چرا فقط مصدق

چکیده : به نظر می‌آید که اگر پرسش از این سو مطرح شود که چرا در میان ۸۷ دوره نخست وزیری از ابتدای قاجار تا فروپاشی پهلوی سه نخست وزیر بودند که راه و روش دیگری داشتند و با آنها اینگونه برخورد شد، آنگاه و به احتمال زیاد پاسخ بسیاری از مسائل را که امروز بر سر راه "ملت" شدن ایرانی‌ها وجود دارد را در می‌یابیم....

علی رضاقلی

واقع این است که مصدق دو هم رزم دیگر هم در گذشته داشت که تلاش می کردند کشوری بسازند که استعداد حضور در جامعه بین المللی را به عنوان یک “ملت موثر در سازندگی” داشته باشد.

مطبوعات و خبرنگارها اما بیشتر علاقه نشان می دهند سوالاتی از اینگونه مطرح کنند که:
چه کسانی در کودتا موثر بودند؟
چه کسی دست توده ای ها را باز گذاشت؟
کدام سفارتخانه ها در کودتا دخیل بودند؟
چرا مصدق مجلس را منحل کرد؟

و از این قبیل سوالات گوناگون و در نهایت کم فایده بسیار مطرح می‌شود. واقع این است که من در این نگاه چیزی که به کار چندانی برای ملت بیاید نمی‌بینم و بیشتر به کار تفنن می‌آید تا کار جدی راهگشا.

به نظر می‌آید که اگر پرسش از این سو مطرح شود که چرا در میان ۸۷ دوره نخست وزیری از ابتدای قاجار تا فروپاشی پهلوی سه نخست وزیر بودند که راه و روش دیگری داشتند و با آنها اینگونه برخورد شد، آنگاه و به احتمال زیاد پاسخ بسیاری از مسائل را که امروز بر سر راه “ملت” شدن ایرانی‌ها وجود دارد را در می‌یابیم.

پاسخ به این سوال کمک می‌کند که زودتر ملت بشویم و تواناتر در صحنه بین الملل حضور پیدا کنیم و امنیت و و نظم و قانون و کار و تولید و رفاه نسبی را برای همه ایرانی ها به ارمغان بیاوریم.

مصدق می‌خواست اخلاق مدنی و حس مسئولیت پذیری و وطن دوستی را در ایرانیان ارتقا دهد. او می خواست منابع اقتصادی و مالی ملی را از گزند رانت خواران و چپاولگران در امان نگه دارد.

فراموش نکنیم که سخت ترین و دشوارترین و کمرشکن ترین وظیفه یک دولت و یک نخست وزیر همین است که ثروت ملی را از گزند غارت در امان نگه دارد و دشمنان، چه درباری و چه غیر درباری، چه داخلی و چه خارجی، از همین جاست که شکل می‌گیرند.

مصدق می‌خواست دست دولت‌های خارجی را از چپاول اموال ملی و ثروت ایرانیان کوتاه کند. به همین خاطر “پنجه به صورت نهنگ استعمار کشید”.

مصدق می‌خواست در یک کلمه این “ملت نارس” را به ثمر بنشاند و به آنها تبعیت از قانون و قانون فهمی و حس مسئولیت وطنی بیاموزد.

او را همراهی نکردند، فرو افتاد، مثل میرزاتقی خان و قائم مقام رحمهم الله اجمعین.

امید که از این راه برگردیم و به راه این بزرگان برویم.
ایران را دوست داشته باشیم و منافع ملی را رعایت کنیم.