راه‌آهن شیراز ـ اصفهان هنوز فعال نیست

چکیده :یك افتتاح سمبولیك بود كه خب بالاخره یك نوع افتتاح است،...

کلمه:‌سالیان سال شیرازی‌ها چشم به راه ورود قطار به شهرشان بوده‌اند، قطاری كه قرار بود مسیر تهران را به این شهر برساند اما در زمان پهلوی جهت رونق صنعت نفت مسیرش تغییر كرد و از اهواز سر درآورد.

چندی پیش یك خبرگزاری دولتی نوشت «در هوای سرد زمستانی،‌در غروبی زیبا …» قطار به شهر شیراز رسید و توصیفی احساسی از این اتفاق كه برای شیرازی‌ها جنبه عاطفی ندارد، ساخت. راه‌آهنی كه 8 ماه پیش افتتاح شده بود، اما پیگیری‌های خبرگزاری ایلنا به این‌جا رسید كه هم توصیف رمانتیك آن خبرگزاری دولتی با آن چند عكسی كه در هر ایستگاه راه‌آهن می‌شد گرفت كذب بود و هم آن افتتاح پر سر و صدا نمایشی.

آغاز كار در دولت هشتم یا دولت نهم؟!

مناقصه عملیات اجرایی این پروژه در تاریخ 25/12/1380 انجام و قرارداد آن در تاریخ 28/12/1380 طی شماره 83048/81 ابلاغ شد، این در حالی است كه روز افتتاح این پروژه با حركت نمادین یك قطار در تاریخ 13/3/1388 وزیر راه وقت در سخنرانی خود آغاز و پایان عملیات اجرایی این پروژه را در دولت نهم خواند، سید جلیلی حجازی مدیركل راه‌ و ترابری استان فارس در سال‌های 1382 تا 1386 در مصاحبه خود با روزنامه افسانه (یك روزنامه محلی در استان فارس) با ارائه آماری از پیشرفت پروژه راه‌آهن اصفهان ـ شیراز می‌گوید: «آقای بهبهانی دچار اشتباه شده‌اند، چون بر اساس گزارش عملكرد مورخ آبان‌ماه 1382 قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا (پیمانكار قطعات 20و 21 و 22 راه‌آهن اصفهان ـ شیراز) در خصوص بخش ابنیه فنی قطعات مورد پیمان، پی‌كنی65 درصد، بتن‌ریزی 40درصد، بتن پیش تنیده 61درصد، اجرای شمع 87 درصد و در بخش تونل آن قطعات، حفاری 13درصد، شاتكریت13 درصد، آماتوربندی 16درصد، قالب‌گذاری 40 درصد و در عملیات خاكی قطعات، 28 درصد خاك‌ریزی و 21 درصد خاكبرداری انجام شده تا پایان آبان 1382 بوده است كه در گزارش شهریور ماه 1383 مهندسین مشاور پارس (مشاور طراحی و نظارت پروژه راه‌آهن) حجم كار انجام شده در پی‌كنی و شمع 83 درصد و بتن‌ 45 درصد، در خاك‌‌ریزی 49 درصد، خاك‌برداری 25 درصد و بتن پیش‌ساخته 86 درصد گزارش گردیده و به استناد همین گزارش بیش از سه میلیون تن كیلومتر سیمان و میل‌گرد به پروژه حمل شده است.»

یك افتتاح نمادین

13 خرداد امسال واگن‌های راه‌آهن ساعت 9:45 صبح شیراز را به مقصد اصفهان ترك كردند و ساعت 11:20 در حدود 55 كیلومتری از جلوی نقش رستم عبور كردند و ساعت 13:7 دقیقه به ایستگاه سعادت‌شهر در حدود 100 كیلومتری نقطه حركت رسیدند، یعنی با یك حساب سرانگشتی با سرعت حدود 30 كیلومتر در ساعت.

جلیل حجازی در مصاحبه فوق می‌گوید:« بعد از عبور واگن بر روی ریل‌های راه‌آهن كافی است، چند كیلومتری را پیاده‌ روی ریل‌ها قدم زد و شاهد نشست پی‌درپی ریل‌ها و تراورس‌ها بود و پشت عبور واگن نیز شاهد شكستن بعضی تراورس‌های بتنی بودیم. ریل‌های بسیاری را می‌توان مشاهده كرد كه در سطح و ارتفاع دچار انحراف شده‌اند و حالت سینوسی به هم زده‌اند كه همه اینها بیشتر بر اساس تعجیل در كار اجرا و عدم زیرسازی مناسب می‌باشد كه به حق وزیر راه و ترابری دولت هشتم قبل از افتتاح متذكر شد اما وزیر راه و ترابری دولت نهم به جای بررسی این موضوع با حالت تدافعی تذكر ایشان را مزاح و شوخی تلقی كردند و نتیجه آن را اكنون می‌بینید.»

پس از حركت اولین قطار جمعی از مهندسین استان فارس در نامه‌ای خطاب به رئیس شورای فنی استان، كمیته نظارت بر پروژه‌های عمرانی، ریاست دادگستری استان، دادستان شیراز، رئیس بازرسی استان، دفتر بازرسی مقام معظم رهبری، سازمان نظام مهندسی از افتتاح زودهنگام راه‌آهن شیراز ـ اصفهان در حالی كه پیش از افتتاح مسئولین و كارشناسان بارها بر اجرای عجولانه و غیرعملی و ناایمن این پروژه خبر داده بودند و حتی نماینده مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی و یكی ازنمایندگان مردم در شورای شهر به این اقدام معترض شده‌ بودند، شكایت كرده و عمق فاجعه را به شرح زیر توصیف كردند:

1ـ با حركت اولین قطار و آن هم با سرعت بسیار كم ازحد معمول (حدود 30 كیلومتر در ساعت) بسیاری از تراورس‌ها (قطعات بتونی پیش تنیده) ترك خورده و بعضا در بستر روسازی (لایه SUB GRADE) فرو رفته و موجب نشست تراورس‌ها شده است.

2ـ خطوط آهن به دلیل مشكلات یاد شده و سایر اشتباهات اجرایی، دچار پیچیدگی و جابجایی بسیار خطرناك شده و عبور مجدد قطار از روی آن تا زمان برچیدن ریل‌ها و تعویض آن غیرممكن ساخته است.

3ـ راه‌آهن شیراز ـ اصفهان در شرایطی افتتاح و بهره‌برداری شد كه هنوز بسیاری از ایستگاه‌های آن فاقد سیستم كنترلی حركت قطار (سیگنالینك) هست، لذا حركت قطار آن هم با مسافر، فاقد ایمنی و خسارت‌بار خواهد بود.

در این نامه خطاب به مسئولین تاكید شده است: هر گونه حركت دوباره قطار در شرایط كنونی غیرایمن و برخلاف استانداردهای ملی و بین‌المللی است و احتمال خروج قطار از مسیر خود، قطعی و بروز خسارت جدی خواهد بود.

در نامه فوق پیشنهاد شده است به منظور رفع عیب موجود، ابتدا می‌بایست تمام ریل‌ها، تراورس‌ها و بالاست از روی مسیر جمع‌آوری شود و سپس زیرسازی نشست پیدا كرده و تغییر شكل داده، مجددا بازسازی و مرمت شود، آن‌گاه پس از اجرای لایه «بالاست» با استفاده از ریل‌ها و تراورس‌های جدید كه فاقد پیچیدگی‌ و ترك باشد، ریل‌گذاری دوباره انجام گیرد كه در این صورت، این دوباره‌كاری، هزینه سنگین مالی و همچنین اتلاف وقت قابل توجهی در بردارد.

قطار باربری كه فردای حركت اولین قطار از شیراز، از ریل خارج شد، سند محكمی بود برای صحت نامه فوق.

مقامات محلی: راه‌آهن شیراز ـ اصفهان فعال نیست

اكنون با گذشت هشت ماه از افتتاح راه‌آهن شیراز ـ اصفهان و شنیدن حرف‌های متعارض فراوان در حالی كه مسئولان دولتی می‌گویند در هفته یك بار قطاری به سمت مشهد حركت می‌كند و لیستی از آژانس فروش بلیط در شیراز ارائه می‌دهند، و این در حالی است كه این خط قرار بوده شیراز را به اصفهان وصل كند، و در هیچ‌جا اسمی از مسیر اصفهان نیست.هیچ‌كدام از آن دفاتر فروش نیز بلیطی از شیراز به مقصد مشهد ندارند، در سایت «رجا» در قسمت فروش بلیط نیز هیچ اسمی از شیراز نیست و در مجموع اخبار نواحی از ناحیه‌‌ای در استان فارس خبری دیده نمی‌شود. این در حالی است كه در واقع ایستگاه‌ موقتی هم كه روز افتتاح قطار از آن حركت كرده در شهرك صدرا در 10كیلومتری ایستگاه شیراز كه واقع در منطقه قصر قمشه است بوده و آن منطقه تا ایستگاه شیراز هنوز حتی زیرسازی هم تكمیل نشده است.

علی زحمت‌كش، رئیس كمیسیون عمران و حمل‌ونقل شیراز به خبرنگار ایلنا می‌گوید: راه‌آهن شیراز در راستای مسئولیت من نیست اما آنچه من می‌بینم این است ایستگاه اصلی شیراز در قصر قمشه در دست احداث است و هنوز ایستگاه آن كامل نشده كه به بهره‌برداری برسد ضمن اینكه بخش انتهایی خط كه راه‌آهن را به ایستگاه متصل می‌كند، هنوز در حال انجام عملیات عمرانی است.

همچنین مهدی‌‌خانی نایب رئیس شورای شهر شیراز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا متذكر شد:‌راه‌آهن شیراز ـ اصفهان هنوز شیراز به اصفهان نیست، بلكه شهرك صدرا به اصفهان است كه بلیط همین را هم ما هنوزنتوانستیم تهیه كنیم!!

مهدی‌خانی می‌گوید: یك افتتاح سمبولیك بود كه خب بالاخره یك نوع افتتاح است، دیگر.

وی درباره مشكلات این راه‌آهن به عدم حضور شركت‌های مسافربری اشاره كرد و گفت: از آنجایی كه اگر در این خط اتفاقی برای مسافرین بیافتد مسئولیت آن با شركت‌های مسافربری است، طبیعی است كه با توجه به شرایط غیراستاندارد این خط،‌هیچ شركتی این ریسك را قبول نمی‌كند.

وی تاكید كرد: باید روند مثل باقی كشورها پیش می‌رفت، كه نرفت، هنوز 20 درصد كار باقی‌ مانده بود كه راه‌آهن شیراز- اصفهان افتتاح شد، باید در حركت اولین قطار مسافربری كه پس از حركت چند قطار باربری است پیمانكارها و خانواده‌هایشان با سلامت از روی ریل سفر كنند كه در اولین سفر اولین قطار مردم را به جای 12 ساعت 24 ساعته به تهران رساندند.

نایب رئیس شورای شهر شیراز می‌گوید: ما به عنوان مقامات محلی شیراز می‌گوئیم هنوز راه‌آهن شیراز ـ اصفهان فعال نیست.

شهردار شیراز درباره راه‌آهن شیراز ـ اصفهان حرف نمی‌زند ، او این موضوع را سیاسی می‌داند.

مسئولان دولتی نیز پس ایجاد شبهات در باره‌ی افتتاح راه‌آهن شیراز-اصفهان برای توجیه این افتتاح آن را افتتاح اتصال راه‌آهن شیراز به خط راه‌آهن كشور خوانندند.