کرونا و دو توصیه به دولت و منتقدانش
چکیده :دولت و حکومت میبایست با هیبتی مقتدر، برنامهریز و هدایتگر در انظار و اذهان عموم ظاهر شود نیرویی که تفوق بحران موجود بر چالش دائمی قدرت را درک میکند و درنتیجه تنهاوتنها راهحلهای عقلگرایانه را با صداقت و مسئولیتپذیری همراه با پذیرش و پوزش آشکار از خطاها پیش...
بابک زمانی
در سال ١٩۴١ وقتی آلمان هیتلری به شوروی استالینی حمله کرد استالین ۴٨ ساعت در شوک بود و توان بیرون آمدن از اتاق خودش را هم نداشت، او با هیتلر پیمان عدم مخاصمه امضا کرده بود . حمله آلمان قبل از یکسره شدن جنگ او با بریتانیا حماقت محض بود. جاسوسان شوروی خبرهای موثقی از تدارکات آلمان برای شروع حمله نداده بودند. البته دلایل دیگری هم برای این شوکه شدن وجود داشت؛ استالین در همین چند سال آخر هزاران نفر، بخش مهمی از افسران ارتش سرخ را تسویه کرده بود (آیا هیتلر قبل از جنگ اقداماتی برای مشکوک کردن استالین به افسران خودش انجام داده بود؟ معلوم نیست) این تسویه شامل نیروهای اطلاعاتی و امنیتی هم میشد. (آیا این موضوع در بیاطلاع ماندن استالین بیتأثیر بود؟)
تا همین دیروز هرگونه شایعه در مورد حمله آلمان را شایعه ضدانقلاب تلقی و تکذیب کرده بود. عده زیادی به جرم شایعهپراکنی در زندان بودند بنا بر روایتی اولین فردی که خبر حمله را آورده بود اعدام شده بود و حالا اعلان جنگ رسمی آلمان به شوروی!
پس شوکه شدن استالین آن هم به مدت ۴٨ ساعت بیدلیل نبود. استالین دولت، پارلمان و شوراها و ارتش را به فرمانبران حزب تبدیل کرده بود و در حزب هم تمام جناحهای مخالف با هر درجه از مخالفت را با دست خودشان نابود کرده بود و درنتیجه اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را محدود به اراده خودش کرده بود. حالا درست درهمان ساعاتی که نیروهای آلمان مرزهای کشور شوراها را درمینوردیدند فیلد مارشال، رهبر کارگران جهان، فیلسوف بزرگ تمام اعصار با چند بطری ودکا به پستویی خزیده بود و هیچکس جرئت نزدیک شدن به او را نداشت. تا اینکه وروشیلف دوست دوران کودکی جرئت کرد، وارد شد و ابتدا حتی تحکم کرد که “«کوبا»* همه را کشتی هیچکس نمانده دفاع کنه حالا خودت بیا جمعش کن” و بعد با مهربانی سروصورت او را صفا داد بر او لباس پوشاند و تا سکوی سخنرانی کاخ کرملین در میدان سرخ هدایت کرد. استالین تنها گفت “نترس اعدامت نمیکنم” و تا مدتها نه او و نه هیچکدام دیگر از یاران قدیمش را اعدام نکرد.
به نظر خیلیها نطق استالین در آن روز سرد که حتی توان روی پا ایستادن را هم نداشت در پاسخ به حمله هیتلر و اعلام جنگ و آمادگی و تهییج ملتهای شوروی به دفاع میهنی که بسیار باقدرت ادا شد، مهمترین، {اگرنه تنها} خدمت استالین به آن اتحادیه ملتها بود.
اینطور نبود که مردم روس و سایر ملتها با سکوت و چون بره به قربانگاه تسویههای استالین رفته باشند. مقاومت بخشهای مهمی از حزب کمونیست و کمونیستهای روس از بوخارین تا کیروف، نویسندگان بزرگی از ماندلشتایم تا پاسترناک و بسیاری روزنامهنگاران، دانشمندان و مردم عادی زیباترین نمونههای مقاومت انسان در برابر استبداد هستند اما در بحبوحه حمله نازیسم به اتحادیه ملتها همه زعامت ساختار موجود به رهبری استالین را پذیرفتند و نزدیک ده سال یکی از خونبارترین جنگهای تاریخ را به پیروزی رساندند.
تفاوتهای کشور ما و رهبران و مسئولینش با بهاصطلاح کشور شوراها اظهر من الشمس است و واضح است که مقصود نگارنده چنین قیاس معالفارقی نیست. مقصودم آوردن مثال از قابل نقدترین شرایط برای کسانی است که منتقد سیستم هستند تا تکلیف هر نقد خفیفتری به هر سیستم دیگری با اشکالات کمتر هم روشن شود. این یادآوری و این یادداشت را تنها به این خاطر آوردم که یکبار دیگر تأکید کنم؛
در بحرانها و مصائب اجتماعی و طبیعی (نظیر بحران فعلی کورونا) دولت، ساختار متمرکز دولت و حکومت مهمترین اهرم مقابله با آن بحران اجتماعی و هراس ناشی از آن هستند بنابراین؛
دولت و حکومت میبایست با هیبتی مقتدر، برنامهریز و هدایتگر در انظار و اذهان عموم ظاهر شود نیرویی که تفوق بحران موجود بر چالش دائمی قدرت را درک میکند و درنتیجه تنهاوتنها راهحلهای عقلگرایانه را با صداقت و مسئولیتپذیری همراه با پذیرش و پوزش آشکار از خطاها پیش میگیرد.
از دیگر سو جناحهای سیاسی داخل و خارج حکومت، مردم و فرهیختگان باید درک کنند که جز ساختارهای مستقر و موجود هیچ اهرم دیگری در برابر خطری که موجودیت یک کشور یا یک تمدن را تهدید میکند وجود ندارد. بنابراین بهجای تشدید جو ترس و وحشت عمومی با نقدهای ویرانگر در برابر سیستمی که تازه بههیچوجه معایبش در حد اتحادیه مورد مثال نیست مردم را به رعایت دستورات بهداشتی و اعتماد به مسئولین و کارشناسان تشویق کنند و راهحل احتمالی شان را با نقد سازنده به مسئولینی که فرمان این اهرم را در دست دارند منتقل سازند.
*کوبا: نام خانگی استالین در جوانی
منبع: کانال نویسنده
