اخلاق‌مداری در پژوهش‌های ویروس کورونا

چکیده :معاونت تحقیقات و فناوری ستاد وزارت بهداشت از رؤسا و معاونین دانشگاه‌های علوم پزشکی درخواست کرد تا در طی این فرایندها از هرگونه انتشار اخبار در قالب مصاحبه، اعلام عمومی و رسانه‌ای نمودن مواردی از قبیل اعلام انجام کارآزمایی بالینی قبل از رسیدن به نتیجه قطعی یا قابل قبول و سایر مواردی که هنوز به لحاظ علمی اثبات نشده است جدا پرهیز کنند، تا اطلاع رسانی‌های پراکنده و بعضا نادرست منجر به ایجاد امید واهی در بیماران نیز و جو بی‌اعتمادی به جامعه علمی...

معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با ارسال نامه‌ای به رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی به محققین، شرکت‌های دانش‌بنیان، شرکت‌های دارویی، و افراد علاقه‌مند به ارایه ایده جهت پیشگیری، بهبود علایم و یا حتی درمان بیماری کوید ۱۹ نکاتی به شرح زیر را توصیه کرد:

ضروری است کلیه ایده‌ها و ادعاها در قالب طرح‌نامه (پروپوزال) مدونی که دارای سوالات و متدولوژی شفاف با درنظر گرفتن کدهای اخلاق و ارزیابی پیامدها به صورت کاملا مشخص و تعارض منافع پیرامون آن، بیان شده باشد، همچنین توسط کمیته علمی صلاحیت‌دار مثل شورای پژوهشی دانشگاه/ دانشکده/ مرکز تحقیقاتی (یا در صورت عدم امکان تشکیل جلسه کمیته علمی صلاحیت دار شورای پژوهشی با نظر معاون پژوهشی دانشگاه که می توانند از داوری همکاران متخصص نیز استفاده کنند)، مطرح و مورد ارزیابی قرارگرفته و در صورت تصویب علمی توسط کمیته اخلاق در پژوهش معتبر نیز تایید و مصوبه و کد اختصاصی اخلاق در پژوهش برای آن صادر گردد.

همچنین ضروری است فرایندی منسجم جهت ثبت و نگهداری اسناد، اطلاعات و داده‌های مرتبط با طرح‌های اجرا شده، در معاونت پژوهشی درنظر گرفته شود تا امکان رجوع و بررسی آتی آن‌ها توسط دانشگاه فراهم گردد.

در پایان، معاونت تحقیقات و فناوری ستاد وزارت بهداشت از رؤسا و معاونین دانشگاه‌های علوم پزشکی درخواست کرد تا در طی این فرایندها از هرگونه انتشار اخبار در قالب مصاحبه، اعلام عمومی و رسانه‌ای نمودن مواردی از قبیل اعلام انجام کارآزمایی بالینی قبل از رسیدن به نتیجه قطعی یا قابل قبول و سایر مواردی که هنوز  به لحاظ علمی اثبات نشده است جدا پرهیز کنند، تا اطلاع رسانی‌های پراکنده و بعضا نادرست منجر به ایجاد امید واهی در بیماران نیز و جو بی‌اعتمادی به جامعه علمی نشود.

همچنین یادآور شد، اثربخشی هر فرآورده دارویی یا مکمل و… و یا روش‌های درمانی برای مقابله با بیماری COVID-19  تنها وقتی قابل اعلام عمومی است که به تایید سازمان غذا و دارو، معاونت تحقیقات و فناوری و یا ستاد مرکزی مقابله با کرونای وزارت متبوع رسیده و رسما اعلام شده باشد.