معاون سازمان انرژی اتمی در دولت اصلاحات: در بحث هسته‌ای، تنش‌زدایی موفق‌تر بود

چکیده :اگر معيار را خنثي كردن تهديدات خارجي بدانيم و بر لزوم تحقق امنيت داخلي و تعامل با جامعه بين‌الملل تاكيد داشته باشيم، مي‌بينيم كه در دولت اصلاحات هيچ كشوري ما را تهديد خارجي نكرد و پرونده ما در شوراي حكام باقي ماند. بزرگ‌ترين دستاورد تيم هسته‌اي كشور در دولت اصلاحات تحقق همين موضوع...

معاون برنامه ريزي،آموزش و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات، عملکرد سازمان انرژی اتمی در کل دولت اصلاحات را در بحث هسته‌ای کشور قابل دفاع می‌داند و معتقد است سیاستهای دولت خاتمی با خط قرمز عدم خروج پرونده هسته‌ای ایران از شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در عمل موفق‌تر نشان داد.

قباديان همچنین در خصوص اظهارات علي لاريجاني كه در مقطعي گفته بود ما در دوران اصلاحات در غلتان داديم و آب نبات چوبي گرفتيم، اظهار داشت: لاريجاني حرفي زد كه بعدها كه خود دبير شوراي عالي امنيت ملي شد به درست نبودن آن پي برد. زماني كه كسي حرف بي‌حساب و كتابي بزند نمي‌تواند در مقام پاسخ‌گويي برآيد.

برات قبادیان در گفت‌وگو با ایلنا در رابطه با روند طي شده پرونده هسته‌اي كشور در زمان دولت اصلاحات گفت: تلاش شخص رئيس‌جمهور وقت و سياست دولت وي اين بود كه پرونده ايران از چارچوب شوراي حكام خارج نشود. تجربه نشان داده است كه اگر چه رفتن پرونده كشورها به شوراي امنيت كار ساده‌اي است اما خارج شدن از آن كاري بس دشوار است؛ به عبارت ديگر، شايد براثر بي‌مبادلاتي و بي‌تدبيري دولت‌ها پرونده‌ هاي كشورها در شوراي امنيت طرح شود اما اينكه گمان كنند به راحتي از اين شورا خارج مي‌شود اشتباه محض است.

وي با رد برخي سخنان مبني بر اين‌كه پرونده هسته‌اي ايران در ماه‌هاي پاياني دولت خاتمي در شوراي امنيت مطرح شد، تصريح كرد: پرونده هسته‌اي ايران در دولت محمود احمدي‌نژاد در شوراي امنيت مطرح شد و در ماه‌هاي پاياني دولت خاتمي بحث‌هاي غني‌سازي حاد شد اما زمان طرح آن در شوراي امنيت در دولت نهم بود.

خاتمی نمی‌خواست پرونده هسته‌ای ایران از آژانس خارج شود

معاون برنامه‌ريزي، آموزش و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات اظهارداشت: در دولت خاتمي توافقي با كشورهاي غربي براي توقف دو ساله بخشي از فعاليت‌هاي غني‌سازي ايران آنهم در نطنز صورت گرفت كه در دولت احمدي‌نژاد ناديده گرفته شد و به‌دنبال آن پرونده هسته‌اي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل رفت و چهار قطعنامه تحريمي عليه اين پرونده صادر شد. هر چند كه غربي‌ها نيز با كارشكني، بر تسريع در طرح اين پرونده در شوراي امنيت افزودند.

وي با اشاره به روندي كه موجب سياسي‌شدن پرونده هسته‌اي ايران و طرح آن در شورای امنیت سازمان ملل شد، گفت: آژانس بين‌المللي انرژي اتمي يكسري وظايف دارد كه کشورها بر اساس منشور اين سازمان بايد به آنها عمل كنند.

قباديان متذكر شد: يكي از وظايف اين سازمان انجام بازرسي‌هايي از تاسيسات هسته‌اي كشورها است به‌طور مثال ژاپن يكي از كشورهايي است كه بازرسان و متخصصان آژانس به‌طور منظم از تاسيسات هسته‌اي بازديد مي‌كنند تا اين كشور از مسير فعاليت‌هاي صلح‌آميز منحرف نشود.

وي ادامه داد: روند مورد اشاره در رابطه با فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران نيز وجود داشت. ما تا سال‌هاي 83 و 84 همكاري‌هايي را با آژانس در پروژه‌هاي صلح‌آميز هسته‌ای همچون مباحث كشاورزي و پزشكي داشتيم اما مشكلاتي كه پس از اين مقطع زماني در همكاري‌هاي ايران با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به‌وجود آمد موجب خروج پرونده هسته‌اي كشورمان از روند فني‌اش شد.

معاون برنامه‌ريزي،آموزش و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات تصريح كرد: زماني‌كه آژانس از فعاليت‌هاي نطنز و اراك مطلع شد، معتقد بود كه بايد پيشتر به آنها اطلاع داده مي‌شد اين در حالي است كه ما براساس پادمان آژانس به تمامي تعهدات‌مان عمل كرديم و هيچ‌گاه از مقررات آژانس خارج نشديم.

وي افزود: آژانس بين‌المللي انرژي اتمي مي‌گفت كه اطلاع‌رساني ايران از تاسيسات نطنز و اراك پس از ثبت تصاوير ماهواره‌اي و پرسش‌هاي آنها صورت پذيرفته است و بايد زودتر صورت مي‌گرفت، اين در حالي است كه براساس مقررات آژانس، ما 180 روز پيش از آن‌كه بخواهيم مواد هسته‌اي در تاسيسات موردنظر مستقر كنيم به آژانس اطلاع داده بوديم.

قباديان ادامه داد: اختلاف نظرهاي ايران و آژانس از همين نقطه آغاز شد؛ ما مي‌گفتيم به مقررات آژانس عمل كرده‌ايم اما آنها مي‌گفتند كه به اين صورت نبوده است.

توافق سعدآباد منجر به عدم طرح پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت شد

وي خاطرنشان كرد: در دوره اصلاحات با فعاليت‌هاي سياسي مانند توافقات سعدآباد تلاش ‌شد كه پرونده هسته‌اي ايران در همان چارچوب آژانس بماند و به نكات مبهم در همان آژانس پاسخ داده شود.

اين استاد دانشگاه تربيت مدرس در رابطه با اظهارنظرهايي كه با به میان کشیدن پذيرش پروتكل الحاقي و بيانيه سعدآباد دولت اصلاحات را متهم به كم كاري و خيانت به پرونده هسته‌اي كشور مي‌كنند نيز اظهار داشت: توافق سعدآباد مانند طرحي است كه در حال حاضر از سوي ايران براي تشكيل كنسرسيوم مشترك با طرف روسي مطرح شده است. معتقدم كه مسئولان اين دولت پس از گذشت شش سال تازه به توافق‌نامه سعدآباد رسيده‌اند اين در حالي است كه اگر در همان زمان به اين توافق‌نامه عمل مي‌شد ما شش سال جلوتر از وضعيت فعلي پرونده هسته‌اي كشور بوديم و مجبور نبوديم آن را دوباره از سر بگيريم.

وي اظهار داشت: علاوه بر اين، طرح تشكيل كنسرسيوم مشترك پيش از اين در دولت اصلاحات نيز مطرح شده بود اما در آن مقطع زماني ما آن را نپذيرفتيم، اين در حالي است حال كه ايران خود مايل به تشكيل اين كنسرسيوم شده است آنها نمي‌پذيرند.

خط قرمز دولت اصلاحات عدم خروج پرونده ایران از شورای حکام بود

قباديان با بيان اين مطلب كه خط قرمز ما در دولت اصلاحات عدم خروج پرونده هسته‌اي كشور از شوراي حكام بود، گفت: در آن مقطع به دليل آگاهي كه نسبت به هزينه‌هاي فراوان طرح پرونده هسته‌اي ايران در شوراي امنيت وجود داشت، ما تمايل داشتيم كه مسائلي كه ميان ما و آژانس وجود دارد در چارچوب آژانس حل و فصل شود .به اعتقاد بسياري از صاحب‌نظران اگر پرونده‌ هسته‌اي كشوري به شوراي امنيت رفت آن پرونده چماقي مي‌شود بر بالاي سر كشور موردنظر تا هر زماني كه اراده كنند آن را بر سر این كشور بكوبند. نمونه بارز اين موضوع دولت عراق در زمان صدام حسين بود كه با وجود آن‌كه هيچ‌گاه ثابت نشد اين كشور به سلاح‌هاي كشتار جمعي دست پيدا كرده است اما به آن شكل مورد برخورد قرار گرفت.

تصمیمات هسته‌ای در بالاترین سطح نظام اتخاذ می‌شد

وي در پاسخ به سئوال ديگري در رابطه با اتهاماتي كه متوجه برخي از اعضاي تيم مذاكره كننده دولت اصلاحات مي‌شود نيز اظهار داشت: زماني‌كه شوراي امنيت كشور در مورد موضوعي تصميم مي‌گيرد مصوباتش در عالي‌ترين سطح تصويب مي‌شود. بنابراين، طرح اينگونه مباحث بيشتر براي فريب افكار عمومي است.

معاون برنامه‌ريزي،آموزش و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات گفت: علاوه براين، مسائل كلان سياست‌خارجي كشور در عالي‌ترين سطح مورد تصميم‌گيري قرار مي‌گيرد. بنابراين، نمي‌توان يك دولت را به راحتي متهم به خيانت و يا ديگر اتهامات واهي كرد .به اعتقاد بنده اين اظهارات بيشتر مصرف داخلي دارد و براي فريب افكار عمومي مطرح مي‌شود.

وي متذكر شد: اگر معيار را خنثي كردن تهديدات خارجي بدانيم و بر لزوم تحقق امنيت داخلي و تعامل با جامعه بين‌الملل تاكيد داشته باشيم، مي‌بينيم كه در دولت اصلاحات هيچ كشوري ما را تهديد خارجي نكرد و پرونده ما در شوراي حكام باقي ماند.

قباديان خاطرنشان كرد: بزرگ‌ترين دستاورد تيم هسته‌اي كشور در دولت اصلاحات تحقق همين موضوع بود .ملاحظه كنيد كه در حال حاضر با بي‌توجهي به آنچه در دولت اصلاحات اصل شمرده مي‌شد، چهار قطعنامه عليه پرونده هسته‌اي كشور صادر شده است. درست است كه ما اهميتي به صدور اين قطعنامه‌ها نمي‌دهيم اما اگر تعداد آنها بيشتر شود نمره منفي كه سازمان ملل و شوراي امنيت به‌عنوان بازوي امنيتي اين سازمان به ما مي‌دهند بیشتر می‌شود و این امر در نهايت به ضررمان تمام خواهد شد.

روسیه در طول تاريخ هیچ‌گاه هم‌پیمان متعهدی برای ما نبوده است

معاون برنامه‌ريزي،آموزش و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات در رابطه با اين موضوع كه آيا روس‌ها به تعهدات خود در زمينه تامين سوخت مورد نياز نيروگاه اتمي بوشهر عمل خواهند كرد نيز گفت: به اعتقاد بنده روسيه هيچ‌گاه با ايران صادق نبوده است. به لحاظ تاريخي نيز ما نمي‌توانيم بر روي اظهارات مقامات روسيه حساب باز كنیم. علاوه براين روس‌ها هشت سال است كه با بهانه‌‌تراشي راه‌اندازي نيروگاه بوشهر را به تاخير انداخته‌اند. نكته بعد اينكه كشوري مانند روسيه بيش از هر چيزي به رعايت منافع ملي كشورش توجه دارد. يعني اگر بعدها تامين سوخت نيروگاه بوشهر با تامين منافع ملي اين كشور در تضاد باشد ممكن است از تهيه آن سرباز زند. شك نكنيد سوختي كه در حال حاضر به ايران ارائه شده با توافق جامعه جهاني بوده است چرا که در غیر اینصورت اگر روسيه مي‌خواست اينكار را انجام دهد در سال‌هاي گذشته آن را انجام مي‌داد.

وي خاطرنشان كرد: زماني كه روسيه به هر بهانه واهي و غيرواهي تلاش كرده است كه راه‌اندازي اين نيروگاه را به تعويق اندازد كشور غيرقابل اعتمادي ارزيابي مي‌شود. از ديدگاه بنده نه به چين مي‌توان اعتماد كرد و نه به روسيه و معتقدم كه روسيه هيچ‌گاه رفيق صادقي براي ما نبوده است.

قباديان افزود: اگر ما با يك‌سال تاخير و پس از تنش‌زدايي به شبهات آژانس، فعاليت‌هاي هسته‌اي خود را به پيش مي‌برديم بسيار بهتر بود .البته برخي مي‌گويند كه پرونده‌هاي هسته‌اي بحثي كاملا تخصصي و فني است و ربطي به شوراي امنيت ندارد اما موضوع اينجاست كه پرونده را همين آژانس به شوراي امنيت فرستاده است. ما بايد ابهام‌زدايي مي‌كرديم. در اين صورت بود كه براي تهيه سوخت مي‌توانستيم از توان كشورهايي چون آرژانتين، ژاپن و آفريقاي جنوبي استفاده كنيم.

سهم دولت‌های گذشته در ثمردهی برنامه‌های هسته‌ای از دولت فعلی بیشتر است

وي متذکرشد: ما براي تامين نياز برق كشور قرار بود كه پيش از انقلاب 23 نيروگاه هزار مگاواتي بسازيم. يكي از اين نيروگاه‌ها در دارخوين اهواز بود كه بايد توسط فرانسوي‌ها ساخته مي‌شد و يكي ديگر در بوشهر توسط آلماني‌ها. اما ما براي برآورد برنامه‌هاي هسته‌اي كشور تنها به آنچه پس از انقلاب صورت گرفته است توجه مي‌كنيم و به تلاش‌های متخصصین کشور در پیش از پیروزی انقلاب توجه نداریم. حتي در ارزيابي برنامه‌هاي هسته‌اي پس از انقلاب نيز به آنچه طي سال‌هاي اخير صورت گرفته است توجه داريم اين در حالي است كه برنامه‌هاي هسته‌اي كشور را بايد به يك ساختمان تشبيه كنيم كه فوندانسيون آن در دولت مهندس موسوي ريخته شد. ديوارهايش را دولت هاشمي رفسنجاني ساخت، سقف و ظريف‌كاري آن را دولت خاتمي برعهده داشت و تنها كليد آن را به دولت احمدي‌نژاد دادند تا افتتاح شود. جشن هسته‌اي كه چند ماه پس از روي كار آمدن دولت احمدي نژاد گرفته شده،‌اين گفته مرا تائيد مي‌كند.

معاون برنامه‌ريزي،آموزش و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات اظهار داشت:احمدي‌نژاد شش ماه پس از روي كار آمدن خود جشن هسته‌اي برگزار كرد. حال سوال اينجاست آيا تمام فعاليت‌هاي هسته‌اي كشور در طول اين شش ماه صورت گرفته بود؟ ما نمي‌توانيم يك دانشمند را در طول شش ماه تربيت كنيم حال چگونه مدعي هستيم كه برنامه‌هاي هسته‌اي كشور در اين زمان محدود به سرانجام رسيده و ثمر داده است. يك فرد در سن 30 سالگي دكتري مي‌گيرد كه تازه در آن سن و سال نيز يك دانشمند هسته‌اي نيست. يك فارغ‌التحصيل صرف است كه مهر مدركش خشك نشده و بايد سال‌ها كسب تجربه كند. صداقت آن است كه حق هر كسي را محفوظ نگه داريم و لو اينكه مسلمان نباشد.

نتایج برنامه‌های هسته‌ای کار یک شب و دو شب نیست

وي با رد ديدگاه‌هايي كه به ثمر نشستن فعاليت‌هاي هسته‌اي كشور را نتيجه تلاش‌هاي دولت احمدي نژاد عنوان مي‌كنند، گفت: بحث‌هاو فعاليت‌هاي هسته‌اي كه كار يك شب و دو شب نيست. به ما مي‌گويند چرا جشن هسته‌اي كه در زمان احمدي‌نژاد گرفته شد در زمان خاتمي برگزار نشد. بايد به اين افراد گفت در زمان دولت خاتمي ما كارهايمان را بدون سرو صدا و تبليغات دهان پركن و محرك انجام مي‌داديم و مشكلي نيز از جهت طرح پرونده هسته‌اي ايران در شوراي امنيت سازمان ملل به‌وجود نيامده بود.

اين استاد دانشگاه تربيت مدرس تصريح كرد: برنامه‌هاي هسته اي كشور نتيجه فعاليت 30 ساله و40 ساله دانشمندان هسته‌ای كشور است. بسياري از افرادي كه در حال حاضر بازنشسته شده‌اند، دانشمنداني هستند كه در سال‌هاي پيش از انقلاب تحصيل كرده‌اند و در ساخت نيروگاه اتمي بوشهر، رآكتور تهران و يا ديگر فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران نقش داشته‌اند.

دولت پس از اصلاحات به سرمایه‌های انسانی بی‌توجه بود

وي همچنين در رابطه با انتقاداتي كه نسبت به تاثير بازنشستگي زودهنگام متخصصان كشور در عدم اجراي چشم‌انداز 20 ساله کشور و يا برنامه‌هاي چهار ساله مطرح مي‌شود نيز گفت: بر اساس سند چشم‌انداز 20 ساله كشور ما بايد در سال‌هاي گذشته به رشد هشت درصدي دست پيدا مي‌كرد كه متاسفانه اينگونه نشد. يكي از مشكلات اصلي ما كنار گذاشتن سرمايه‌هاي انساني است كه منبع قابل جبراني براي آنها وجود ندارد.

قبادیان اظهار داشت: در تقسيم‌بندي هايي كه از منابع يك كشور صورت مي‌گيرد اين منابع به سه دسته منابع خدادادي، فيزيكي و انساني تقسيم مي‌شود كه ما با روندي كه طي سال‌هاي اخير در پيش گرفته‌ايم سرمايه‌هاي انساني كشور را از دست داده‌ايم.

وي افزود: در حال حاضر ژاپن در برآوردي كه از سرمايه‌هاي ملي خود دارد 82 درصد از اين سرمايه‌ها را نيروي انسانی مي‌داند، اين رقم در كشوري چون سوريه 60 درصد است. به‌خاطر مي‌آورم در سال‌هاي گذشته وزير خارجه كانادا در خبري تاسف‌آور اعلام كرد كه 500 ميليارد دلار از سرمايه‌هاي انساني ايران به اين كشور مهاجرت كرده است.

معاون برنامه‌ريزي،منابع انساني و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات خاطرنشان كرد: ما با بي‌توجهي كه نسبت به نيروي انساني كشور داشته‌ايم، اين سرمايه‌ها را دست‌كم گرفته‌ايم. اين در حالي است كه هيچ‌گاه نمي‌توان براي سرمايه‌هاي انساني توسعه‌يافته، جايگزين مناسبي پيدا كرد.

وي در پاسخ به اين پرسش كه چرا فروش سوخت مورد نياز راكتور تحقيقاتي بوشهر به ايران همچون زمان ميرحسين موسوي فراهم نيست، اظهار داشت: دليل اين امر ديدگاه منفي است كه نسبت به ايران وجود دارد. زماني كه مي‌گويند قطعنامه‌هاي شوراي امنيت كاغذ پاره‌اي بيش نيست و به هيچ دردي نمي‌خورد بايد متوجه بروز اين مشكلات نيز بود. آيا براي ما قابل پذيرش است كه بگويند مصوبات مجلس ايران بي‌اهميت است؟ بيان اين مباحث است كه براي ما دردسر آفرين شده است چرا كه در غير اينصورت سوخت مورد نياز ايران نيز مانند تركيه و يا ديگر كشورهاي عربي كه در حال ساخت تاسيسات هسته‌اي هستند، تامين مي‌شود. رآكتور تحقيقاتي تهران كه عمدتا فعاليت‌هاي علمي انجام مي‌دهد در 30 سال گذشته توانسته بود سوخت خود را دريافت كند چرا بايد حالا با مشكل تامين سوخت مواجه شود؟ بنده معتقدم كه بحث پرونده هسته‌ای ایران تا اندازه‌ای پس از صدور نخستين قطع‌نامه، كش پيدا كرده است.

قبادیان تاكيد كرد: زماني كه رئيس دولت اصلاحات مي‌گفت خروج پرونده ايران از شوراي حكام آژانس بین‌المللی انرژي اتمي خط قرمز دولت من است و اجازه نمي‌دهم اين امر انجام شود اين روزها را پيش‌بيني مي‌كرد كه به دنبال آن تهديد و تحريم خواهد بود.

تعیین نتیجه مذاکرات سوخت در نشست ایران و گروه1+5

وي در پاسخ به پرسش ديگري مبني بر اين‌كه باتوجه به شرايط بين‌المللي حاكم بر پرونده هسته‌اي ايران آيا گروه 1+5 سوخت موردنياز براي رآكتور تحقيقاتي تهران را به ما خواهد داد، گفت: براساس اخبار موجود و آنچه از سوی مسئولان بیان شده است در صورت عدم تامين سوخت موردنياز براي راكتور تحقيقاتي تهران توليد داخلي آن در دستور کار قرار مي‌گيرد. معتقدم كه اگر قرار بود اين سوخت به ايران داده نشود سوخت نيروگاه بوشهر نيز در اختيار ما قرار نمي‌گرفت.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: در بيشتر كشورهاي جهان سوخت موردنياز براي فعاليت‌هاي تحقيقاتي به راحتي به آنها اعطا مي‌شود اما با نظارت‌هاي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي. متاسفانه يكي از پيامدهاي طرح پرونده ايران در شوراي امنيت نيز همين مشكل است كه ما براي تامين سوخت رآكتور تحقيقاتي تهران به راحتي و همچون كشورهاي ديگر نمي‌توانيم نیاز خود را تامين كنيم.

وي تاكيد كرد: البته بحث دیگری نیز در این میان مطرح است که می‌گوید، تا زماني كه پرونده ما در شوراي امنيت سازمان ملل مطرح نشده بود سوخت راكتور تحقيقاتي تهران به راحتي در اختيار ايران قرار مي‌گرفت اما حال در زمان تحريم كه به ما مي‌گويند بنزين شما را تامين نمي‌كنيم نبايد انتظار داشته باشيم كه سوخت هسته‌اي ما تامين شود. شايد در يك گفتمان عادي اين امر امكان‌پذير بود اما پس از تحريم‌ها اوضاع تغيير پيدا كرده است .البته ممكن است در نشست آتي ايران با اعضاي گروه 1+5 اتفاقاتي رخ دهد كه جريان را از وضعيت فعلي آن خارج كند.

حرف بی حساب و کتاب پاسخ ندارد

قباديان در رابطه با اظهارات علي لاريجاني كه در مقطعي گفته بود ما در دوران اصلاحات در غلتان داديم و آب نبات چوبي گرفتيم، اظهار داشت: لاريجاني حرفي زد كه بعدها كه خود دبير شوراي عالي امنيت ملي شد به درست نبودن آن پي برد. زماني كه كسي حرف بي‌حساب و كتابي بزند نمي‌تواند در مقام پاسخ‌گويي برآيد.

وي در رابطه با ميزان تاثيرگذاري تحريم‌هاي سازمان ملل بر وضعيت اقتصادي كشور نيز گفت: اين پرسش را با ذكر مثالي توضيح مي‌دهم؛‌ سال‌ها پيش در جنگ ميان هند و پاكستان كه هشت روز به طول انجاميد دو كشور با قبول شكست اعلام آتش‌بس كردند اما پس از گذشت سال‌هاي متمادي هر دو كشور مشكلات اقتصادي خود را ناشي از آن جنگ مي‌دانند. بنابراين ممكن است شما پيامدهاي تحريم ايران بر اقتصاد كشور راهم اکنون مشاهده نكنيد اما قطعا در 15 تا 20 سال آينده آثار زيربنايي آن را در ساخت يك نيروگاه و يا پالايشگاه مي‌بينيد.

معاون برنامه‌ريزي، منابع انساني و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات تاكيد كرد: البته در رابطه با بنزين اينطور نيست و تحريم‌ها اثرات خود رابه سرعت نشان مي‌دهند. زماني كه شما مجبور شويد يك ليتر بنزين را به دو برابر قيمت تهيه كنيد آثار اين تحريم‌ها بيشتر جلوه‌گر خواهد شد.

وي افزود: با وجود آنكه تحريم‌ها نتيجه‌اي جز ضرر و زيان براي كشورو مردم ندارد اما در عين حال در همين دوره تحريم‌ها مي‌توان با توليد انرژي‌هاي تجديدپذير به خودكفايي رسيد. در حال حاضر وزارت نفت به دو دليل به سراغ جايگزيني براي بنزين رفته است. ابتدا تحريم‌ها و سپس جايگزيني ماده افزودني كه در بنزين مورد استفاده قرار مي‌گيرد چرا كه اين ماده افزودني سمي و سرطان‌زا است.

به گفته قباديان، حتي اگر ما به لحاظ خريداري بنزين تحريم نشويم مي‌توانيم با توليد سوخت از انرژي هاي تجديدپذير ميزان نفت توليدي كشور را كه در قبال دريافت بنزين به طرف مقابل ارائه مي‌كرديم به صورت مازاد بفروشيم.

وي در رابطه با اين موضوع كه ايران علاوه بر انرژي هسته‌اي از چه انرژي‌هاي ديگري مي‌تواند براي تامين نياز 20 هزار مگاواتي برق خود استفاده كند، اظهار داشت: ما نخستين كشور در دنيا نيستيم كه مي‌خواهيم برق توليد كنيم و يا تنها كشوري نيستيم كه مي‌خواهيم با برنامه‌ريزي براي آينده خود علاوه بر انرژي هسته‌اي از انرژي‌هاي ديگر استفاده كنيم.

معاون برنامه‌ريزي، آموزش و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات ادامه داد: ما بايد از حالا تا سال 2050 توليد منابع تجديدپذير انرژي را در دستور كار خود داشته باشيم. با ارزيابي برنامه‌هاي راهبردي بلندمدت و كوتاه‌مدت كشورها در مي‌يابيم كه اين كشورها به سراغ منابع ديگري به غير از انرژي‌هاي فسيلي و انرژي هسته‌اي نيز رفته‌اند. ما منابع انرژي را به منابع انرژي فسيلي يا تجديدناپذير كه شامل نفت، گاز و زغال‌سنگ است و منابع انرژي تجديدپذير تقسيم كرده‌ايم. در حال حاضر بيشتر كشورهاي جهان برنامه‌هاي خود را متمركز بر توليد منابع انرژي تجديدپذير كرده‌اند كه شامل خورشيد، باد، آب و منابع بيولوژيك مي‌شود و در اصطلاح biomas ناميده مي‌شود، كرده‌اند.

وي خاطرنشان كرد: در حال حاضر در كشور ما از آب و باد براي توليد برق استفاده مي‌شود و با توجه به محدود بودن منابع انرژي فسيلي و اتمام آنها (نفت تا40 سال، گاز حداكثر 60 سال و زغال‌سنگ 140 سال) بهتر است توليد منابع تجديدپذير انرژي را در دستور كارمان داشته باشيم. البته ممكن است اينگونه مطرح شود كه ما تا سال آينده منابع جديدي از نفت و گاز را كشف خواهيم كرد كه در پاسخ به اين افراد بايد گفت در سال‌هاي آتي در مقابل اين افزايش منابع، ما با افزايش برداشت نيز مواجه خواهيم بود.

خورشید منبع فناناپذیر تولید انرژی است

قبادیان گفت: آنچه در حال حاضر حائز اهميت است توجه به اين نكته است كه بايد توليد سوختي در دستور كار ما باشد كه به راحتي به دست آيد، قابل حمل باشد و آلاينده‌هاي كمتري را توليد كند. تمامي كشورها سازو كارهاي خود را از توليد منابع سنتي انرژي به سمت انرژي‌هاي تجديدپذير سوق داده‌اند. از گرما، جزر و مد دريا و خورشيد برق توليد مي‌كنند.البته منبع فناناپذير پاكي مانند خورشيد نيز وجود دارد كه كل انرژي مورد نياز جمعيت 10 ميلياردي زمين را به راحتی تامين مي‌كند. تنها با تبديل پنج درصد از انرژي خورشيد، مي‌توان 50 برابر جمعيت 10 ميلياردي كره زمين انرژي توليد كرد.

وي افزود: ايران كشوري با منابع متعدد انرژي است. مشكل اصلي ما در حال حاضر كمبود دانش فني براي تبديل اين انرژي‌ها به سوخت است. اگر ما منابع تجديدپذير انرژي براي توليد برق مي‌خواهيم مي‌توانيم آن را از خورشيد تامين كنيم. كشورها با سرمايه‌گذاري در بحث تغيير و توسعه انرژي مورد نياز خود را از علوم پايه به كاربردي تبديل كرده‌اند و از آن براي توليد برق استفاده مي‌كنند. در بسياري از كشورها چون چين با جمعيت بيش از يك ميليارد نفر علاوه بر نفت وارداتی از ایران، سرمايه‌گذاري‌هاي فراواني بر تبديل انرژي خورشيد به سوخت صورت گرفته است.

منحصر به تولید انرژی هسته‌ای نشویم

معاون برنامه‌ريزي، منابع انساني و پارلماني سازمان انرژي اتمي دولت اصلاحات خاطرنشان كرد: كشورهاي مختلف براساس منابعي كه دارند به استفاده از انرژي‌هاي مختلف رو آورده‌اند چه زيست‌توده كه از پسماندهاي طبيعي به‌وجود مي‌آيد و چه انرژي هسته‌اي. نبايد تنها خود را منحصر به توليد انرژي هسته‌اي كنيم چون اين انرژي تجديدپذير نيست در صورتي كه زيست‌توده كه از گياهان و جانداران خشكي و دريا به دست مي‌آيد تجديدپذير است.

وي يادآور شد: ما مي‌توانيم شكل مايع زيست‌توده را جايگزين بنزين و گازوئيل كنيم. اين در حالي است كه نمي‌توان انرژي هسته‌اي را به‌جاي اين سوخت‌ها در باك خودرو استفاده كرد .كشوري مانند برزيل 37 سال است توليد بيواتانول از نيشكر را جايگزين بنزين كرده است و يا در آفريقا از جاتروفا و در مالزي و اندونزي از نخل روغني براي توليد بيوديزل استفاده مي‌شود. در آلمان نيز از گياهي مانند كلزا براي توليد بيوديزل استفاده مي‌شود كه جايگزين گازوئيل است.

قباديان متذكر شد: كشور ما با برخورداري از تمامي منابع انرژي، پتانسيل‌هاي فراواني براي توليد سوخت‌هاي تجديدپذير دارد و بايد تنها زيرساخت‌هاي آن فراهم شود. سازمان‌هايي در دنيا وجود دارند كه به كشورهاي توليدكننده انرژي‌هاي تجديدپذير كمك‌هاي بلاعوضي اعطا مي‌كنند. فيليپين، تايلند ، هندوستان و تركيه از اين كمك‌ها استفاده كرده‌اند.امروز دانشمندان به اين نتيجه رسيده‌اند كه بيوديزل جايگزين مناسبي براي بنزين و گازوئيل و بيواتانول جايگزين مناسبي براي بنزين است. مواد اوليه بيوديزل و بيواتانول در ايران به وفور قابل تامين است.