آیا کشور ما مدرن می‌شود؟

بعضی به اشتباه فکر می کنند که مدرن بودن یعنی مصرف کالاهای لوکس، پوشیدن لباس‌های گران قیمت، سوار شدن اتوموبیل آلمانی و زندگی در خانه‌های بزرگ. کاملاً بد فهمیده اند. مبنای مدرن بودن در افکار و رفتار است و نه در نوع مصرف.

نگاه ایرانی به دیپلماسی جهانی

آيزابرلين، فيلسوف روسي‌تبار انگليسي مي‌گويد دو ملت در دنيا فوق‌العاده ايده‌آليست هستند و ايده‌آليسم به آنها خيلي لطمه زده است؛ يكي ايرانيان و ديگري روس‌ها. ايده‌آليسم ايراني و ايده‌آليسم روسي سبب شده آنها جهان را با يك لنز خاص ‌بينند. واقع‌گرايي يك فضيلت است. اينكه شما واقعيت‌ها را درك كنيد، هم متد مي‌خواهد و هم نظام فلسفي. ما، هم در گذشته و هم در شرايط كنوني نگاه‌مان با نقاب‌هاي خاصي است.

کانون های توسعه نیافتگی

در ميان ايرانيان درك مصالح كلان كشور بسيار ضعيف است. اين امر را مي‌توان در قالب متون علم سياست به ناسيوناليسم و حس وطن‌دوستي تعبير كرد. تمام مطالب پنج كانون قبلي در اين كانون جمع مي‌شوند. اگر اين كانون صحيح عمل كند، بقيه هم اصلاح مي‌شوند. در آلمان سراغ نداريم كسي دو ميليارد دلار اختلاس كرده باشد. حدس علمي من آن است كه قبل از آنكه يك آلماني نگران مجازات و قانون باشد، نگران احترام كشورش است. براي او، كشور خيلي اهميت دارد. اخيرا هم ديديم كه رييس‌جمهور آلمان وامي دريافت كرده بود كه به خاطر سمتش به راحتي اخذ كرده بود، يعني كار تسهيل شده بود. وقتي اين موضوع آشكار شد، او گفت چون اين امر ممكن است به پرستيژ آلمان لطمه بزند، از سمتش استعفا داد. يعني تا اين اندازه آلمان براي ايشان اهميت دارد. ما ديده‌ايم در ژاپن وقتي مديري اشتباه مي‌كند، بلافاصله از ملت عذرخواهي كرده، تعظيم مي‌كند و استعفا مي‌دهد. اما براي ما ايراني‌ها، خانواده خودمان و گروه سياسي و مالي‌اي كه در آن هستيم بيشترين اهميت را دارد و وفاداري ما صرفا شامل اين گروه‌ها مي‌شود. كشور براي ما تقريبا تعطيل است. اگر ما به كشورمان علاقه داشتيم تا اين حد، سواحل درياي خزر، ‌جاده‌ها و پارك‌ها را‌ آ‌لوده نمي‌كرديم. اگر هموطن براي ما احترام داشت، خودروي خود را دوبله پارك نمي‌كرديم. اگر كشور مهم بود طي 10 سال، پنج سمت مختلف را قبول نمي‌كرديم چون با قبول كاري كه با آن آشنايي نداريم ناكارآمدي ايجاد كرده و از منابع استفاده بهينه را نمي‌كنيم. حس تعلق به خاك و كشور پيامدهاي بسيار مثبتي دارد مشروط به اينكه يك سيستم در كليت جامعه وجود داشته باشد. البته اين كانون‌هايي كه مطرح شد به هم تنيده هستند. در چه شرايطي كشور و حيثيت آن و گذرنامه آن مهم است وقتي زمان و درازمدت هم مطرح باشد.