طرف معاملهی اس300 آمریکا بود، نه ایران
چکیده :طي سالهاي گذشته روسيه توانسته از رابطه با ايران براي حل چالشهاي خود با آمريكا استفاده كند و در زماني كه قطعنامه 1929 به تصويب رسيد روسيه براي نشان دادن همكاري بيشتر خود با آمريكا اعلام كرد از تحويل سامانه دفاع موشكي به ايران خودداري ميكند. در حالي كه به نظر ميرسد انعقاد اين قرارداد از قبل به منظور معامله با آمريكا و نه براي واگذاري اس- 300 به ايران بوده...
حسين علايي
سامانه دفاع موشكي اس- 300 مجموعهاي از سيستمهاي راداري و پدافند هوايي موشكي است كه قادر است با هواپيماهايي كه در ارتفاع بلند پرواز ميكنند و با موشكهايي كه در سطوح مختلف پروازي ميتوانند به سمت هدفي پرتاب شوند، درگير شود.
اين سامانه را روسها در مقابل هواپيماهاي آمريكايي طراحي كردند و جزو سامانههاي استراتژيك در دفاع هوايي محسوب ميشوند. سيستمهاي دفاعي ديگري هم مثل پدافند هوايي هاگ، انواع موشكهاي سامبو و ساير سيستمهاي پدافندي حتي مثل پدافند توپخانهاي مثل سيستم اسكاي درايو ميتوانند يك حلقه مكملي باشند براي هدفهاي ثابت و حساس. بنابراين برای كشورهايي كه با احتمال درگيرشدن با يك دشمني كه از قدرت آتش بالا در حمله به تاسيسات هستهاي برخوردار هست مواجه ميشوند استفاده از سيستم دفاع موشكي ميتواند مفيد باشد.
اين سيستم در اختيار روسيه بوده و كمتر در اختيار ديگر كشورها قرار ميگرفته است. اين يك سيستم پدافند هوايي است كه قابليت مناسبي براي درگيرشدن با حجم انبوهي از موشكهايي كه ممكن است به سمت هدف ارسال شوند، چه بهصورت هوايي و چه از ناو را داراست.
اين سيستم پدافند هوايي بسيار گرانقيمت است چراكه هم رادارهاي جستوجو را داراست و هم مجموعه رادارهايي را در اختيار دارد كه رادارهاي هدف محسوب ميشوند و خود موشكها نيز گرانقيمت هستند. به هر حال كشورهايي كه احتمال ميدهند يك ابرقدرت با آنها درگير شود به چنين سامانهاي نياز پيدا ميكنند. ايران نيز در چند سال گذشته به دنبال اين سامانه دفاع هوايي بود تا بتواند از تاسيسات هستهاي خود در برابر يك حمله احتمالي دفاع كند.
در دوران جنگ سرد اين سامانه فقط در اختيار شوروي قرار داشت و اين كشور در رقابت با آمريكا اين سامانه را توليد كرده بود. به همين دليل ايران در سال 2005 به انعقاد خريد اين سامانه موشكي از روسيه اقدام كرد كه روسيه پس از چندبار تاخير درنهايت اعلام كرد اين سامانه را در اختيار ايران قرار نميدهد.
بايد به اين نكته توجه داشت كه نگاه روسيه به ايران متفاوت از نگاه ايران به روسيه است. روسيه از يكسو به دنبال استفاده از برگ ايران براي حل مسائل خود با آمريكا بوده و از سوي ديگر به دنبال انعقاد قراردادهاي مختلف در حوزه هستهاي و نظامي با ايران. چراكه روسيه نميخواسته ايران به طرف رابطه با آمريكا گام بردارد و به اين دليل كه هر نوع رابطه ايران با آمريكا به ضرر روسيه تلقي ميشود. از اين رو هرگونه كاهش خصومتها بين ايران و آمريكا برخلاف سياست روسيه محسوب ميشود.
بنابراين به اين دو دليل روسيه تمايل داشت با ايران ارتباطاتي را برقرار كند كه هم مطمئن شود ايران در حوزه دوري از آمريكا باقي ميماند و هم اينكه از طرف ديگر ظرفيتي را براي خود ايجاد كند كه از اين ظرفيت براي حل چالشهاي روسيه با آمريكا استفاده كند و ما ميبينيم كه ظرف سالهاي گذشته چنين اتفاقي افتاده و روسيه توانسته برخي از مشكلات خود با آمريكا را حل كند. ازجمله روسيه در مورد گسترش ناتو به شرق توانست آمريكا را قانع كند كه دست از اين سياست بردارد يا در مورد استقرار سپر موشكي در چك و لهستان هم روسيه موفق شد اين برنامه را منتفي كند. همچنين در حوزه افغانستان روسيه توانست از مسير تقابل به مسير همكاري با آمريكا برسد.
بنابراين طي سالهاي گذشته روسيه توانسته از رابطه با ايران براي حل چالشهاي خود با آمريكا استفاده كند و در زماني كه قطعنامه 1929 به تصويب رسيد روسيه براي نشان دادن همكاري بيشتر خود با آمريكا اعلام كرد از تحويل سامانه دفاع موشكي به ايران خودداري ميكند. در حالي كه به نظر ميرسد انعقاد اين قرارداد از قبل به منظور معامله با آمريكا و نه براي واگذاري اس- 300 به ايران بوده است.
بنابراين در چند سال گذشته روسيه تصميمهايى در راستاى منافعش با آمريكا اتخاذ كرده است. به نظر مىرسد در سالهاى گذشته تلاش شده است روسيه از برگ ايران امتياز بزرگى براى حل مشكلاتش با آمريكا فراهم كند و تاكنون در مسائل نظامى و هستهاى از اين موضوع براى گرفتن امتياز از آمريكا بهره برده است.
پس از منتفي شدن اين قرارداد، ايران اعلام كرده است به دنبال توليد اين سامانه دفاع موشكي در داخل خواهد بود. ساخت جنگافزارهاي نظامي از دو بعد حائز اهميت است؛ يكي از بعد فني و دیگری از بعد اقتصادي. بسياري از كشورها ممكن است از لحاظ فني امكان توليد جنگافزاري را داشته باشند، ولي چون براي نياز داخلي تعداد محدودي از يك جنگافزار مورد استفاده قرار ميگيرد بنابراين از نظر اقتصادي به صرفه نيست كه هر كشوري هر نوع جنگافزاري را توليد كند، مگر اينكه بازاري براي صادرات آن داشته باشد. پس توليد جنگافزارها ممكن است به لحاظ اقتصادي بهصرفه نباشد ولي اين امر به اين معني نيست كه قابليت فني آن در آن كشور وجود نداشته باشد يا امكان برنامهريزي براي به وجود آوردن آن قابليت فني وجود نداشته باشد. به هر حال ساخت چنين جنگافزارهايي از اين دو بعد قابل بررسي است.
بنابراين در شرايطي كه جنگافزاري در سيستم نظامي كشوري اهميت خاصي براي آن كشور داشته باشد به توليد اين جنگافزارها اقدام ميكند و مساله اقتصادي چندان اهميت پيدا نميكند. با اين حال عموما كشورها به دليل بحث اقتصادي ترجيح ميدهند كه به خريداري تجهيزات نظامي مورد نياز خود اقدام كنند.
اينكه در مجموعه سياستهاي دفاعي و نظامي ايران، ساخت اين سامانه دفاعي چه جايگاهي دارد و اينكه آيا توليد آن ضرورت دارد يا خير بستگي به ارزيابي نياز ايران به اين سامانه از سوي مسوولان دارد كه آيا براي ايران بهصرفه است كه دست به توليد اين جنگافزار بزند يا خير؟
منبع: فرهیختگان














هر فرد و يا دولت بايد عبرت بگيرد دوست ملت و وفادار بگشورش باشد گشور را بايد صنعتي كرد نه خرافات دروغ و نيرنگ ودلال بازي
به نظر من تحلیل این نویسنده خیلی درست نیست چون آمریکا هرگز با ایران معامله هسته ای نمی کرد ولی در این قسمت که روسیه فقط به فکر گرفتن امتیازها ی بیشتر از آمریکا است شکی نیست و آمریکا نیز مجبور به دادن این امتیازها شد مانند واگذاری اوکراین حال روسیه همین نوع از بازی را با ونزوئلا دنبال می کند.به نظر من ایران توانایی لازم برای تولید این سامانه را ندارد چون هزینه بسیاری را تحمیل خواهد کرد و در شرایط فعلی این یعنی فشار بیشتر بر مردم.مقامات ایرانی بایستی در نظر بگیرند که سقف تحمل فشار بر مردم زمانی که شکسته شود مانند سیلی خروشان ویرانگر خواهد بود که در تمامی تاریخ همواره به علت عدم درک این رفتار آستانه تحمل باعث در هم شکسته شدن حکومت های خود رای شده چون فضای امنیتی یک فضای کاذب است و تنها تا سطحی از آستانه تحمل عمل می کند و در صورت افزایش بار بیشتر از آن ویرانی که متحمل خواهد شد غیر قابل تصور خواهد بود.امیدوارم که دست اندرکاران خوب به این موضوع توجه کرده باشند چون نیت من کاملاً خیر خواهانه است و فقط خواستم گوشزد کنم که فضای امنیتی یک فضای کاذب و گول زننده است که همواره سیاست مداران را در دام خود فرو برده است.به نظر من هزینه ها را بیشتر از این نکینم چون ایالات متحده یک ابر قدرت است و دست وپنیجه نرم کردن با یک ابر قدرت ابزار خود را می طلبد که ایران فاقد آن است.به نظر من واقع گرایانه با مساله برخورد کنید چون ویرانی ایران به نفع هیچ یک از ما نیست.
همه حکومت هائی که دیکتاتور هستند برای حفظ خود دست به انجام معاملات نظامی میزنند انهم ساده لوحانه وبا حرس و ولع از تاریخ هم درس نمیگیرند که هیچ دیکتاتوری اعم از نظامی و مذهبی نمی توانند خود را در مقابل اراده مردم حفظ کند انچه حکوکت را پایدار میکند پشتیبانی مردم است که اگر مردم در صحنه بطور فعال و مشارکتی حضور داشته باشند حاکمان در حاشیه امن هستند برای کشورهای بیگانه بویژه روسیه بسیار هم خوب است که هم از توبره بخورد و هم از اخور پول مردم مستضعف و بعضا فلاکت زده که اغلی در شبانه روز به اب و اتش میزنند تا شکم فرزندان خودشون رو سیر کنند پس از ماهها بازی شوروی بدون هیچ دیر کردی برگشت داده شود تازه اگه برگشتی در کار باشه