او دنبال درگیری مسلحانه نبود ؛ می‌خواست با روی کار آمدن مردم بومی، مشکلات حل شود

چکیده :يكي از بهترين عوامل پيشبرد انقلاب اسلامي در اين منطقه، برخورد صحيح او با مردم بود. اخلاق اسلامي را گسترش مي‌داد. خدا هم لطف كرده و ايشان را زنده نگه داشته بود. شهيد كاظمي واقعا قبول داشت كه اگر با مردم كار شود، هيچ احتياجي به اين كارها [درگيري مسلحانه] نيست. او مي‌گفت: مردم اين گروه‌ها را قبول ندارند و اينها با اسلحه حاكميت پيدا كرده‌اند. نظرش اين بود كه بچه‌هايي كه مي‌آيند اينجا كار كنند، بايد به مردم بها بدهند و سعي كرده عناصر خوب‌شان را شناسايي كنند و روي كار...

شهید محمد بروجردی: برخی اعتراض می‌کردند که چرا ناصر کاظمی رفته و مذاكره كرده. مي‌گفتند: چرا فكر مي‌كند ضدانقلابيون احتمالا مي‌توانند آدم‌هاي خوبي باشند!

نام شهید محمد بروجردی، برای مردم ایران و به خصوص مردم کردستان، نامی آشناست. جانشين قرارگاه حمزه سيدالشهدا که مردم این دیار لقب «مسیح کردستان»را به او داده بودند، پس از شهادت بزرگمرد دیگری به نام ناصر کاظمی که فرمانده سپاه کردستان بود، در مصاحبه‌ای از خصوصیات رفتاری و دیدگاههای این شهید گفته است.

شهید بروجردی در این مصاحبه درباره شهید کاظمی می‌گوید: “شهيد كاظمي واقعا قبول داشت كه اگر با مردم كار شود، هيچ احتياجي به اين كارها [درگيري مسلحانه] نيست. او مي‌گفت: مردم اين گروه‌ها را قبول ندارند و اينها با اسلحه حاكميت پيدا كرده‌اند.”

ناصر کاظمی، در ششم شهریور 1361 به شهادت رسید و اکنون که بیش از 28 سال از شهادت وی می‌گذرد، در این مصاحبه خواندنی، گویی بار دیگر از زبان شهید بروجردی می‌شنویم که او و کاظمی برای جنگ و درگیری به کردستان نرفته بودند، حتی در برابر گروههای مسلح مخالف نظام هم قائل به تعامل، مذاکره و جذب آنها تا حد ممکن بودند و معتقد بودند که مشکلات کردستان را باید با روی کار آمدن مردمی از همان منطقه، حل کرد.

*     *     *

سردار بروجردي، ابتدا درباره آشنايي با شهيد كاظمي بگوييد.

آن موقع مسوول گردان در پادگان ولي‌عصر تهران بودم. تعدادي در پادگان سعدآباد آموزش‌ديده و آمده بودند براي سازماندهي و تقسيم كار. اول پرونده‌اش را ديدم و بعد هم خودش را.

چطور مسووليت گرفت؟

كم‌كم در سازماندهي قرار گرفت. زماني فرمانده دسته بود و بعد هم فرمانده گردان. در اين مدت، ماموريت‌هايي به جنوب و سيستان و بلوچستان رفته بود. از خصوصيات بارز او كه بعدها در كردستان كاملا محسوس شد، علاقه نيروهاي رده پايين به او بود، فردي نبود كه بي‌خود كسي را سرگرم كند يا وعده و وعيد بدهد. در قبال زيردستانش شديدا احساس مسووليت مي‌كرد. واقعا به حرف‌هاي آنان گوش مي‌داد. در عمليات از معدود افرادي بود كه تا آخرين نفر نيروهايش را جمع‌وجور مي‌كرد و بعد خودش مي‌آمد عقب.

ناصر كاظمي در كردستان شناخته شد. درباره فعاليت‌هايش در اين استان بگوييد.

مدتي بعد از ما، او هم به غرب آمد. در ابتدا مسووليتي كه پذيرفت، فرمانداري بود. با اينكه سابقه‌كاري در اين زمينه نداشت ولي با خوش‌هوشي و ذكاوت توانست يكي از فرمانداران نمونه شود. در آزادسازي شهر پاوه از محاصره ضدانقلاب نقش بسيار مهمي داشت. بعد هم با هدايت و بسيج مردم، فرماندهي سپاه را برعهده گرفت.

چيزهايي كه از او به ذهنم مي‌آيد، در نوع خود بي‌نظير است. به‌عنوان مثال بخش «بانيكان» به دست چند ضدانقلاب افتاده بود. مردم ناراحت به فرمانداري پاوه مراجعه كرده بودند. تحصن كردند كه ارتش و سپاه بيايد و بخش ما را پس بگيرد. در آن موقع نيروهاي نظامي سازماندهي خوبي نداشتند و ناهماهنگي زياد بود. ديديم شهيد كاظمي با همان نيروهاي بومي، شبانه رفت و بانيكان را از دست ضدانقلاب خارج كرد. اين مساله بسيار بزرگي بود.

بعد هم نيروهاي ژاندارمري در بخش مستقر شدند كه اين كار هم توسط مردم انجام شد. اصلا ايشان اعتقاد داشت تا زماني كه نيروي بومي كردستان را فعال نكنيم و مسووليت به عهده نگيرند، كاري از نيروي نظامي برنمي‌آيد. شهيد كاظمي در زنده‌كردن مردم و احياي آنان بسيار موثر بود.

شنيده‌ام يك بار كه ايشان مجروح شده بود، دو روز مردم كرد براي سلامتي شهيد كاظمي روزه گرفته بودند. در مورد نحوه برخورد او با مردم و علاقه‌مندي‌شان به او بگوييد.

يكي از بهترين عوامل پيشبرد انقلاب اسلامي در اين منطقه، برخورد صحيح او با مردم بود. اخلاق اسلامي را گسترش مي‌داد. خدا هم لطف كرده و ايشان را زنده نگه داشته بود. شهيد كاظمي واقعا قبول داشت كه اگر با مردم كار شود، هيچ احتياجي به اين كارها [درگيري مسلحانه] نيست.

او مي‌گفت: مردم اين گروه‌ها را قبول ندارند و اينها با اسلحه حاكميت پيدا كرده‌اند. نظرش اين بود كه بچه‌هايي كه مي‌آيند اينجا كار كنند، بايد به مردم بها بدهند و سعي كرده عناصر خوب‌شان را شناسايي كنند و روي كار بياورند. او روي بسيج مردم اعتقاد شديدي داشت.

درباره فرمانداري شهيد كاظمي صحبت‌هاي زيادي شده است. از خاطرات آن روزها بگوييد.

خاطرات آنقدر زياد است كه نمي‌توانم به ذهن بياورم. به هر حال دو سال و اندي با هم كار مي‌كرديم. اولين‌بار كه آمد غرب، قرار شد برود فرماندار پاوه شود. براي خود او هم يك مقدار مشكل بود كه اين مسووليت را قبول كند. مي‌گفت: من كاري نكرده‌ام و معلوم نيست در آنجا موفق بشوم. در ابتدا ريش خود را به‌صورت پروفسوري تراشيد تا ضدانقلاب چيزي نفهمد. ما خودمان هم وحشت داشتيم. مي‌گفتيم اگر راز او كشف شود، شايد در راه او را شهيد كنند. به هر حال، با همان ريش‌بزي حركت كرد. در آنجا طوري عمل كرده بود كه حتي بعضي از روحانيون هم فكر مي‌كردند ايشان از افراد «دموكرات» است.

يك‌بار رفته بود نوسود و مذاكراتي هم با گروهك‌ها كرده بود. مخفي‌كاري او خيلي خوب بود. در آنجا او خودش را رو نكرده بود. به حساب، از آن بچه‌هاي جاافتاده تهران بود كه به سادگي خودش را رو نمي‌كرد. علماي آنجا نيز متوجه نبودند. مي‌آمدند اعتراض مي‌كردند كه اين شايد از نفوذي‌ها باشد. فكر مي‌كردند دموكراتي‌ است و خلاصه ممكن است يواش‌يواش با ضدانقلاب همكاري كند. بعد ما مي‌رفتيم با ايشان جلسه مي‌گذاشتيم، مي‌گفتيم اين حركت شما چيست؟ با گروهك‌ها چه صحبتي كرده‌اي و چه صحبتي مي‌كني؟ ما سعي مي‌كرديم معلوم نشود كه ايشان سپاهي است. بعد ايشان توضيحات جالبي راجع به كارهايش مي‌داد. صحنه بسيار جالبي بود براي ما كه خودش را رو نمي‌كرد و سعي مي‌كرد با فكر باز برخورد كند.

البته در اين مواقع حتي يك دروغ هم نمي‌گفت. منتها سعي مي‌كرد مسائلي را مطرح كند كه نه كسي بتواند از آن سوءاستفاده كند و نه به‌نفع ضدانقلاب باشد. براي مذاكره به نوسود هم كه رفته بود، سعي كرده بود انقلاب را معرفي كند. يعني گفته بود جمهوري اسلامي اين است و هيچ آزاري نمي‌خواهد به شما برساند و اگر مشكلاتي داريد بگوييد. اينها هم كه به او اشكال مي‌گرفتند، مدرك نداشتند، فقط مي‌گفتند چرا رفته و مذاكره كرده.

مي‌گفتند چرا فكر مي‌كند ضدانقلابيون مي‌توانند برگردند يا احتمالا مي‌توانند آدم‌هاي خوبي باشند. ايشان هم با همان اعتقاد مي‌گفت بايد سعي كنيم ضدانقلاب را هدايت كنيم. در مواقعي موفق هم بود، كمااينكه يكي از كساني كه توبه كرد و برگشت، اولين شهيد «نودشه» بود.

ازدواج هم كرده بود؟

تازه ازدواج كرده بود. با توجه به شرمي كه از زحمات ايشان داشتيم، جرات نداشتيم مثلا بگوييم تو بايد اينقدر زيادتر در كردستان بماني، مي‌گفتيم شما نياييد، ولي بعد از يك مدتي پيدايش مي‌شد. با اينكه تازه ازدواج كرده بود فقط 15 روز مرخصي خواست. ماه رمضان بود مي‌گفت مي‌خواهم بمانم و روي خودم كار كنم. باز نتوانست قبول كند و در همان ماه رمضان آمد منطقه. اين حاكي از مسووليت‌شناسي ايشان بود.

منبع: فرهیختگان