امام خمینی و تقویت جمهوریت
چکیده :در موضوع حضور هم وزن جناح های سیاسی در عرصه سیاست ورزی و خصوصا "انتخابات"، مهم اینجاست که؛ امام کاملا متوجه "وجه ی جمهوریت" نظام بود. یعنی وقتی میدید یک جناح فکری میتواند؛ دموکراسی و جمهوریت نظام را تقویت کند، در "نگاه سیاسی اش"، آن جناح پر اهمیت میشد و بدون تعارف به تقویت او همت...
هادی سروش
در موقعیت مهم انتخابات و تعیین صلاحیت ها ، آن هم در دهه فجر قرار گرفتیم .
با تورُق تاریخ ۳۵ سال پیش ، نکاتی قابل تداعی بدست می آید.
بسیاری از نسل اول و دوم انقلاب ، روش برخورد امام (ره) در مواجهه با جناح های سیاسی را به یاد دارند.
بنای امام خمینی در مورد جناح های سیاسی دو اصل بود ؛
۱ – حفظ همه علاقمندان به اصل نظام و ایجاد زمینه حضور آنان در عرصه های سیاسی.
۲ – تعادل بخشی به آنان در زمانی که یکی از جناح بصورت بی رویه ، یکه تاز میدان میشود.
براساس این منطق که اقتضاء “رهبریت” است ، گاهی به یک جناح که منتقد آن روز دولت دفاع مقدس بود ، میفرمود:
《شمایی که نمیتوانید یک شهر را اداره کنید، اگر نانوایی یک شهر را به شما بدهند نمیتوانید ادارهاش کنید.》(صحیفه ج۱۹ص۶۷)
و گاه دیگر به هواداران جناح حاکم ، متذکر میشد ؛
《اگر آنان جذب حضرات آقایان جامعه محترم مدرسین نشوند در آینده گرفتار کسانی خواهند شد که مروج اسلام آمریکائیند.》(ج ۲۱ص۳۶۷)
اما در عین حال ؛ اجازه حذف یک جناح ، توسط جناح رقیب که دارای چهره دینی بود را ، نمیداد .
ازاین رو ؛ به جامعه مدرسین قم نوشت :
《شما دوستان ؛ اگر خیال کنید همه در مسائل اعتقادی باید آنچه را شما قبول دارید ، قبول داشته باشند والا منحرف هستند ، بدانید که راه درستی نمیروید.》(ج۲۱ ص۶۱۵)
در موضوع حضور هم وزن جناح های سیاسی در عرصه سیاست ورزی و خصوصا “انتخابات” ، مهم اینجاست که ؛ امام کاملا متوجه “وجه ی جمهوریت” نظام بود .
یعنی وقتی میدید یک جناح فکری میتواند ؛ دموکراسی و جمهوریت نظام را تقویت کند ، در “نگاه سیاسی اش” ، آن جناح پر اهمیت میشد و بدون تعارف به تقویت او همت میگمارد .
نمونه این تفکر بلند ، در خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی بدین شکل آمده که وقتی امام جناح چپ آن روز را عامل “تقویت دموکراسی” دید ، دیگر از تقویت آن ، ابائی نداشت .
متن خاطرات آقای هاشمی چنین است :
《 با احمدآقا تلفنی صحبت کردم. گفت، امام به آقای مهدوی کنی و نامه [جامعه] مدرسین [حوزه علمیه] قم که خواهان اجازه دخالت در انتخابات سراسر کشور بودند، جواب رد دادهاند و تقاضای ملاقات [جامعه] مدرسین [حوزه علمیه] قم را هم نپذیرفتهاند. گفتهانداینجا برف آمده و هوا خیلی سرد است. معلوم است که امام تصمیم دارند، یک طرف را که دست بالا در انتخابات دارند، محدود کنند تا طرف دیگر با امید فعال شود. جناح چپ و خط سه آن را تقویت دموکراسی میدانند و جناح مقابل آن را تضعیف دموکراسی و محدود کردن آزادیها ؛ ولیدر مقابل اراده امام ، همه تسلیم هستند.》
در پایان به دست اندرکاران “انتخابات” این نکته را متذکر میشویم که ؛
امروز چه کسی و از چه جناحی دست بالا در انتخابات دارد ؟
کدام جناح میتواندآزادی ها را محدود کند و باعث تضعیف دموکراسی شود ؟
و نیز ؛ امروز کدام جناح میتواند با امید و نشاط باعث ایجاد حضور حداکثری مردم در عرصه انتخابات شود و دشمن عنودی چون امریکا و اسرائیل را ناکام گذارد ؟
در برابر این سوالات و نظائر آن؛ ” راه امام خمینی روشن است”.
