سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » نشانه‌های فروپاشی اقتدار وزارت امور خارجه در ماجرای ارسال سلاح به نیجریه...
» ارزیابی اشتباهات چندجانبه و تأسف‌بار دولت ایران در مدیریت یک بحران

نشانه‌های فروپاشی اقتدار وزارت امور خارجه در ماجرای ارسال سلاح به نیجریه

چکیده :اعزام وزیر خارجه به عنوان بالاترین مقام دستگاه سیاست خارجی برای حل مسئله ارسال اسلحه به نیجریه، بدون انجام تمهیدات لازم، اوج بی تدبیری در مدیریت این بحران است. او به نیجریه می رود، حتی موفق به دیدار با رئیس جمهور این کشور نمی شود، تنها با وزیر امور خارجه دیدار می کند و نه تنها هیچ اتفاقی در جهت حل ماجرا نمی افتد، بلکه مقامات نیجریه ای بار دیگر اخباری را در این خصوص به رسانه ها می دهند و همچنین اعلام می کنند که موضوع را به شورای امنیت نیز گزارش خواهند کرد. این امر، نشان دهنده از بین رفتن قدرت تاثیرگذاری سیاست خارجی ما در کشورهای آفریقایی است که به طور سنتی روابط خوبی با ما داشته...


کلمه – جاوید قربان اوغلی: در کنار مشکلات متعددی که در حوزه روابط خارجی ما وجود دارد، موضوع ارسال اسلحه به نیجریه مشکل جدیدی است که می تواند دستاویری برای کشورهای غربی و شورای امنیت برای تشدید فشارها علیه ایران قرار گیرد. متاسفانه این مسئله رسانه ای شده و الان نزدیک دو هفته است که در راس خبرهای آن کشور و قاره افریقا قرار دارد. همچنین به قرار اطلاع، آقای متکی وزیر امور خارجه پنج شنبه و جمعه گذشته برای حل و فصل این مساله به نیجریه سفر کرده است.

در خصوص صورت مساله باید گفت که متاسفانه منابع داخلی معتبری که بتواند موضوع را روشن کند، وجود ندارد، و مثل همه مسائل مهم خارجی، مردم برای دانستن آن نامحرم دانسته شده اند. ولی بر اساس خبرهای منابع خارجی، در محموله ای به مقصد نیجریه که توسط یک شرکت کشتیرانی خارجی حمل شده، 13 کانتینر مشکوک که پس از انجام تحقیقات مشخص شده این کانتینرها که حامل اسلحه های ساخت ایران است، از مقصد ایران بارگیری و به نیجریه ارسال شده است.

مقامات نیجریه ادعا کرده اند که از زمان حرکت این محموله از بندرعباس، از بارگیری آن با خبر بوده اند. بر اساس اطلاعات غیر رسمی، مقصد این محموله گامبیا بوده و بر اساس سفارش این کشور، از سوی یک شرکت ایرانی فروخته شده است. اما مشخص نیست چرا این محموله در نیجریه پیاده شده است؟

گفته می شود آقای یحیی جامه، رئیس جمهور گامبیا، نیز در این امر مداخله کرده و با دولت نیجریه تماس گرفته و به آن ها اطمینان داده که این محموله، محموله سلاح هایی است که برای گامبیا ارسال شده و خواسته است که مسئله را حل و فصل کند.

اما بر خلاف انتظارات، این مسئله ابعاد خبری بسیار گسترده ای پیدا کرده و بر اساس آخرین گزارش، دولت نیجریه این موضوع را به عنوان یکی از مصادیق نقض قطعنامه های شورای امنیت از طرف ایران، به شورای امنیت گزارش کرده است که در این صورت، مشکل برای ایران دو چندان خواهد شد.

درباره این مسئله می توان چند نکته را مطرح کرد:

1- به نظر می رسد وزارت خارجه و مسئولین سیاسی و امنیتی ما در مدیریت این موضوع بسیار ناشیانه عمل کرده اند و نوعی ناهماهنگی در مدیریت برنامه های خارج از کشور دیده می شود.

اگر قرار بر فروش اسلحه از طرف یک شرکت ایرانی یا حتی دولت ایران به یک دولت دیگر بوده است، در صورتی که آن دولت تحت تحریم سازمان ملل نباشد یا ما از لحاظ مقررات بین المللی مانعی در فروش سلاح نداشته باشیم، نیازی به این گونه اقدامات پنهانی نیست. در تمام دنیا، فروش اسلحه بخشی از معاملات روزمره است، مگر این که یکی از دو طرف در فاز تحریم ها دچار مشکل باشد.

در هر حال درایت در مدیریت روابط خارجی حکم می کرد این مسئله به گونه ای مدیریت می شد که این رسوایی به بار نمی آمد.

2- این مسئله نمایانگر از بین رفتن تسلط و هیمنه مسئولان سیاست خارجی ما در روابط خارجی است. به طور طبیعی، جمهوری اسلامی در سی سال گذشته نیز از اینگونه معاملات داشته است، اما در این دوران، همه امور تحت کنترل مدیریت روابط خارجی کشور بود.

در زمان ریاست جمهوری آقای خاتمی و نیز در دولت آقای هاشمی، کمیته ای در وزارت امور خارجه – که تقریبا همه معاونین دستگاههای اجرایی در آن عضویت داشتند – بر روابط خارجی و حتی سفرهای دیگر وزارتخانه ها و سازمانها نظارت داشت و کلیه معاملات خارجی، مخصوصا در بخش های حساس، حتما باید با صلاحدید و تصویب و تایید این کمیته که ریاست آن با معاون اقتصادی وزارت خارجه بود، صورت می گرفت. اما به نظر می رسد اکنون مشکل را باید در از بین رفتن اختیارات وزارت خارجه و دخالت و تصمیم گیریهای خارج از آن باید جستجو کرد.

مسئله اخیر به نوعی ناشی از ضعف وزارت امور خارجه است. این وزارتخانه حتی بر مسئولیت هایی که مستقیما در حیطه کارش است، اشراف ندارد و متاسفانه تبدیل به شیر بی یال و دم و اشکم و مجری و عامل تشریفاتی شده است. این مساله ای است که همکاران من در وزارت امور خارجه، شدیدا نسبت به آن معترض اند.

در زمان آقای هاشمی یا آقای خاتمی چنین چیزی دیده نمی شد. هر دو وزیر امور خارجه آن دو دولت، چه آقای ولایتی و چه آقای خرازی، اقتداری داشتند که اگر کاری خلاف شئون کشور انجام می شد، به شدت با آن برخورد می کردند و مدیریت وزارت خارجه در سیستم اجرایی کشور به گونه ای تنظیم شده بود که اجازه نمی داد چنین اتفاقاتی رخ دهد.

3- این نوع اقدامات ممکن است در همه جای دنیا اتفاق بیفتد و مشکلاتی را به وجود آورد، اما در صورتی که کشورهای مبدا و مقصد از دوستی بادوام و با قوام برخوردار بوده باشند و اعتماد متقابل بین آنها وجود داشته باشد و مراوده قدرتمند و قوی سیاسی داشته باشند، این مشکلات را از طریق مشاوره های دیپلماتیک و نهایتا دیپلماسی پنهان حل می کنند، و موضوع به رسانه ها کشیده نمی شود تا تبدیل به یک بحران در روابط دو کشور شود.

به نظر می رسد از بین رفتن اقتدار و توانمندی سیاست خارجی ما در جهان و از جمله کشورهای آفریقایی، از دلایل عدم توجه نیجریه به عواقب این کار و رسانه ای کردن مشکل است. به گونه ای که به رغم سفر آقای متکی، مقامات نیجریه مجددا از طریق مطبوعات به انتشار اخبار مربوط به این موضوع پرداختند.

به طور طبیعی، انتظار این بود که حداقل به احترام مذاکرات با آقای متکی منتظر می ماندند، اما فردای مذاکرات، اخبار دیگری را در این خصوص به رسانه ها دادند و یا لااقل از انتشار آن از طریق مطبوعات جلوگیری نکردند.

این امر، نشان دهنده از بین رفتن قدرت تاثیرگذاری سیاست خارجی ما در کشورهای آفریقایی است که به طور سنتی روابط خوبی با ما داشته اند.

4- نکته دیر اینکه اعزام وزیر خارجه به عنوان بالاترین مقام دستگاه سیاست خارجی برای حل این مسئله به همراه چندین مدیر ارشد، اقدام ناصواب دیگری در مدیریت این بحران است که نشانه اوج بی تدبیری است.

باید سفارتهای دو کشور و مقامات پایین تر وزارت خارجه، تمهیدات لازم را برای مدیریت این بحران انجام می دادند و نهایتا اگر لازم بود، وزیر خارجه برای حل و فصل نهایی اقدام به سفر می کرد. اما متأسفانه می بینیم که بالاترین مقام دستگاه سیاست خارجی به نیجریه می رود و متاسفانه حتی موفق به دیدار با رئیس جمهور این کشور نمی شود و تنها با وزیر امور خارجه دیدار می کند و نه تنها هیچ اتفاقی در جهت حل ماجرا نمی افتد، بلکه مقامات نیجریه ای اعلام می کنند که موضوع را به شورای امنیت نیز گزارش خواهند کرد.

وزیر امور خارجه زمانی باید دست به چنین سفری بزند که از دستاوردهای سفرش مطمئن باشد. یعنی رایزنی های دیپلماتیک از مجاری دیپلماتیک صورت گرفته باشد و توافق های اولیه را انجام داده باشند و بعد از آن، برای نهایی کردن این توافقات، وزیر امور خارجه سفر کند.

5- و اما نکته آخر: اعلام اینکه مقصد این محموله تسلیحاتی گامبیا است، ممکن است مشکل دیگری را برای ما به وجود آورد. می دانیم که گامبیا کشور کوچکی محصور در درون سنگال است و با هیچ کشور دیگری مرز مشترک ندارد. اگر هدف نهایی خرید تسلیحات به منظور دفاع در مقابل تهدیدات خارجی باشد، دفاع زمانی معنی پیدا می کند که تهدیدی وجود داشته باشد.

ما با فروش این تسلیحات به گامبیا، بر تهدید این کشور از سوی سنگال مهر تایید زده ایم. می دانیم که سنگال از کشورهای مهم منطقه غرب آفریقاست که روابط بسیار خوبی با ایران دارد. آقای احمدی نژاد چندین بار به آن جا سفر کرده است و آقای عبدالله وادی، رئیس جمهور سنگال، هم چندین بار به تهران آمده است. این مسئله می تواند روابط ما با سنگال را دچار مشکل کند. یعنی حتی اگر نیجریه ای ها قانع شوند که این تسلیحات برای آقای یحیی جامه و کشور گامبیا بوده است، در این صورت، روابط ما با سنگال دچار مشکل خواهد شد.

اینها چند نمونه از ضعف ها و اشکالاتی است که در مدیریت این مسئله دیده می شود. به نظر می رسد که مجموعه این نکات، نشان دهنده یک نوع فروپاشی اقتدار و توانمندی وزارت امور خارجه در داخل و خارج است و این ضعف در بازوی سیاست خارجی دولت واقعا مایه تاسف است.


27 پاسخ به “نشانه‌های فروپاشی اقتدار وزارت امور خارجه در ماجرای ارسال سلاح به نیجریه”

  1. حکومتی که پشتوانه مردمی نداشته باشد، همه کارش اشتباه است. باج دادن به کشورهای دیگر به امید کسب حمایت خارجی نتیجه اش همین است. باج می گیرند و رسوا میکنند.مانند قضیه افغانستان یا همین نیجریه.

  2. ناشناس گفت:

    ما مردم عادی که نامحرم شناخته میشویم مجبور به بسنده کردن به اطلاعات دولتی هستیم که آن نیز برایمان مورد سوال است .اینکه آقای متکی ساده انگارانه میگوید “اینها مال یک شرکت خصوصی بوده “به معنی این است که آقایان کارخانه های اسلحه سازی که دولتی میباشند و با اموال مردم در آن اسلحه ساخته میشود ،مال پدری انگاشته و هر جور که دلشان میخواهد در آن دخل میکنند .پول این اسلحه ها که فروخته میشود و یا بخشیده میشود از کجا آمده و بعد از فروش اصل پول و سود آن کجا میرود ؟آیا تمام بگیر و ببند های این چند ساله برای ساکت کردن ناراضیان از این سیاستهای اشتباه نبود.آقایان بهتر از از مال شخصی مایهبگذارند تا ریسک از دست رفتن آن را نیز حس کنند،تا شاید دست به این کارها نزنند.

  3. ناشناس گفت:

    کاش در اين تحليل به لغو بازی فوتبال بين تيم ملی ايران و نيجريه می شد.بی شک اين مساله در لغو بازی ، بی تاثير نبود.

  4. اساس سیاست خارجی یک دولت وقتی توهم و شیرین ذهنی باشد. تصمیمات آنی و عجولانه و نتایج زیانبار خواهد بود.

  5. محمد امی گفت:

    به نام خدا
    سلام
    سئوال مهم این است که دولت نیجریه از کجا میدانسته که آنچه در بندر عباس بار زده شده است شامل اسلحه است ؟ این یعنی 1- کشورهای غربی با نیجریه هماهنگ کرده اند و یا 2- خائنین در کشور خودمان زحمت یک طرح مشکوک را کشیده اند. سلاح مخفیانه ارسال شود و نیجریه باخبر باشد. در هر حال چه خوش بینانه و چه بد بینانه ارسال 13 کانتینر مشکوک بسیار مشکوک است مگر اینکه یا از ابتدا مشکوک نبوده یا اینکه از ابتدا لزوم بر شک بر انگیز بودن آن احساس میشده است !

    • حافظ گفت:

      چقدر سوال شما مهم بود داداش انگار نیستی تو این زمونه . همونطور که ما همه جا جاسوس داریم اونا هم دارند و میفهمن که برای کشورشون کشورهای دیگه چه آشی پختن

  6. حمید رضا گفت:

    خوب شما ها هم با پرچم کردن این موضوع خودتان به اندازه کافی آب به آسیاب دیگران ریخته اید.

    • محمد حسین گل گفت:

      :)
      عزیزان، شما از کل زبان فارسی غیر از عبارت “آب به آسیاب دیگران ریختن” چیز دیگری هم بلد هستید؟

  7. SABZE MARDOMIE IRAN V گفت:

    Tariighe ferestadan, moshgele shomao bande nist, moshgele mellat, NEZAM va khosousan ,,A.N, mibashad. Aghaye Mottak hamanande, ye toope bazi, tu daste ,A.N, mibashad, va ,A.N, bayad ESTEFA bedahad

  8. ناشناس گفت:

    مرحبا به درایت اینان.
    الحمدلله. امیدوارم این گاف‏های بزرگ چنان تداوم و شدت یابند که امپراطور را بیش از پیش منفعل، سردرگم و سرگرم نمایند تا شاید ملت، نفسی راحت بکشد و این دو روزه ایام فریب به آسودگی پایان پذیرد. آمین.

  9. ناشناس گفت:

    777777777777777777777
    7
    77
    7
    7
    7
    7
    77
    77
    7
    7
    77777777777777777777777777777777777777777555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555

  10. عبدالله گفت:

    واقعيت اينه كه همه هويت دو نفر متهم رو مي شناسند نه شخصي هستن نه تاجر بلكه سربازان گمنام……. هستند كه وزارت خارجه رو هم حساب نميكنند اين مي شه همون موضوع دولت در دولت . تا گامبيا و كومور و بوليوي رو داريم بي خيال دنيا

  11. amir گفت:

    mage ma begheiraz sodore terorism kari baladim

  12. حسین جعفری گفت:

    ببخشید این عنوان خبرشما یک اشتباه بزرگ دارد. مگر وزارت خارجه ما اصلا صاحب اقتداربود. این وزارت خانه ازمدتها پیش کارش فقط تکذیب و لاپوشانی و پرده کشیدن روی حقایق است. درحالیکه اخباری را رسانه های بین المللی اعلام کرده و یک طرف قضیه هم تایید کرده است، سخنگوی این وزارت خانه اعلام آنرا تکذیب می کند. نمونه اش رشوه دادن به کرزای بود که اول تکذیب کردند و بعد که کرزای تایید کرد، اینها هم جری شده و اعلام کردند دادیم، داده ایم، میدهیم و بازهم خواهیم داد. وزارت خارجه ای که طی سالها کارش آن باشد که باصرف میلیاردها دلار و داشتن سفارتخانه دراین سو وآنسوی دنیا، روابطش روزبرور با کشورهای دنیا تیره تر شود، اصلا وجودش زائد است. بعلاوه مشخص نیست که سیاست خارجی جمهور ی اسلامی را این وزارت خانه تعیین می کند یا … تعیین می شود یا مشاوران و معاونان آقای احمدی نژاد خط می دهند. هنگامی که سیاست خارجی هرکی هرکی باشد، بیچاره وزیرخارجه هم ناچاراست هر روز یک مطلبی اظهارکند که درنهایت آبروی وزارت خارجه و حکومت ایران بیش ازبین ازبین برود. مملکت هرکی هرکی خوب سیاست خارجی اش هم باید با بقیه کارهایش هماهنگ باشد که هست دیگر.

  13. عباس گفت:

    بی‌خودی شلوغش نکنید.
    فروش اسلحه به کشور دیگر خلاف نیست. خلاف اصلی تحریم‌های قلدرمآبانه است که ظاهراً شما نیز نه تنها از آن ناراحت نیستید، بلکه آب هم به آسیاب آنها می‌ریزید.

  14. رحیم گفت:

    من ضمن تایید نظر مقاله در مورد بهم ریختگی روابط خارجی واز دست وزارت خارجه خارج شدن ان یاد اوری میکنم که در دوران اقای رفسنجانی و خاتمی هم همچو اقتداری وزارت خارجه نداشت کما اینکه کلی قتل از جمله واقعه میکونوس اتفاق افتاد که وزارت خارجه یا دست داشت یا به قولی اقتدار نداشت

  15. محمد گفت:

    سلام
    اگر این سلاحها فروخته شده بود و مقصدش انطور که گفته شده گامبیا بود که مشکلی نداشت.همه کشورهای تولید کننده سلاح اسلحه میفروشند اما از یک کشور دیگر سر در نمی اورد.چندی پیش نیز محموله ای به همین صورت در ایتالیا پیدا شد.ظاهرا این سلاحها به کشوری ارسال و سپس از ان کشور به کشور ثالثی میرود تا رد گم کنند و معلوم نشود از سوی ایران بوده.
    واقعا چه فکر میکردیم و چه شد.کشوری که قرار بود مهد ازادی باشد-قرار بود دیگران از ما یاد بگیرند-قرار بود نادی صلح باشیم-قرار بود اسلام ناب داشته باشیم-قرار بود….حالا تبدیل شده ایم به یک کشور حامی تروریست.البته در یک کشور دیکتاتوری که عده ای فقط خود را به یک نفر پاسخگو میدانند و ان یک نفر به هیچ کس پاسخگو نیست این رویه امری عادی است.

  16. صلاح‌دان گفت:

    توجه کنید به این که ادعاهای ما چقدر با رفتار واقعی‌مان فرق و فاصله دارد.
    ما زیادی ادعا کرده‌ایم که بارها موعظه کرده‌ایم که فروش سلاح عمل بسیار بد و مذمومی است و نباید تیع به دست زنگی مست داد و این کار حرام است و آمریکای جهان‌خوار نیازمند و تشنه خون‌ریزی است که سلاح جنگی را به دولت‌های می‌فروشد و با جنگ راه انداختن سعی در اداره اقتصاد شرکت‌های بزرگ اسلحه سازی دارد و از این جور خزعبلات هزار تا یک قران…
    حالا که نوبت خودمان شده همه این حرف‌ها به کنار، چون کارگرانی در ایران به هر حال از راه اسلحه ساختن دارند نان می‌خورند و اسلحه سازی هم انحصاردولتی دارد، باید برایش عین آمریکایی‌ها بازار پیدا کنیم، بنابراین هر ننه‌قمر شعله پزی که پول بدهد می‌تواند از ما اسلحه بخرد. عملکردمان، گیریم که در یک مقیاس بسیار کوچک، اما درست عین آمریکایی‌هاست. با این فرق که نه بازاریابی‌اش را بلدیم، نه بلدیم رقابت کنیم.
    الان توی دنیا عده زیادی راه افتاده‌اند به فروش اسلحه‌هایی که روی دستشان باد کرده و چون جنگ نیست دارند با رشوه به رهبران دیکتاتور آن‌ها را قالب می‌کنند. ما نمی توانیم با اینها رقابت کنیم و به عربستان میلیاردی بفروشیم اما حالا اگر یکی در یک جای دورافتاده دنیا تفنگ حسن موسی خواست ما دلال داریم که بهش اسلحه برساند و پولش را بگیرد و بیاورد بدهد به کارگری که دارد زن و بچه نان می‌دهد و نماز می‌خواند و فکر می‌کند برای پاسداران و مرزبانان اسلام است که اسلحه ساخته و چایش توی بهشت است. به قول دکتر زیباکلام: «اگر مسلمان نبودیم چه کارهایی را نمی کردیم که الان داریم می‌کنیم؟»

  17. ناشناس گفت:

    oon vaght be amrika gir midan

  18. گلادیاتور گفت:

    بابا ! شوتید شماها ؟؟؟ سلاح ها رو که اعلام کردن اسباب بازی بوده !!

  19. حمید گفت:

    اقایان کارهای خودتان یادتان رفته؟ زمان موسوی چند هواپیما دزدیده شد اورده شد تهران و مشهد. زمان رفسنجانی موشک فرستاده شد بلژیک. دست بردارید از رنگ کردن مردم. شما هم مثل همین ها هستید.

    • ايراني گفت:

      مثل اينكه شما متن استعفاي آقاي موسوي را نخوانده و صحبتهاي ايشان را نشنيده ايد كه به صورت واضح به همين مواردي كه شما بيان نموديد اعتراض نموده اند.
      متاسفانه الان كساني بر سر كار هستند كه آن زمان قدرت پنهان را در دست داشتند و به گونه هاي مختلف كارشكني مي نمودند.
      بر فرض آنكه (فرض باطل)شما درست بگويد و مسئول اينكارها آقاياني بوده باشند كه نام مي بريد،هم بايد بگويم نمي خواهد زياد غصه گذشته افراد را بخوريد، ببينيد كه در اين يك سال و نيم اخير اين افراد كه مي گوييد با آن همه سخنان درشتي كه از همه طرف شنيده اند چگونه در كنار مردم مانده اند و زبان آنان شده اند.
      در ضمن دوست عزيز آن زمان، زمان من و شما هم بود. الان نيز زمان من و شما هست. چه مقدار در خارج شدن از وضع موجود درست و مسئولانه عمل مي كنيم و چه مقدار به وظيفه مشترك خود در برچيدن وضع موجود بدون قدم گزاردن در مسير انقلابي پدران خود كه به حركتهاي افراطي از جنس همان كارهايي كه آنان كردند ختم مي شود عمل مي كنيم؟؟

  20. علیرضا گفت:

    تازگی 130 کیلوگرم هم هروئین در محمولات ارسالی به نیجریه از طرف ایران پیدا شده
    این هم مبارک است انشااله

    • انقلاب خودجوش گفت:

      لطفا آب به آسیاب دشمن نریزید.هروئین ها به صورت خودجوش وارد کشتی شده بودند.
      فیض روح القدس مدد ار فرماید/دیگران هم بکنند آنچه مسیحا میکرد

  21. ناشناس گفت:

    تازه همه کانتینر ها هنوز باز نشده احتمالا غیر از اسلحه و هرویین در روزهای اینده مواد بیشتری هم پیدا میشه.

  22. admin گفت:

    دوستان فراموش نکنید که اسلحه ها توی کانتینر جاسازی شده بوده و مخفی کاری انجام شده .. فکر کنم به این میگن قاچاق ار نوع اسلحه .. دم دولت گرم ، میگه من با قاچاق برخورد می کنم بعد خودش قاچاقچی از آب در میاد از نوع اسلحه ای .. توی ایران که ندیدم اسلحه سازی خصوصی داشته باشیم دمت گرم دولت .. از فردا در میان میگن ایران قاچاق اسلحه میکنه .. به مردم هم میگن تروریست .. دولت شعاری همینه دیگه

  23. خضر الدوله گفت:

    تحریمها کار مملکت را به قاچاق سلاح و مواد مخدر کشانده. وا مصیببتا! کشور اسلامیمان را باش.