پايان يك برنامه؛ انجماد يك آرزو

چکیده :با پايان يافتن فرصت اجراي برنامه چهارم توسعه آخرين گزارش نظارتي برنامه چهارم مربوط به سال 86 است و از آن سال به بعد دولت گزارش نظارتي منتشر نكرده است. اين درحالي است كه محمود احمدي‌نژاد، در آخرين كنفرانس مطبوعاتي خود با خبرنگاران گفته بود كه اين گزارش‌ها آماده شده و بزودي منتشر...

با پايان يافتن فرصت اجراي برنامه چهارم توسعه آخرين گزارش نظارتي برنامه چهارم مربوط به سال 86 است و از آن سال به بعد دولت گزارش نظارتي منتشر نكرده است. اين درحالي است كه محمود احمدي‌نژاد، در آخرين كنفرانس مطبوعاتي خود با خبرنگاران در اين رابطه به خبرنگار ايلنا گفته بود كه اين گزارش‌ها آماده شده و بزودي منتشر مي‌شوند.  رییس دولت دهم گفته بود كه عملكرد برنامه چهارم براساس گزارش‌هاي نظارتي بهتر از برنامه‌هاي دوم و سوم توسعه است.

گزارش‌هاي نظارتي كه در سال‌هاي گذشته از روند اجراي برنامه‌هاي توسعه‌اي منتشر شده به صورت تحليلي و با ارايه نمودار و تلفيق آمارهاي منتشره از سوي مركز آمار و بانك مركزي ارايه شده است. اين گزارش‌ها براساس قانون بايد شامل: “بررسي عملكرد مواد قانوني برنامه، بررسي عملكرد سياست‌هاي اجرايي، بررسي عملكرد متغيرهاي عمده كلان و بخشي، از جمله توليد و سرمايه‌گذاري، تجارت خارجي، تراز پرداخت‌ها، بودجه، بخش پولي و تورم، اشتغال و بيكاري، پيشرفت عمليات اسناد ملّي توسعه بخشي، استاني و ويژه، ارزيابي نتايج عملكرد و تبيين علل مغايرت با برنامه و در نهايت ارائه پيشنهادهاي لازم به منظور بهبود عملكرد برنامه باشد. ”
همچنين در ماده 158اين قانون تاكيد شده بود كه معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي(سازمان مديريت و برنامه‌ريزي سابق)، به منظور ارزيابي ميزان پيشرفت كشور در چارچوب موازين، برنامه چشم‌انداز و سياست‌هاي كلي نظام، بايد شاخص‌هاي مربوط را متناسب با شاخص‌هاي بين‌المللي تنظيم و مقايسه و در تيرماه هر سال نتايج حاصل از اندازه‌گيري شاخص‌هاي مذكور را به همراه نقاط قوت و ضعف و پيشنهادهاي مؤثر براي بهبود وضعيت كشور به مقام معظم رهبري، دولت و مجلس شوراي اسلامي تقديم كند.

اگرچه گزارش نظارتي سال 86 – آخرين گزارش نظارتي دولت نهم –با اين ويژگي‌ها منتشر شد، اما پس از اين زمان هرآنچه تحت عنوان گزارش منتشر شده شاخص‌هاي كلاني است كه گاهي مسئولان دولتي مطرح كرده‌اند. اين در حالي است كه تنها گزارشي كه از وضعيت اقتصادي كشور در سال 87 و 88 منتشر شده و رييس جمهور با ارايه آنها به مقام معظم رهبري بدان استناد كرده است، نماگرهاي سالانه بانك مركزي است.

اين گزارش مي‌افزايد؛ برخي از اعضاي تيم اقتصادي دولت نهم پيش از اين در مواجهه با انتقادات مطرح شده از عدم ارايه گزارش نظارتي برنامه عنوان مي‌كردند كه دولت اعتقادي به اجراي برنامه چهارم ندارد، با اين حال دولت در ماده 189لايحه برنامه پنجم تصريح كرده كه به منظور حسن اجرای برنامه و ارزیابی میزان پیشرفت کشور در چارچوب چشم انداز و سیاست‌های کلی برنامه، معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي، گزارش نظارتی هر سال برنامه را حداکثر تا پایان آذرماه سال بعد تهیه و به دولت ارائه تا جهت اطلاع عموم منتشر كند.