سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic

توهمی که بی اعتمادی می آفریند

چکیده :بدیهی است که اگر همه سازمانهای امنیتی جهان هم جمع شوند نمی توانند بر همه تماس ها و روابط 70 میلیون ایرانی نظارت داشته باشند. اما راه حل آن برای یک سیستم امنیتی ایجاد همان توهم سراسر بینی است. الان 70 میلیون ایرانی درگیر این توهم هستند که ایمیل ها و تماسهای تلفنی و.. در معرض شنود است؛این یعنی مستولی شدن توهم سراسر بین.متاسفانه همراهان ناآگاه با دامن زدن به این توهم سراسر بین در حال برباد دادن سرمایه عظیم اعتماد هستند....


کلمه-حمزه غالبی:یکی قدیمی ترین شیوه های سرکوب، ایجاد رعب از طریق مجازات ها خشن جسمانی است. در این روش مخالفان سیاسی به شدت مورد ضرب و شتم یا آسیب های جسمی قرار می گیرند. نکته مهم این است که این اتفاق باید در مقابل چشم همه صورت گیرد تا اثر تنبیهی داشته باشد. بدیهی است که هیچ نیروی سرکوبگری نمی تواند در مقابل عده بی شمار بایستد. وقتی عده محدود می خواهد بر جمع کثیری مسلط باشد نا گزیر به پناه بردن به روش های دیگری است، برای مثال معترض سیاسی نه در خفا که در برابر چشم هزار بیننده و حتی دوربین ها به ضرب گلوله مستقیم به قتل می رسد. تا از این طریق عده ی بیشماری که با خشونت عریان نمی توان متوقفشان کرد با مرعوب شدن از طریق دیدن این صحنه از ادامه اعتراض خود منصرف شوند.(1)

اما این همه ماجرا نیست. در دنیای جدید برای سرکوب معترضان از روشهای دیگری استفاده می شود که بجای تلاش برای به کنترل گرفتن و تنبیه جسم ها سعی می کند از ذهن ها مراقب کند آنچنان آنها را به کنترل خود در آورد که اساسا دیگر معترضی وجود نداشته باشد. اما چگونه؟

سیستمی که برای تسلط بر ذهن ها و تلاش بر مراقبت به جای تنبیه ابداع شد سیستم سراسر بین(2) یا Pan -Opticon است. این سیستم را اولین بار «جرمی بنتام» ابداع کرد. بنتام برای اولین بار زندان هایی را طراحی کرد که سلول های زندانیان حول یک برج مرکزی ساخته شد. این سلولها جوری است که از بیرون قابل دیده شدن است. دیوارهای این برج سوراخ هایی دارد جوری که می توان از درون آن زندانیان داخل سلول ها را دید بدون اینکه زندانی بتواند تشخیص دهد که آیا نگهبانی در آن لحظه هست یا نه. این برای این است که زندانی دچار توهم شود که دائما توسط نگهبان ها در حال دیده شدن است. مهم این نیست که آیا واقعا در آن برج نگهبانی هست که زندانی را ببیند یا نه؛ یا اساسا به اندازه کافی می تواند نگهبان وجود داشته باشد که همه زندانیان را ببیند یا نه؛ مهم این است که زندانی دچار این توهم شود که در معرض نظارت دائمی است. از این طریق دیگر زندانی دست از پا خطا نمی کند و به مرور منضبط می شود و به صورت درونی شده ای هرگز خطایی نخواهد کرد. اگر قبلا جسم متهم و زندانی بود که مورد تنبیه قرار می گرفت اما با این روش ذهن اندیشه و روان زندانی مورد مراقب قرار می گیرد.

مهم ترین ابزار سیستم های تمامیت خواه که تلاش دارد حوزه اقتدارش را به همه حوزه ها بکشاند حتی به اذهان دیگران همین سیستم سراسر بین است. او باید بتواند این توهم را ایجاد کند که تو هیچ جا در امان نیستی و همواره در معرض دید و نظارت من هستی.

لازم به توضیح نیست که قوی ترین سیستم های امنیتی دنیا هم قادر نیستند بر همه نظارت داشته باشند وحتی اگر در فرض محال حجم انبوهی از اطلاعات خام هم در اختیار یک سازمان باشد، پردازش آن محال است. اما راه حل، ایجاد این توهمِ توانِ سراسر بین است. اصلا هنر هر سیستم انضباطی از جمله سازمانهای امنیتی توانایی در ایجاد چنین توهم است.

یکی از روشهایی غیر اخلاقی که سیستم امنیتی در اتفاق های اخیر هم از آن استفاده می کند این است که سعی می کند دوستان و فعالین را نسبت به یک دیگر “بی اعتماد” کند. نقل قولهایی از دوستان توسط بازجوها به همدیگر، نشان دادن تکنویسی های جعلی دوستان علیه همدیگر و روشهای مختلف که اعتماد فعالین سیاسی را از یکدیگر بگیرد. روی دیگر این سکه چیست؟ وقتی اعتماد رخت بر می بندد توهم سراسر بین جایش را می گیرد. حتی در جمع هم رزمانت هم در معرض دیده شدن هستی. همه جا دیده می شوی. این توهم سراسری همان بلایی را که سر زندانی زندان بنتام می آورد بر سر این فعال سیاسی که اعتماد خود به دوستانش را از دست داده نیز می آورد.

در سطح فراگیر تر: بدیهی است که اگر همه سازمانهای امنیتی جهان هم جمع شوند نمی توانند بر همه تماس ها و روابط 70 میلیون ایرانی نظارت داشته باشند. اما راه حل آن برای یک سیستم امنیتی ایجاد همان توهم سراسر بینی است. الان 70 میلیون ایرانی درگیر این توهم هستند که ایمیل ها و تماسهای تلفنی و.. در معرض شنود است؛این یعنی مستولی شدن توهم سراسر بین. از این طریق این توهم است که می توان ملت ایران را به هفتاد میلیون ایرانی منفرد تبدیل کرد که به مرور ذیل توهم سیستم سراسر بین منضبط خواهند شد. (این در حالی است که علاوه بر اینکه به لحاظ فنی این کار بسیار سخت هست اماحتی اگر بر فرض غلط همه ی این ایمیل ها یا ارتباط ها هم در دراختیار یک سازمان باشد، حجم انبوه ایمیل ها آنرا بلااستفاده می کند. مانند اینکه فردی در انبار کاه دنبال یک سوزن بگردد.)

اما نکته مهم دامن زدن به این تلاش سیستم امنیتی است که همه جا نفوذی دارد. امری که قطعا از توانشان خارج است. یعنی چشم های غریبه همه جا هستند و شما ها دیده می شوید. این اتفاقا به صورت ناآگاهانه در شبکه های ماهواره ای وقتی از نفوذی ها بین مردم مکرر حرف می زنند خود را نشان می دهد. متاسفانه همراهان ناآگاه با دامن زدن به این توهم سراسر بین در حال برباد دادن سرمایه عظیم اعتماد هستند. بعد از مدت های مدید مانند دوران انقلاب اسلامی یاد گرفتیم که در خیابان به هم اعتماد کنیم؛ همشهری غریبه را دوست خود بدانیم برای همین از آدماهای اتمیزه ، تبدیل شدیم به پیکره ی واحدی که قدرتمند است. از بین بردن این پیکره جز از طریق سیستم سراسر بین ممکن نیست.

پی نوشت:

(1)یکی از ضربه هایی رویکرد کلی شبکه ماهواره ای به جنیش سبز مردم ایران همین بود. با پرنگ کردن و بازگو کردن اتفاقاتی که برای ترسنادن مردم خلق شده بود عملا تبدیل به بازوی تبلیغاتی برای ایجاد رعب در بین مردم شد.

(2)مراجعه کنید به کتاب تنبه و مراقبه میشل فوکو


13 پاسخ به “توهمی که بی اعتمادی می آفریند”

  1. ناشناس گفت:

    jaleb bood va be nazar manteghi

  2. واقعامطلب حقی است وراه حل هم همین گونه نوشته هاست تاآگاهی مردم افزایش یابد،برخی آقایان پیشنهادات خوبی دادند امامتاسفانه سایتهای اصلاح طلب آن راپیگیری نکردندازآن جمله پیشنهادآقای شکوری رادبودکه فرمودبین خودمان یک حرف وسخن واشاره ای داشته باشیم تابدانندماچه میزان ازجمعیت کشوررادراختیارداریم .

  3. جنبش سبز رحمانی گفت:

    پیش بسوی بیداری – آگاهی – حق طلبی وآزادی …

  4. ناشناس گفت:

    لطفا یک عکس جدید از غالبی بگذارید
    درود بر حمزه غالبی که شکنجه ها کشید هفت شبانه روز – ها – با کتک بیدارش نگه داشتند
    با شلاق و کتک و شکنجه
    اما تسلیم دیو و ددان نشد
    غالبی سبز و پیروز باشی

  5. بسیار جالب بود و عین حقیقت . اگر سطح آگاهی مردم از طریق اطلاع رسانی بالا رود قطعا نتیجه بخش خواهد بود.یک نفر که این مطلب را بخواند با بازگو کردن آن نفر بعدی را مطلع می کند و این زنجیره ادامه پیدا می کند.

  6. Arash گفت:

    Dorood bar Mir Hosein. Piroozi nehzate sabz nazdik ask

  7. x گفت:

    mofagh bashid.in rah baiad edame peida konad

  8. پسر میرحسین گفت:

    دقیقا موافقم حمزه جان. باید آگاهی داد و همناطوریکه مهندس موسوی گفت شبکه های اجتماعی را گسترش داد ، برای اطلاع رسانی به مردمی که ترس از این نسایل را دارند. زنده باد جنبش سبز ایران

  9. ايراني گفت:

    بسيار مقاله به جا و مفيدي بود، اي كاش مقاله هايي به مانند اين كه قدرت پوشالي نهادهاي امنيتي را به چالش مي كشند و از اينكه مردم حتي به سايه خود اعتماد نكنند جلوگيري ميكنند بيشتر نوشته شود.

  10. ایرانی گفت:

    من با نظرات این مقاله موافقم و باید یک راهی برای آگاهی دادن به مردم پیدا کرد چون بسیاری از مردم ایران به اینترنت دسترسی ندارند و اخبار را تنها از رادیو و تلوزیون دولتی دنبال می کنند.

  11. ناشناس گفت:

    شما تا وقتی نظرات مودبانه اما منتقدانه رو سانسور میکنید هیچ اتفاقی نمیفته و وضع همین خواهد بود . مردم دیگه آدم 30 سال پیش نیستند . برادر ، خواهر با یه سری جوون 20 ساله نمیشه تغییر ایجاد کرد بیا و در جهت مواضع 40 ساله ها سخن بگو

  12. ناشناس گفت:

    از طرف خودتان صحبت کنید نه از طرف 70 میلیون ایرانی .

  13. یه دوست گفت:

    حمزه خدا حفظت کنه.وافعا عالی بود