سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » احسان شریعتی: امام حسین در دوره‌ای که به نام اسلام در برابر حقیقت اسلام ایستادند، شهادت را برگزید...
» گزارش سخنرانی فرزند دکتر شریعتی در جمع دانشجویان دانشگاه تهران

احسان شریعتی: امام حسین در دوره‌ای که به نام اسلام در برابر حقیقت اسلام ایستادند، شهادت را برگزید

چکیده :شهادت کاری آگاهی‌بخش است؛ در دوره‌ای که به نام اسلام در برابر حقیقت اسلام ایستاده‌اند، و مهم‌تر از خون، پیام است و کاری که زینب انجام می‌دهد. / در دیدگاه سنتی این بحث که چرا حسین قیام کرد، مطرح نبود. بلکه این دیدگاه نواندیشی است که این سؤال را مطرح می‌کند. الان هم بیشتر به جو سنت‌گرایی برگشته‌ایم، که شور مذهبی و احساس عاطفی بر آن حاکم است. / مشکلی که امروز در بزرگداشت عاشورا مطرح است، این است که ادراک مذهبی ما در بسیاری از موارد پوستین‌وار است و فقط ظواهر را حفظ می‌کنیم و باطن آن را نمی‌فهمیم. / اسلام برخلاف مسیحیت که پیامبرمحور است، کتاب‌محور است. روح اسلام یک روح انقلابی است، چون می‌خواهد تغییر ایجاد کند. با این همه، بسیاری از سنّت‌ها را هم حفظ می‌کند....


احسان شریعتی، فرزند دکتر علی شریعتی، در جمع گروهی از دانشجویان فعال در انجمن اسلامی دانشگاه تهران، در تبیین دیدگاه پدرش، دوره‌ی امام حسین (ع) را دوره‌ای توصیف کرد که در آن به نام اسلام در برابر حقیقت اسلام ایستاده‌اند، و تاکید کرد که در چنین موقعیتی، امام حسین شهادت را به عنوان کاری آگاهی‌بخش انتخاب کرد، و گفت: مهمتر از خون، پیام است و کاری که زینب انجام می‌دهد.

به گزارش کلمه به نقل از وب‌سایت انجمن اسلامی دانشگاه تهران و علوم پزشکی، سومین جلسه‌ی شورای عمومی انجمن اسلامی دانشجویان پردیس هنرهای زیبا، روز سه‌شنبه 23 آذر با حضور دکتر احسان شریعتی برگزار شد. در این جلسه فرزند دکتر شریعتی در خصوص حادثه‌ی عاشورا و رویکردهای ممکن و مطلوب به این واقعه در عصر حاضر با نگاهی به تفکّرات معلّم شهید علی شریعتی سخن گفت.

احسان شریعتی در بخشی از سخنان خود با اشاره به تز شهادت دکتر شریعتی گفت: در تاریخ معاصر تفکّر اسلامی، چند دیدگاه مطرح است: یکی تفکّر سنّتی که همیشه مطرح بوده و بیشتر به آن پرداخته می‌شود و آن هم بزرگداشت سنّتی این حادثه‌ی تاریخی است. هنگامی که امام در دو راهی بیعت و مقاومت قرار گرفت، مقاومت را برگزید و با خون خود واقعه‌ای تاریخی رقم زد. به جز گروه اوّل، شریعتی با برگزیدن امام حسین راه ویژه‌ای را برگزید.

فرزند دکتر شریعتی افزود: امام حسین و واقعه‌ی عاشورا جایگاه ویژه‌ای در تاریخ تفکّر ما دارد. ائمه همیشه منتقد و اپوزیسیون بودند ولی راه‌های مختلفی داشتند. تشیع جعفری در طول تاریخ به علّت کارهای علمی‌ای که انجام دادند، به اکثریت شیعه تبدیل شده و تاریخ آن فراز و فرودهایی داشته است.

وی ادامه داد: در کتاب اسلام‌شناسی، شریعتی می‌گوید باید دین را بشناسیم، چون در جامعه‌ای اسلامی هستیم. خواه مذهبی باشیم یا نه. در گذشته در تحلیل‌های اجتماعی و فرهنگی یا به موضوع دین پرداخته نمی‌شد و یا به صورت حاشیه‌ای مطرح می‌شد و در متن و بطن تحلیل‌ها حضور نداشت. «حسین وارث آدم» در سال 49 منتشر شده که در آن انقلاب هنوز به این صورت مطرح نشده بود و دوره‌ای بود که به علّت دیکتاتوری رضاخان در پیش از آن مردم احساس آزادی می کردند و جنبشی مذهبی به وجود آمده بود. پدر دکتر شریعتی جریان سومی بین دو جریان سنت و تجدد تعریف کرد.

این استاد فلسفه‌ی دانشگاه تهران ادامه داد: هر انقلابی دو جنبه دارد؛ خون و پیام. شهادت کاری آگاهی‌بخش است؛ در دوره‌ای که به نام اسلام در برابر حقیقت اسلام ایستاده‌اند، و مهم‌تر از خون، پیام است و کاری که زینب انجام می‌دهد. در این باره، دو دیدگاه مطرح است: اول؛ دیدگاه قیام در برابر ظلم و دوم؛ دیدگاه آیت الله صالحی نجف‌آبادی در کتاب «شهید جاوید».

احسان شریعتی تصریح کرد: در دیدگاه سنتی این بحث که چرا حسین قیام کرد، مطرح نبود. بلکه این دیدگاه نواندیشی است که این سؤال را مطرح می‌کند. الان هم بیشتر به جو سنت‌گرایی برگشته‌ایم، که شور مذهبی و احساس عاطفی بر آن حاکم است.

به گفته‌ی وی، در زمان شریعتی دنیا، دنیای انقلاب و دگرگونی بود. الگوبرداری که انجام شد در آن زمان از حرکت ائمه، الگوبرداری از حرکت حسینی بود و در تفاسیر قرآن هم آیات جهاد و مثلاً «سوره‌ی محمّد» مورد توجه قرار گرفت. این دوره، دوره‌ی پسامدرن است و این سؤال مطرح شده که این ادبیات جنگ و جهاد و شهادت از کجا آمده است.

فرزند دکتر شریعتی اضافه کرد: سنّت‌گرایان فکر می‌کنند که حتّی ظواهر دوره‌ی صدر اسلام هم مهم بوده و این چیزها را تبلیغ می‌کنند؛ در صورتی که این چیزها را نباید با اسلام مساوی دانست. تز شریعتی جهاد نیست؛ ولی چون در آن زمان جو انقلابی حاکم بود، به نظرش رسید که این مسئله را مطرح کند. شهید یعنی گواه، و شهادت در عصر نتوانستن‌ها روشنگر ارزشها و حقوقی است که نفی شده. درباره‌ی حمزه باید گفت شهادت او را انتخاب کرد، امّا حسین (ع) خود شهادت را انتخاب کرد.

وی ادامه داد: مشکلی که امروز در بزرگداشت عاشورا مطرح است، این است که ادراک مذهبی ما در بسیاری از موارد پوستین‌وار است و فقط ظواهر را حفظ می‌کنیم و باطن آن را نمی‌فهمیم. قرآن یک متن قدسی در مورد انسان و هستی از منظر دین است، نه یک کتاب فقهی یا قانونی. اسلام برخلاف مسیحیت که پیامبرمحور است، کتاب‌محور است. روح اسلام یک روح انقلابی است، چون می‌خواهد تغییر ایجاد کند. با این همه، بسیاری از سنّت‌ها را هم حفظ می‌کند.

احسان شریعتی خاطرنشان کرد: برای شناخت متدولوژی ائمه و پیامبر باید بتوانیم هم آن‌ها را در زمان خودشان بررسی کنیم و هم باید درک محتوایی و جامعه‌شناختی از آن دوران داشته باشیم. علاوه بر این می‌توان با رویکرد زیبایی‌شناختی هم به این‌ها نگاه کرد.


12 پاسخ به “احسان شریعتی: امام حسین در دوره‌ای که به نام اسلام در برابر حقیقت اسلام ایستادند، شهادت را برگزید”

  1. جانم فدای میرحسین گفت:

    فردا با نماد های سبزم خواهم آمد . این گل های سبز نشانه خوش عطری ما هستند . تو را من با پیشانی بند سبزت خواهم شناخت و بر آن بوسه خواهم زد و گرمای یکی شدن با تمام وجود لمس خواهم کرد . تو من را از مچ بند سبزم خواهی شناخت ، دستم را خواهی فشرد که آزادی نزدیک است . فردا همه مثل روزهای قبل از آن انتخابات تلخ ، سبز خواهیم شد . به اطراف خود نگاه خواهیم کرد و از انبوه سبز ها متعجب خواهیم شد . خدایا ! ما بیشماریم ! فردا به یاد شهدایمان هم خواهیم بود . آن ها که برای آزادی ما ، رضایت و شادی ما و پاک کردن این مملکت از نفرت خود را فدا کردند . فردا به یاد این عزیزان با رضایت و با شاخه گلی در قلبم خواهم رفت . می روم که باز در جمع دوستان قرار بگیرم . می روم که فریاد بزنم که ما هنوز هستیم ! همین که خیابان را سبز کنم کافی است . مگر تا به کی می توان وجود من را انکار کرد ؟ اصلا شاخه گل سبزی را که در قلبم گذشته ام با سرباز اخمویی که در گوشه خیابان ایستاده است قسمت خواهد کرد . او را هم سبز می کنم …

    • رضا گفت:

      جان را فدای خدا می توانی کنی و لا غیر؛ این تز اکثر شیعیان است که قدرت خدا ( غیب دانستن؛ رحمان بودن …. )را به انسان تفویض میکند. ندیده ای که جانم فدای…چه بلائی سر ایران و مردم آورده؟…هیچ کس دیکتاتور به دنیا نمی آید این مردم یک کشور هستند که دیکتاتور تربیت میکنند.

  2. مسلمان گفت:

    درود خدا و فرشتگان خدا بر پدرت دکتر علی شریعتی و پدر بزرگت استاد محمد تقی شریعتی ان راست قامتان مبشر و مجاهد .سلام ما مبارزان به تو و مادرت و خواهرانت .ای خانواده شریعت و اگاهی از شما برای ما بسیار رسیده است . اجر شما با سالار شهیدان اباعبدالله الحسین.شما پویندگان راه توحید موجب فخر دین مبین اسلامید .احسان عزیز ای برادر دلسوز و مهربان چشمها و گوشهای ما همواره متوجه شما بوده و خواهد بود .خداوند شما را برای ما حفظ کند . استوار و مقاوم و هوشیار باشید انشاءالله

    • ناشناس گفت:

      درود خدا و فرشتگان خدا بر پدرت دکتر علی شریعتی و پدر بزرگت استاد محمد تقی شریعتی

  3. گروه شریعتی گفت:

    در این دوران بی صدایی و خفقان و تبعیض – درود بر کلمه …

  4. غ-ف گفت:

    با سپاس از این مطلب خواندنی

  5. Banoo گفت:

    با گرامی داشت یاد و خاطره دکتر شریعتی از حضور شما در صحنه بسیار خوشحالم .ما همه به دکتر مدیونیم و امیدواریم که شما فرزندان برومند ایشان این (بار) را بیشتر به دوش بکشید .زمان و زمانه هنوز به او نیازمند است

  6. بابک گفت:

    بسم رب الشهداءوالصدیقین
    سلام برادر.خدایت جزائ خیردهادکه فرزندئ خلف برائ آن شهیدمعلم صدیق هستی.حقیر،اندک داشته ناچیزم رامدیون دوعلی هستم واین تنهاداشته ایست که میتوان به آن بالید.علی بن ابیطالب وعلی شریعتی.خداوندپدرت رابامولایش وتورابافرزندان مولامحشورگرداندوصراط من ومارابه انوارروشنگرتان تنویرفرمایدان شاءالله.
    شایسته رویائ پدرباشید.

  7. mh گفت:

    خداوند متعال پدرت را بيامرزد

  8. magmoet گفت:

    ضمن احترام به تمامی اندیشه ها دو نکته مهم را از جهت روشنگری اینجا ذکر میکنم :
    ۱- احسان شریعتی: مهمتر از خون (قیام و انقلاب حسین)، پیام است و کاری که زینب انجام می‌دهد. عجبا ! به این میگن سفسطه و دور زدن و پوشاندن اپورتونیستی صورت مساله ی قیام و انقلاب حسین !

    ۲- احسان شریعتی: در زمان شریعتی دنیا، دنیای انقلاب و دگرگونی بود… این دوره، دوره‌ی پسامدرن است. جواب : یعنی شما میفرمایید که دوران قیام و انقلاب بر علیه ظلم به پایان رسیده ؟ یعنی فلسفه و پیام مولا حسین(قیام و انقلاب بر علیه ظلم) دیگه به درد دوران امروز نمیخوره ؟ عجبا !

  9. سحر گفت:

    سلام ای پسر آن پیام آور عصر ما . در جواب ان دوست باید گفت انقلاب کردیم برادر وانقلاب از مسیر خود منحرف شد برادر ,انقلاب را خودکامگان به کام حرام خویش سر کشیدند, شهید دادیم برادر به خون شهیدانمان خیانت شد برادر ,واینک سالهاست که بر افروخته ایم و قیام کرده ایم برای اقامه عدل و حریت , و تا حق به یغما رفته مان را از راهزنان شب پرست نستانیم از پا نخواهیم نشست و این است پیام . و این است پیام زینب پس از قیام برادر . و این است مسئولیت ما در این عصر ,قیام 57 همچنان ادامه دارد حرف تازه ای برای فریاد نداریم فر یاد ما همان فریاد در گلو خفه شده است برادر .دشمن 57 را به ما باز نمیگرداند زیرا از ان میهراسد. دشمن حق انتخاب را از ما دزدیده است زیرا میداند هرگز انتخابش نمیکنیم . و ما هر روز 57 را به یاد او میاوریم و به همین دلیل کشته میشویم زندانی میشویم شکنجه میشویم به هزار ویک جرم ناکرده متهم میشویم وهمچنان با شور و هیجان و اگاهی 57 را در گوش یکدیگر زمزمه میکنیم تا بازش گردانیم . و تا باز نگردانیم به خون شهدای انقلاب و شرف و اگاهی انقلابی خویش وفا نکرده ایم که این میثاق ما با انان و خودمان بوده و خواهد بود و خدا پیمان شکنان را دوست ندارد .و این است پیام حضرت زینب پس از امام حسین .

  10. یک بسیجی گفت:

    احسان جان سلام
    چقدر دل جامعه برای صدای گرم پدرت تنگ شده است
    چقدر دوست داشتنی بودی وقتی همه میدانستند دکتر شریعتی پسری بنام احسان دارد
    احسان عزیز سعی کن شجاعانه مانند پدر گام برداری
    نه دچار تفریط بشو نا افراطی باش
    با ناسزاگویی کسی بجایی نخواهد رسید
    خوشحالم که خانواده معلم بزرگ انقلاب از ناسزاگویان نیستند
    کساتی هستند که با استخوان درگلو سکوت کرده و یا بجا و گزیده حرف می زنند
    کم گوی و گزیده گوی چون در
    موفق و ثابت قدم و حق طلب و حق گو باشی
    دست حسین(ع) و علی (ع) یارت