سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » به مناسبت دهمین سالگرد ۲۲ خرداد: ارزیابی و داوری...

به مناسبت دهمین سالگرد ۲۲ خرداد: ارزیابی و داوری

چکیده :در فاصله ۲۲ خرداد ۸۸ تا ۲۵ بهم ۸۹ بدنه و نیروی محرکه اصلی جنبش سبز شهروندانی بودند که در انتخابات شرکت کرده بودند اما معترض بودند که آرای ایشان شمرده نشده است. شعار اصلی جنبش سبز «رای من کو» بود. اما علاوه بر این بدنه اصلی، شماری از هواداران گروه های برانداز و تحریم کننده انتخابات از همان روز اول در راهپیمایی ها و تظاهرات شرکت داشتند. اما آنها از اوایل پائیز ۸۸ از شعارهای رای دهندگان عبور کردند، سرنگونی کلیت نظام را پیش کشیدند و در مواردی، علیرغم تاکید اکید آقایان موسوی و کروبی، دست به خشونت زدند. این کارها دست نیروهای سرکوبگر در حکومت را بازتر کرد که خشونت را تشدید کنند و تظاهرات مسالمت آمیز مردم را مورد حمله قرار...


#۳۰اقتراح

#ده‌سالگی‌جنبش‌سبز

#نوشته‌نهم

کلمه:چرا سالیان گذار از جنبشی سرکوب شده و رهبرانی همچنان محصور، در سرنوشت و روزگار ما موثر است و چرا باید به آن اندیشید و از اندیشیدن بدان چه مقصودی در پی است؟ این پرسش ها، مسائل اساسی نسل امروز در قبال پدیده ای تاریخی یا راهی پیموده شده یا رخدادی جاری و زنده همچون جنبش سبز است که بنا به هرکدام از معانی اش در انتظار پاسخ هایی است: در برابر این پرسش که چرا همچنان در ایران امروز با تمام تغییر و تحولات رخداده و سرنوشت هولناک و سخت ملت، از جنبش سبز سخن می‌گویید و برای آن اهمیت قائلید، چه پاسخی داریم؟

کلمه مسئله فوق را در قالب یک اقتراح با مخاطبان خود در میان گذارده و پاسخ نویسندگان و فعالان و صاحبنظران را در روزهای آتی که جملگی ایام موسوم به شکل گیری و ریشه دوانی جنبش سبز ملت ایران است، منتشر می کند. همچنین این باب گشوده است تا تمامی نویسندگانی که خود را مخاطب این پرسش ها می یابند و برای آن دغدغه یا مسئله ای دارند پاسخ خود را برای ما ارسال کنند تا رنگین کمان ملت که در خرداد ۸۸ برآمد و آن جنبش بیافرید، سهم خود و حق خود را در نقش آفرینی در تولید متون و ادبیات دهمین سالگرد جنبش سبز ادا کند.

متونی که در ایام آتی ذیل مسئله فوق در کلمه منتشر می شوند حاوی نکاتی سرنوشت ساز و تذکراتی بنیادین اند؛ برخی از نویسندگان بر شکل گیری مجمعی ملی برای نجات ایران از قید و بند استبداد سیاه حاکم بر آن تاکید کرده اند. دسته ای خواهان مشارکت زنده و موثر رهبران جنبش، بویژه مهندس میرحسین موسوی در قبال مسائل و رخدادهای حیاتی پیشاروی کشور و ملت شده اند و جمعی از اصلاح بنیادین قانون اساسی سخن رانده اند. در تمامی متون فوق آنچه به چشم می خورد دغدغه منافع کشور و حقوق ملت و رهایی ایران در کنار انتقادات اساسی به جنبش و نحوه پیش برد و سرکوب آن نهفته است و کلمه بی کم و کاست و ذره ای قضاوت یا دخالت به انتشار آنهمه دست می یازد. این مرام مهندس موسوی و مشی حیاتی و زندگی بخش حاکم بر جنبش سبز است که مبتنی بر فراهم آوردن امکان مشارکتی معنادار و واقعی می کوشد بخشی از تمامی آنچه نویسندگان وطن دوست ایرانی در ذهن می پرورند و بر قلم جاری می سازند را در صفحات خود منتشر کند و محملی باشد برای یافتن راه رهایی کشور و آزادای ملت و سعادت ایرانیان.

بدان امید

فرخ نگهدار

۱- امروز ۲۲ خرداد، دهمین سالگرد پیدایش جنبش سبز، جنبشی است که عموم صاحب نظران، با هر تعلق سیاسی، آن را عظیم ترین جنبش اعتراضیِ مردمی از انقلاب تا امروز دانسته اند. اعتراضات مردمی در کشور ما در این ۴۰ ساله بسیار رخ داده اند. آنها از نظر وسعت، شعارها، شیوه ها و از نظر درجه موفقیت بسیار متنوع بوده اند. ولی هیچ یک از آنها، حتی از نگاه حامیان آن اعتراضات، از حمایت فعال اکثریت برخوردار نشدند. جنبش سبز در این میان واقعا یک استثناست. در طول تاریخ معاصر ایران، ما تنها انقلاب سال ۵۷ را داریم که از جنبش سبز فراگیرنده‌تر بوده است. جنبش سبز یگانه جنبشی است که عموم صاحب نظران مستقل از نظام آن را «حرکت اکثریت مردم علیه اقلیت حاکم» ارزیابی می کنند.

۲- انقلاب، با استقرار جمهوری اسلامی، مردم را به دوپاره «خودی»، پیروان آیت الله خمینی، و «غیرخودی»، بقیه مردم، تقسیم کرد. جنبش سبز این تقسیم بندی کاذب را در هم ریخت و همان رنگین کمان شکوهمندی را از نو احیا کرد که مردم ایران در انقلاب ۵۷ برپا ساخته بودند. جنبش سبز التیامی شد بر زخم های به جا مانده از سال های دهه دهشتناک ۶۰٫ جنبش سبز فعالین سیاسی و مدنی ایران را، جدا از تعلقات عقیدتی، پیشینه و خاستگاه سیاسی، بر اساس پایبندی به مبارزه مدنی و مسالمت آمیز، و با تکیه بر حقوق قانونی، برای تحقق آرمان های آزادیخواهانه و ضداستبدادی مندرج در روح انقلاب بهمن، در یک صف قرار داد. این که امروز طیف بسیار گسترده ای از فعالین سیاسی و مدنی کشور، اعم از مذهبی یا غیرمذهبی، با امضای بیانیه ها، با شرکت در میزگردها، مطالبات مشترک را پی می گیرند، خود دستآورد گرانقدر جنبش سبز است. در این تحول بزرگ ایستادگی، وسعت نظر و مردم دوستی چهره های شاخص این جنبش، آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد نقشی ویژه داشته است.

۳- بنا به اظهارات صریح آقای محمدعلی جعفری، فرمانده وقت سپاه، محاسبه «نظام» این بود که گرچه آقایان موسوی و کروبی تنور انتخابات را داغ می‌کنند، اما در هر حال آقای احمدی نژاد رئیس جمهور خواهد ماند. آقای جعفری به صراحت می گوید همین که دانستیم با بالا رفتن سطح مشارکت آقای موسوی برنده انتخابات می شود ایشان مامور شد نگذارد انتقال قدرت صورت گیرد. این تصمیم اشتباه بود. زیرا نه تنها سنگین ترین لطمات را به اعتماد مردم به نظام سیاسی و مشروعیت نظام وارد کرد، بلکه موجب شد ایران نتواند تحول بسیار مثبتی که با آمدن پرزیدنت اوباما در ایالات متحده امریکا رخ داده بود، در راستای دگرگونی مناسبات دو کشور و برون رفت از چنبره تحریم و تقابل، به موقع بهره گیری کند. در اثر این تاخیر تدابیر و امیدهایی که در سال ۹۲، با بازگشت مردم به پای صندوق رای و انتخاب آقای روحانی، پدید آمد و به برجام منتهی شد، فرصت گسترش و استقرار نیافت و در عمل سترون ماند. این تصمیم به غایت اشتباه بود زیرا دشمنان عادی سازی رابطه ایران و امریکا – یعنی حاکمان راستگرای اسرائیل و عربستان از یک سو و خیل گسترده فساد پرورانِ کاسبِ تحریم و تقابل از سوی دیگر – برندگان اصلی و واقعی بحران ۸۸ بودند. اکنون گرچه می دانیم که فرمانده وقت سپاه و مسوول حفاظت اطلاعات آن از طراحان، مشوقان و مجریان اصلی این تصمیم گیری غلط بوده اند، اما هنوز سوال های بسیار در باره منشاء بحران ۸۸ و مسببان آن مطرح است. اما خبرهای جسته گریخته در باره وجود عناصر خائن در این دستگاه ها واقعا نگران کننده است.

۴- بحران ۸۸ شکاف میان دولت-ملت را بشدت تعمیق برد و این مانع عمده ای شد برای بسط گفتگوها با قدرت های بزرگ و توافق بر سر برنامه هسته ای کشور. بحران ۸۸ راه گشود تا تحریم های فلج کننده تا ۴ سال دیگر بر کشور ما تحمیل شود. مسوولین اصلی سوق کشور به سمت این بحران تا امروز از پاسخ گویی گریخته اند. جوهره کار آنها خیانت به کشور و مردم است. متهم کردن آقایان موسوی و کروبی به فتنه خود فریبی است. ادامه حصر اکنون فقط برای فرار از قبول مسوولیت بحران سازی است. اگر سران سپاه و شاخه اطلاعاتی آن به فکر صلح، به فکر امنیت کشور و به فکر منافع ملی بودند، می بایست به جای ترس از انتقال قدرت به آقای موسوی، توجه می کردند که تیم آقای احمدی نژاد-جلیلی نه از پشتیبانی ملی کافی بهره مند بود و ظرفیت ها و مهارت های ضرور برای اعتماد سازی و توافق با قدرت های بزرگ را در چنته داشت.

۵- طی این دهسال رفتارها و واکنش های آقایان موسوی و کروبی بارها و بارها موضوع اظهار نظر، واکاوی و نقادی جناح های سیاسی گونه گون بوده است. قابل توجه است که در میان تمام این اظهار نظرها، هیچ کس ایشان را به مسامحه کاری، سازش بر سر اصول، عدم صداقت با مردم و مخاطبان، یا بی اعتنایی به منافع ملی و چشم دوختن به قدرت های خارجی متهم نکرده است. آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد هم چنان از شخصیت های مورد اعتماد و احترام در طیف نیروهای وفادار به حکومت قانون و منافع ملی به شمار می روند.

نقد طیف های معینی از اصلاح طلبان متوجه سرسختی و انعطاف ناپذیری ایشان در قبال دستگاه رهبری است. این نقد سست بنیاد است. چون سرچشمه سرسختی و انعطاف ناپذیری غیرمنطقی انصافا بیشتر در اطراف دستگاه رهبری است. آقایان کروبی و موسوی در مهم ترین مسایل، از جمله در انتخابات های ۹۲، ۹۴ و ۹۶ و در مذاکرات هسته ای بدون خودبینی و قهر واکنش مثبت داشته اند.

۶- نقد معطوف به سرسختی آقایان موسوی و کروبی زمانی مسموع بود که دستی که از سوی دستگاه رهبری برای دلجویی و عبور از گذشته به سوی ایشان گشوده بود پس زده می شد. و همه مطلعیم که نه تنها چنین دستی هرگز گشوده نشد، بلکه همه تلاش های واسطه گرانه و خیرخواهانه هم بی پاسخ ماند.

از حصر به این سو از آقای موسوی جز چند خبر کوتاه هیچ چیز به بیرون درز نکرده است. بخشی از این سکوت طبعا ناشی از حصر و محدودیت های آن است. اما بسیار ضرور بود که آقای موسوی در حساس ترین مسایل سرنوشت ساز کشور، مثل مذاکرات هسته ای یا ائتلاف طیف اعتدالی-اصلاحی، روشن تر و سریع تر اظهارنظر می کرد. این حد از خاموشی کمتر قابل انتظار و توجیه بود.

۷- مهم ترین تصمیم اشتباه در حساس ترین زمان ممکن، نه توسط رهبران جنبش سبز، بلکه در دستگاه رهبری جمهوری اسلامی اتخاذ شده است. تصمیمی که نقد گسترده ترین طیف نیروهای سیاسی کشور را پشتیبان خود دارد:

در شرایطی که تحولِ اوضاع و احوال در امریکا، از پی پیروزی پرزیدنت اوباما، میرفت که راه های بازگشت عزتمندانه ایران به عرصه بین المللی و دسترسی به بازارها هموار سازد، در شرایطی که موفقیت در سازمانگری این بازگشت بیش از همه در گرو کاهش شکاف دولت-ملت بود، دستگاه رهبری جمهوری اسلامی کسی را نزدیک تر به خود دید که نسبت به قانون، مردم و نظام سیاسی کمترین تعهد را داشت، کسی که انسجام در دستگاه تصمیم سازی برای کشور برایش کمترین اهمیت را داشت، کسی که مصالح کشور و حفظ اعتماد شهروندان برایش اولویت نبود، حفظ حلقه یاران اولویت بود.

۸- در فاصله ۲۲ خرداد ۸۸ تا ۲۵ بهم ۸۹ بدنه و نیروی محرکه اصلی جنبش سبز شهروندانی بودند که در انتخابات شرکت کرده بودند اما معترض بودند که آرای ایشان شمرده نشده است. شعار اصلی جنبش سبز «رای من کو» بود. اما علاوه بر این بدنه اصلی، شماری از هواداران گروه های برانداز و تحریم کننده انتخابات از همان روز اول در راهپیمایی ها و تظاهرات شرکت داشتند. اما آنها از اوایل پائیز ۸۸ از شعارهای رای دهندگان عبور کردند، سرنگونی کلیت نظام را پیش کشیدند و در مواردی، علیرغم تاکید اکید آقایان موسوی و کروبی، دست به خشونت زدند. این کارها دست نیروهای سرکوبگر در حکومت را بازتر کرد که خشونت را تشدید کنند و تظاهرات مسالمت آمیز مردم را مورد حمله قرار دهند.

در چنان شرایطی کاملا ضرور بود که رهبران جنبش سبز ضمن محکوم کردن اعمال خشونت از طرف نیروهای حکومتی، با صراحت حساب جنبش سبز را از تحرکات گروه های خشونت گرا انتقاد می کردند و بر عدم ارتباط ایشان با جنبش سبز تاکید می کردند.

۹- درست مثل دهسال پیش امروز هم کشور ما از یک سو با بحران و تشنج در رابطه ایران و امریکا و با گسترده ترین تحریم ها روبروست و از سوی دیگر اعتماد شهروندان به سلامت دستگاه حاکم و جناح های آن به پائین ترین سطح سقوط کرده است. و حاصلِ این دو فسادِ فراگیر و بیسابقه در تمام ارکان نظام است.

مسایل و مشکلاتی که امروز کشور ما با آن مواجه است همان است که دهسال پیش هم گریبانگیر ایران بود.

این حقیقت می گوید تحمیل خودسرانه آقای احمدی نژاد به کشور، نه تنها هیچ یک از مسایل کشور را حل نکرد، بلکه امکان اصلاح امور کشور – و در راس همه بهبود روابط بین الملل و جلب اعتماد و رضایت مردم – را با مانع سخت و تاخیری دوام دار مواجه ساخت.

گرچه مایه تاسف بسیار است که پس از گذشت دهسال بخش عمده ای از مسوولین کشور هنوز اصرار بر تداوم حصر دارند، اما یقین است که سرانجام روزی می رسد که تمام حقایق در باره تصمیم هایی که در ۲۲ خرداد ۸۸ از سوی دستگاه رهبری و رهبران جنبش سبز اتخاذ گردید، عیان خواهد شد و حقانیت و بطلانِ هر تصمیم بر لوح تاریخ ماندگار خواهد شد.


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.