دروغ، اتهام‌زنی، آزار و شکنجه‌ی مردم در هیچ شرایطی مجاز نیست

امام بر این پندار غلط، خط بطلان کشید که مصلحت همه چیز را توجیه می‌کند و برخی چنین می‌اندیشیدند دروغ، خیانت، افترا، اتهام زدن به دیگران، آزار و شکنجه مردم و حتی اشاعه فحشاء اگر مصلحت اقتضاء کند، مجاز بلکه واجب است! این که به معنای نفی تمامی ارزش‌های الهی و انسانی است. امام در شرایط سخت جنگ خارجی و جنگ مسلحانه گروههای داخلی، حفظ ضوابط و معیارها را ضروری اعلام کردند؛ به نحوی که هیچ عذر، ضرورت و حتی مصلحتی، تجاوز به حقوق شهروندی مردم را توجیه نکند و با افراد خاطی برخورد شود.

تفکر و نقد عالمانه، به جای عقیده و تعصب جاهلی

براي پويا شدن امر نظريه‌پردازي و توسعه پژوهش در حوزه علم، نخستين گام اجتناب از «عقيده» مندي و به‌جاي آن تقويت «تفكر» وانديشمندي است. بزرگ‌ترين خطر و آفت براي پيشرفت و توسعه علم «معتقد» شدن عالمان به يافته‌هاي خويش به گونه مسلم و بي‌چون و چراست. حتي در حوزه الهيات نيز چنين است. امتياز مهمي كه الهيات اسلامي با الهيات مسيحي دارد همين امر است. در الهيات اسلامي به پيروي از تعليمات قرآن مجيد ايمان مبتني بر تعقل، تفكر و معرفت است. به نظر محي الدين ابن عربي آگاهي ودانايي، وجودي «ني هنوز» دارد يعني هموار.

قضاوت در فضای سیاسی و احساسی، ظالمانه و ناقض حقوق شهروندان

در جامعه اسلامی هیچ‌گاه قوه قضاییه در زیر فشار قوه مجریه قادر به حمایت از مظلومین و اعمال دادرسی عادلانه نخواهد بود. اگر قاضی با مصلحت‌سنجی و سیاسی رأی دهد، در این صورت حقوق شهروندان ممکن است زیر چکمه قضا از بین برود. گاهی قاضی می‌داند که در جوّ سیاسی رأی می‌دهد، اما در شرایطی قاضی در یک جوّ احساسی «عدالت‌خواهی» قرار گرفته و رأیی می‌دهد که می‌تواند رأیی کاملاً ظالمانه باشد.