موزه یادمان رئیس‌جمهور خاتمی،توسط مشایی مصادره و تحویل میراث فرهنگی شد

چکیده : اسفندیار رحیم مشایی با تغییر مصوبه دولت، این ساختمان را در اختیار میراث فرهنگی قرار داد و بدون اطلاع و حضور مسئولان کتابخانه ملی و به صورت یکجانبه توسط رئیس دفتر احمدی‌نژاد صورت برداری و تحویل سازمان میراث فرهنگی شده...

کلمه: مجموعه هدایای دو دوره ریاست جمهوری سید محمد خاتمی (قریب به دو هزار هدیه) که در مجموعه سعدآباد و در ساختمان یادمان ریاست جمهوری – که اداره آن تحت نظارت سازمان اسناد و کتابخانه ملی می‌باشد، به صورت یکجانبه توسط مشایی صورت برداری شده و در حال تحویل به سازمان میراث فرهنگی است.

به گزارش «پارلمان‌نیوز»، اسفندیار رحیم مشایی با تغییر مصوبه دولت، این ساختمان را در اختیار میراث فرهنگی قرار داد و بدون اطلاع و حضور مسئولان کتابخانه ملی و به صورت یکجانبه توسط رئیس دفتر احمدی‌نژاد صورت برداری و تحویل سازمان میراث فرهنگی شده است.

این اقدام مشایی در حالی رخ داده که طبق مصوبه آبان ماه 84 هیات دولت ، صرفا حق بهره برداری از این ساختمان به سازمان میراث فرهنگی واگذار شده و نحوه مدیریت این یادمان و نظارت بر محتوای این موزه طبق قانون بر عهده سازمان اسناد و کتابخانه ملی است.

دی ماه 1385 علی اکبر اشعری، مشاور فرهنگی رئیس جمهور و رئیس سازمان کتابخانه و سازمان اسناد ملی ایران به خبرگزاری میراث خبر گفته بود : «سازمان اسناد و کتابخانه ملی براساس ساختار سازمانی مصوب خود، مسئولیت اداره یادمان ریاست جمهوری را دارد و در صورتیکه سازمان میراث فرهنگی مشکل واگذاری ساختمان را دارد، اصراری بر ماندن یادمان ریاست جمهوری در سعدآباد نیست. طبق قانون مصوب هیات دولت و تشکیلات سازمانی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران که به امضای ریاست جمهور به عنوان رئیس هیات امنای این سازمان رسیده است؛ اداره یادمان‌های ریاست جمهوری بر عهده سازمان اسناد و كتابخانه ملی است.»

گفتنی است تحولات و تصمیمات اخیر با نظر مستقیم و دستور مشایی رییس دفتر احمدی‌نژاد انجام شده و حمید بقایی رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و علی اکبر اشعری رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی عملا از گردونه تصمیم گیری خارج شده‌اند.

تاریخچة یادمان ریاست جمهوری در ایران:

1- دوران ریاست جمهوری حضرت آیت الله خامنه ای :

حضرت آیت الله خامنه ای در اوایل دوران ریاست جمهوری خود، دستور ایجاد موزه هدایای ریاست جمهوری را صادر فرمودند. این امر در سال 1365 با گردآوری مجموعه هدایا و نگهداری در یكی از ساختمانهای دفتر ریاست جمهوری به انجام رسید و خود مقدمه ای شد برای ایجاد موزه هدایای رئیسان جمهوری اسلامی ایران. هدایای دوران ریاست جمهوری حضرت آیت الله خامنه ای در موزه ای در آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.

2- دوران ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی :

بعدها در دهه 70 به منظور برآوردن بخشی از اهداف سازمان اسناد و كتابخانه ملی در جهت آرشیو ملی از طریق حفاظت و صیانت از خاطره و یادبود شخصیت هایی كه طی تاریخ پس از پیروزی انقلاب اسلامی نقش عمده ای در جهت اعتلای میهن بر عهده داشته اند، با توجه به بند پنجم قانون تأسیس سازمان اسناد ملی (سابق) یادمان ریاست جمهوری حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی در سال 76 تأسیس و راه اندازی شد. اسناد و هدایای دو دوره ریاست جمهوری آقای هاشمی رفسنجانی با صلاحدید ایشان و زیر نظر سازمان اسناد ملی ایران (سابق) در محلی كه به همین منظور در رفسنجان – زادگاه ایشان – بنا شد در معرض دید عموم قرار گرفت.

گفتنی است رییس یادمان ریاست جمهوری ،بنا به پیشنهاد رییس جمهور وقت و با حکم رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی منصوب میشود ضمنا یادمان های ریاست جمهوری از محل بودجه دولتی (سازمان اسناد و کتابخانه ملی ) اداره می شوند.

3- دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی: (یادمان بلاتکلیف و تعطیل)

این یادمان در سال 83 تأسیس شد. اسناد و هدایای دو دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی با صلاحدید وی و زیر نظر سازمان اسناد و كتابخانه ملی ایران در ساختمان شماره 240 مجموعه فرهنگی و تاریخی سعدآباد در معرض دید عموم قرار گرفت و در خرداد ماه سال 84 این یادمان رسماً افتتاح شد.پس از آغاز به کار دولت نهم ، طی مصوبه ی دولت و بنا به پیشنهاد رحیم مشایی رییس وقت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری حق استفاده از ساختمان 240 سعدآباد (محل یادمان ریاست جمهوری خاتمی) به سازمان میراث فرهنگی واگذار شد مصوبه دولت بدون کسب نظر کارشناسی سازمان اسناد و کتابخانه ملی (به عنوان بهره بردار از ساختمان مذکور) تصویب و ابلاغ شد. از طرفی تشریفات نهاد ریاست جمهوری از تحویل هدایای موجود در یادمان به امین اموال معرفی شده از سوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی سر باز زد و کارکنان یادمان (که کارمندان سازمان اسناد و کتابخانه ملی هستند) اجازه حضور در ساختمان یادمان را نیافتند و عملا کارکنان تشریفات ریاست جمهوری در این یادمان مستقر شدند.

حال آنکه موزه یادمان (برخلاف سایر موزه های سعدآباد) بازدید کننده عمومی ندارد و صرفا رفت و آمدها به این موزه با هماهنگی و تایید تشریفات ریاست جمهوری انجام میشود . طی سالهای اخیر اقداماتی نظیر برگزاری جلسه، انجام مكاتبات و پیگیری های اداری و حقوقی از طریق مراجع ذیربط (نهاد ریاست جمهوری، معاونت تشریفات دفتر رئیس جمهور، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و مدیریت مجموعة سعدآباد) در خصوص بازگشایی ساختمان یادمان در مجموعة سعدآباد ، به عمل آمده ولی هیچکدام نتیجه ای در بر نداشته است.

4- دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد :

در آذرماه 1385 ، علی اکبر اشعری مشاور فرهنگی رییس جمهور و رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی در گفتگو با خبرنگاران از ایجاد موزه هدایای ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد خبر داد و گفت : با توجه به وجود دو موزه هدایای روسای جمهوری پیشین در تهران و رفسنجان و ضرورت نگهداری از هدایای آقای احمدی نژاد ، موزه هدایایی که از سوی روسای مختلف کشورهای جهان به رئیس جمهور اهدا می شود،راه اندازی خواهد شد. اشعری تاکید کرد موزه های هدایای رئیس جمهور زیرنظر کتابخانه ملی راه اندازی و فعالیت می کند . به رغم انتشار این خبردر سال 85 تا کنون ، از تاسیس و راه اندازی موزه هدایا و یادمان ریاست جمهوری دکتر احمدی نژاد توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی خبری نیست . اما انتشار یک خبر غیر رسمی طی چند ماه اخیر مبنی بر انتصاب مهدی احمدی نژاد فرزند ارشد رئیس جمهور به سمت سرپرستی اداره کل اسناد ریاست جمهوری این احتمال را افزایش می دهد که حضور فرزند احمدی نژاد – و داماد مشایی – در این سمت مقدمه ای برای راه اندازی یادمان ریاست جمهوری پدر می‌باشد.

رییس‌جمهور در مراسم گشایش موزه‌ی هدایا و یادمان ریاست‌جمهوری، حجم و كیفیت این موزه را نشان و نماد دوره‌ای از رونق رابطه‌ای بر پایه‌ی مصالح مردم و جمهوری اسلامی دانسته بود.

گزارش سخنان خاتمی در مراسم افتتاح این موزه در خرداد ماه سال 1384 بدین شرح است:

سیدمحمد خاتمی در كاخ ـ موزه‌ی سعدآباد، گفت: این موزه شاید در مقایسه با آثاری كه از دیگر بزرگواران بر جای مانده است، به‌جهت حجم و كیفیت بزرگتر و مرغوب‌تر باشد و این نشان‌دهنده‌ی یك واقعیت است؛ ارتباط ایران با جهان در این دوران دچار تحول شده است. طرح مسائلی كه برای جهانیان جاذبه داشته و بیانگر نیاز نهفته در عمق وجدان بشر رنجدیده از استكبار، استبداد، جنگ و ترور بوده است و نیز سیاست تنش‌زدایی، سیاست تعامل با جهان، سیاست رابطه براساس احترام متقابل و سیاست در رابطه دیدن مصالح كشور با مصالح كشورهای دیگر سبب نوعی گسترش رابطه هم میان بخش‌های سیاسی جهان با ایران و هم میان بخش‌های علمی و فرهنگی جهان با كشورمان شده است.

وی اضافه كرد: آنچه در این موزه است، به یك معنا نشانه‌ی احترامی است كه جهان به كسی دارد كه افتخار كسب اعتماد ملتی را داشته است كه در طول تاریخ سرفرازی‌های بزرگی داشته و در 100 سال اخیر پیشتاز حركت به‌سوی مردم‌سالاری دینی، آزادی و پیشرفت بوده است و در عین حال، با تكیه به هویت دینی و فرهنگی خویش، گونه‌ای از زندگی امروزین را كه سازگار با معیارهای دینی و فرهنگی باشد، خواستار شده است. بنابراین آنچه كه هست، احترام به شخص نیست، احترام به ملت بزرگی است كه افتخارهای بزرگی آفریده است كه صاحب اصلی این كشورند.

خاتمی اظهار امیدواری كرد كه اعتماد جامعه‌ی جهانی به مسؤولان نظام جمهوری اسلامی كه حاصل عملكرد مسؤولان در پاسداری از حرمت، عزت، خواست و مطالبات مردم بوده، همچنان باقی بماند و باعث اعتلای نام ایران و پیشبرد اصلاحات در همه‌ی زمینه‌ها شود.

وی افزود: این امید و اعتماد كه نه‌تنها برای من بلكه برای ملت ایران بود، متاسفانه در بعضی مواقع با بسیاری از موانع، تنگ‌نظری‌ها، سنگ‌اندازی‌ها و كوتاهی‌ها مواجه شد. امیدوارم با عبرت از آنچه بر ما گذشته است، بتوانیم آینده‌ای بهتر از امروز و فردا داشته باشیم. آنچه داشتم و دارم، به مردم تعلق دارد؛ نه‌تنها این موزه را به ملت بزرگوار ایران تقدیم می‌كنم، بلكه اندیشه، توان و آنچه در اختیار من است، در خدمت مردم، بزرگی نام ایران و پایداری مردم‌سالاری دینی خواهد بود.

وی با بیان اینكه در ذهن ابتدایی ما، موزه سندی از گذشته است، اما اگر با دقت بیشتری به مساله نگاه شود موزه می‌تواند شاهدی بر امروز و دلیلی بر فردا باشد، گفت: پیام اولیه‌ی هر موزه‌ای این است كه زندگی در گذر است و جهان طبیعت پایدار نیست. موزه‌ها به ما می‌آموزند كه دیگران آمدند و كردند آنچه كردند و رفتند و امروز نوبت ماست و فردا نوبت دیگران.

خاتمی با اشاره به حكایتی درباره‌ی ابراهیم ادهم (یكی از بزرگان عرفان) كه درویشی كاخ و جایگاه زندگی او را كاروانسرا خوانده بود كه دیروز كسان دیگری در آن بودند و فردا افرادی دیگر، گفت: جهان كاروانسرا است؛ نه مسؤولیت‌ها ماندگار است و نه حتی عمر آدمی. همه‌ی ما و همه‌ی طبیعت به تاریخ خواهد پیوست و موزه‌ای می‌شود، اما مهم این است كه با درگذشت یا موزه‌یی شدن انسان و آثار‌ش، آیا او برای همیشه در تاریخ دفن خواهد شد یا اندیشه‌، مواضع و اثر وجودی‌ا‌ش در امروز و فردا مؤثر می‌شود. كسانی در این دنیا موفق هستند كه اندیشه و رفتار شان درخشان باشد و باعث درخشندگی زندگی آیندگان و نسل موجود باشد.

مهندس علی خاتمی ـ رییس موزه‌ی هدایا و یادمان ریاست جمهوری و مسؤول دفتر رییس جمهور ـ نیز در سخنانی، به ارایه گزارشی از چگونگی برپایی این موزه پرداخت.

وی با اشاره به شعار ایكوم مبنی بر اینكه موزه‌ها پل ارتباط فرهنگ‌هاست، این شعار را با مضمون گفت‌وگوی تمدن‌ها نزدیك دانست و یادآور شد: مقام معظم رهبری در اوایل دوره‌ی ریاست جمهوری خود دستور ایجاد موزه‌ی ریاست جمهوری را صادر كردند و هدایای خود را در دفتر رییس جمهور نگهداری می‌كردند و اكنون تصمیم به ایجاد این موزه گرفته شد.

وی مجموع اشیای این موزه را 1660 قطعه و نشانگر رابطه‌ی ایران با دیگر كشورها و رابطه‌ی مردم عادی با رییس جمهور دانست و در ادامه به چند نمونه از اشیای موزه مانند انگشتر شهید حق‌جو، قلب شیشه‌یی سرخ‌رنگ رییس‌جمهور سابق فرانسه، آثاری از یاسر عرفات، پاپ ژان پل دوم و دبیر كل سازمان ملل متحد، و قطعه‌ای از پارچه پرده‌ی كعبه هدیه‌ی پادشاه عربستان اشاره كرد.

وی همچنین از راه‌اندازی مركز اسناد یادمان به‌عنوان فاز دوم پروژه‌ی موزه‌ی ریاست جمهوری شامل مدارك مربوط به دوران خدمت سیدمحمد خاتمی خبر داد كه پس از بازگشایی محققان و پژوهشگران می‌توانند از آن استفاده كنند.

موزه‌ی هدایا و یادمان ریاست جمهوری در بنایی متعلق به دومین دهه از قرن چهار هجری شمسی در كاخ موزه‌ی سعدآباد قرار دارد كه به مناسبت ازدواج فرزند پهلوی اول با دختر ملك فاروق ـ پادشاه مصر ـ برای سكونت آن دو ساخته شده بود. این موزه در سه طبقه طراحی شده و نمایشگاهی از هدایای حجت‌الاسلام والمسلمین خاتمی طی هشت سال ریاست جمهوری، شامل هدایای روسای جمهور و امرای كشورهای خارجی، هدایای شخصیت‌ها و نهادهای علمی، فرهنگی و مذهبی داخلی و خارجی و هدایای مردمی است.

در این مراسم، كسانی چون مجید انصاری، محمدعلی ابطحی، سیدحسین مرعشی، محمد عطریانفر، محمود دعایی، مرتضی حاجی، محسن امین‌زاده، صادق خرازی، محمود فرشچیان، محمد احصایی، جمعی از مدیران سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و همسر رییس جمهور، حضور داشتند.