در سال ۵٣ در نتیجه این مباحث سوال مهمی مطرح شد که مرز اطاعت از دولت کجاست؟ یعنی شهروندانی مثل اباعبدالله (ع) ابن زبیر و ابن عباس و عبدالرحمن بن ابی بکر که شهروندان موثر و فعال بودند، با این سوال مواجه شدند که در چه شرایط و در کدامین نقطه، وظیفه شهروندان در اطاعت از دولت به پایان میرسد؟ سوال بعدی این بود که آیا اطاعت از یک دولت دایمی است؟ پرسش بعدی این بود که آیا مشروعیت دولت همیشگی است؟
» داود فیرحی
داوود فیرحی: راه روشنفکری دینی در سده اخیر را مهندسی معکوس کنیم
دین و سیاست به این خاطر دوقلو نامیده میشود، چون حوزه دینداری حوزهای نیست که تنها به زندگی خصوصی فردی محدود شود، بلکه لاجرم به جامعه و رفتارهای اجتماعی نیز سرایت میکند. در واقع هرچه جوامع دموکراتیکتر باشند، وضعیت دین در آن جوامع نیز با پیچیدگی بیشتری روبهرو میشود. سیاست، حکمی کلی برای اداره یک شهر (مدینه-جامعه) تعریف میشود و این کلیت هم شامل مسائل دینی خواهد بود و هم شامل مسائل فرهنگی، اقتصادی و… . با این تفاسیر بدیهی است که سیاست نمیتواند نسبت به تحولات مذهبی جامعه بیتفاوت باشد
اخوانالمسلمین و تحولات اسلامگرایی در خاورمیانه
تشکیلات اخوان ویژگی خاصی دارد؛ نوعی دموکراسی در آن نهفته است؛ تشکیلات از استانها یارگیری خود را آغاز میکند که این یاران از طبقه متوسط هستند. الان اگر یک اخوانی از ایران به مصر و هرجای دنیا برود، کسی هست که از او استقبال کند و راهنمایی کند. اخوان ظاهرا در هر استان مصر یک مجلس شورا دارد و یک «مجلس الشوری» هم در قاهره دارد که شورای مرکزی اخوان مصر است. همین مجلس شورا گروه کوچکی به نام «مکتب ارشاد» و «مرشد عام» یا دبیرکل اخوان را برای مدت معینی انتخاب میکند. درون همین تشکیلات، بازرس، قاضی و… دارد. لذا ناصر وقتی به آنها اعتراض کرد و گفت «اخوان یک دولت در دولت و بلکه دولتها در دولت است». مرشد وقتی رای آورد، حقوق و تکالیف، مزایا و محدودیتهای خاصی دارد. ا
بنيادگرايى تنها در جهان اسلام رشد نکرده بلکه بطور کلى نوعى بازگشت مذهب به سياست است که در جهان مسيحيت و يهوديت هم به عنوان يک پديده شايع شده و براى آن عنوان پست سکولاريسم را درنظر گرفته اند. سوالى که وجود دارد اين است که اين بازگشت مذهب به سياست، به سکولاريسم کمک مى کند يا موجب راديکاليسم مى شود؟









