واکنش ها به برکناري ميرحسين موسوي از رياست فرهنگستان هنر

چکیده :افرادي که در فرهنگستان ها عضو هستند يا رياست مي کنند بايد نزد اهل نظر و کارشناسان آن رشته افرادي باشند که در طول روزگاران شخصيتي موجه پيدا کردند و اين شخصيت غيرقابل عزل شان کرده...

کلمه: معصومه ستوده در اعتماد نوشته است: شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسه سه شنبه شب تصميم به برکناري ميرحسين موسوي از رياست فرهنگستان گرفت. در همين ارتباط روزنامه «اعتماد» در مطلب منتشرشده در 19 آذرماه با عنوان عضويت علي معلم دامغاني در فرهنگستان هنر، خبر داده بود علي معلم دامغاني جايگزين ميرحسين موسوي خواهد شد و گذشت دو هفته کافي بود تا پيش بيني «اعتماد» به وقوع بپيوندد.

سنگ بناي اين تغيير از 16 آبان ماه گذاشته شد؛ درست آن زمان که اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي دور هم جمع شدند تا مصوبه يي را به تصويب برسانند که طي آن رئيس فرهنگستان توسط رئيس جمهور تعيين شود و روند قبلي تعيين رئيس فرهنگستان که طي آن مجمع عمومي فردي را براي رياست معرفي مي کرد و سپس رئيس جمهور او را به تاييد مي رساند، نقض شود. مصوبه 16 آبان ماه شوراي عالي انقلاب فرهنگي با هدف حذف محترمانه و برکناري ميرحسين موسوي تهيه شد هرچند محمود احمدي نژاد هدف خود را تغيير رويکرد حاکم بر کليه فرهنگستان ها و نظارت بيشتر اعلام کرد. با اين وجود اعضاي مجمع عمومي در 21 آبان ماه از اين مساله انتقاد کردند.

هرچند مهندس ميرحسين موسوي از هرگونه مصاحبه يي خودداري کرد اما محمد بهشتي عضو فرهنگستان هنر تصريح کرد فرق دولت فرهنگي و فرهنگ غيردولتي با دولت غيرفرهنگي و فرهنگ دولتي با اين مصوبه مشخص مي شود. محمد منتظري هم که روزگاري رياست جهاد دانشگاهي دولت اصلاحات را برعهده داشت از مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ابراز نگراني کرد و گفت حداقل انتظار اين بود که دولت از اعضاي فرهنگستان نظرخواهي کند اما اين نگراني زودتر از آنچه اعضاي فرهنگستان تصور مي کردند، محقق شد، به گونه يي که شوراي عالي انقلاب فرهنگي در اقدامي شگفت آور علي معلم دامغاني شاعر را به عضويت پيوسته فرهنگستان هنر درآورد. البته اين عضويت از خط مشي مرسوم صورت نگرفت زيرا عضويت اعضاي مجمع عمومي فرهنگستان که 30 نفر هستند بايد از شيوه هاي مرسوم صورت بگيرد همچنان که 20 نفر توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي انتخاب مي شوند که البته بايد توسط شوراي هنر پيشنهاد شوند و 10 نفر ديگر توسط 20 نفر انتخاب شده به عضويت پيوسته فرهنگستان انتخاب مي شوند. انتخاب علي معلم دامغاني که در سال 1380 به عنوان چهره ماندگار معرفي شد.

رئيس مرکز موسيقي صدا و سيما است اما فعاليت هنري وي مورد اجماع هنرمندان نيست و به قول محمد بهشتي بيشتر براي عضويت در فرهنگستان زبان و ادب فارسي مناسب است تا عضويت در فرهنگستان هنر. معرفي علم معلم دامغاني 58 ساله به عنوان عضو پيوسته فرهنگستان هنر بعد از حمله لباس شخصي ها و تجمع آنان در فرهنگستان هنر و رواق هنر صورت گرفت. به هر حال احمدي نژاد ترجيح داد بيش از اين عزل ميرحسين و انتصاب علي معلم را به تعويق نيندازد.

به اين ترتيب محمود احمدي نژاد در جلسه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ضمن به عضويت درآوردن جهانگير الماسي و مجتبي رحماندوست و مهدي کلهر، علي معلم دامغاني را به رياست فرهنگستان هنر منصوب کرد. البته رياست وي در حالي به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيد که هنوز سه سال از حکم ميرحسين موسوي باقي مانده است. هرچند انتصاب اين سه تن در ميان اعضاي فرهنگستان که شامل علي اصغر شعرباف، حبيب الله آيت اللهي، سيدمحمد احصايي، غلامحسين اميرخاني، سيدمحمد بهشتي شيرازي، محمود جوادي پور، سيدمهدي حسيني، سيدمحمدرضا حسيني بهشتي، محمدعلي رجبي، منصوره حسيني، زهرا رهنورد، سيدجلال شباهنگي، حبيب الله صادقي، منوچهر طياب، محمود عزيزي، محمود فرشچيان، شاهين فرهت، مجيد کياني ، محمدعلي کي نژاد، مصطفي گودرزي، مجيد مجيدي، علي اکبر مختار تجويدي، ميرحسين موسوي خامنه، علي منتظري، داريوش مهرجويي و سيدمرتضي نجومي هستند به صورت دستوري صورت گرفته است اما توجيه دولت براي اعلام اين مصوبه و پيرو آن عضويت افراد در فرهنگستان هنر با اين رويکرد صورت گرفت که اعضاي فرهنگستان افرادي پير هستند و بايد افرادي جديد و جوان جايگزين اين افراد شوند. اين اظهارنظر وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي که از ضرورت حضور افراد جوان سخن رانده بود موجبات دلخوري اعضاي فرهنگستان را که همگي از هنرمندان پيشکسوت هستند، فراهم کرد به گونه يي که سيدمحمد بهشتي که رياست سازمان ميراث فرهنگي دولت اصلاحات را بر عهده داشت از اين موضوع اظهار نگراني کرد.

اما اظهارات محمد بهشتي در مورد عزل ميرحسين موسوي بسيار ظريف و هوشمندانه بود. وي تصريح کرد؛ ما منتظر چنين عملي از سوي دولت بوديم. اين عضو فرهنگستان هنر با بيان اينکه تحمل نکردند فرهنگستان سياسي نباشد، افزود؛ فرهنگستان هنر به عنوان يک نهاد غيرسياسي شناخته مي شود و در ماه هاي اخير که فضاي کشور ملتهب بوده اما مهندس موسوي به عنوان رئيس اين نهاد تلاش کرد فرهنگستان دچار اين فضا نشود و از اين فضا مصون باشد ولي افرادي که همه چيز را سياسي مي کنند تحمل اينکه فرهنگستان سياسي نباشد، نکردند و يک رفتار سياسي نامناسب را مرتکب شدند.

وي با اشاره به جايگاه فرهنگستان ها در دنيا گفت؛ در دنيا فرهنگستان ها از ماهيتي برخوردار هستند که بالاصاله معرف بنيه فرهنگي يک کشور هستند، بنابراين در فرهنگستان ها وجه اعتباري اهميت ندارد و معتبر نيست. افرادي که در فرهنگستان ها عضو هستند يا رياست مي کنند بايد نزد اهل نظر و کارشناسان آن رشته افرادي باشند که در طول روزگاران شخصيتي موجه پيدا کردند و اين شخصيت غيرقابل عزل شان کرده است همان طور که حافظ را نمي توان از حافظ بودن عزل کرد اين اتفاق درباره رياست يک فرد هنرمند در فرهنگستان نيز مي افتد. بنابراين براي اينکه اين ماهيت حفظ شود فرهنگستان ها به عنوان يک نهاد غيردولتي معرفي مي شوند. ادامه در صفحه2

وي افزود؛ اصولاً سياقي که بر نهادهاي دولتي وجود دارد بيشتر وجه اعتباري دارد که نبايد در مورد فرهنگستان ها اعمال شود اما اتفاقي که افتاد اين بود که با تغيير اساسنامه فرهنگستان ها اين نهادها نيز دولتي شدند و به وجه اعتباري آنها توجه شد. وي درباره واکنش جامعه هنري نسبت به اين تصميم گفت؛ قطعاً جامعه هنري از اين تصميم استقبال نمي کند.در اين ميان برخي اصولگرايان با اصلاح طلبان در محکوم کردن اين اقدام همنوا شدند به گونه يي که سعيد ابوطالب که در کميسيون فرهنگي مجلس هفتم عضويت داشت، تصريح کرد؛ عزل موسوي از فرهنگستان هنر نشان مي دهد آقايان قافيه را باخته اند و اکنون به جان فرهنگ مملکت افتاده اند. اما جواد آرين منش نايب رئيس کميسيون فرهنگي مجلس عزل ميرحسين موسوي را منطقي خواند و گفت؛ علت عزل ميرحسين موسوي صدور 16 بيانيه و فعاليت سياسي در فرهنگستان هنر است. بنابراين اين حرکت نه تنها سياسي نيست بلکه تصميمي کاملاً طبيعي است.در کنار اين واکنش ها ميرحسين موسوي به محض ابلاغ اين حکم پيامي را خطاب به هنرمندان و همکاران باسابقه خود صادر کرد. در اين پيام آمده است؛ «اينک که شوراي عالي انقلاب فرهنگي جايگزين جديدي را براي اداره امور فرهنگستان هنر تعيين کرده است جا دارد از همه هنرمندان و دانشگاهيان و فرهيختگان که در سال هاي گذشته با فرهنگستان هنر همکاري کردند، تشکر نمايم. بنده به ويژه نمي توانم محبت ها و همکاري هاي اساتيد محترم عضو مجمع عمومي فرهنگستان هنر را فراموش کنم. در طول 11 سال گذشته همواره از هنر، اخلاق و فرهنگ والاي آنها درس ها گرفتم و رايي که به اين حقير دادند پيوسته الهام بخش من در سياستگذاري ها و اداره فرهنگستان هنر بود. اميدوارم که آيندگان قدر سرمايه اجتماعي فراهم آمده يي که موجب اعتماد جامعه بزرگ هنرمندان کشور به فرهنگستان هنر گرديده است را بدانند و تلاش کنند آن را افزون تر سازند. همچنين لازم است بدين وسيله از همه کارکنان و همکاران شريف فرهنگستان هنر در همه رده ها به عنوان پايه گذاران و موسسين اصلي اين نهاد تشکر نمايم.