طیبه سیاوشی: بعد از یک سال به نامههای فراکسیون زنان برای بازدید از زندانها پاسخ ندادهاند/ قرچک و فشافویه همچنان در انتظار بازدید
چکیده :حدود یک سال پیش در فراکسیون زنان مجلس با نامهای درخواست بازدید از بندهای زنان زندانها و زندان قرچک را دادیم. فارغ از اینکه زندانیان سیاسی هستند یا نه، ما درخواست کردیم که این فرصت را به ما بدهند تا بتوانیم مسائل رفاهی زندانیان را دنبال کنیم؛ اما متأسفانه تابهحال هنوز پاسخی به ما داده نشده...
دوباره همه چیز از یک اتفاق در یک زندان آغاز شد. این بار زندان قرچک. گفته شد که ابتدا در بند موسوم به «موادیها» که زندانیان مرتبط با جرائم مواد مخدر آن را تشکیل میدهند، اعتراضاتی آغاز شد. اعتراض به قرارنگرفتن نام زندانیان در بین کسانی که عفو ۵۰ هزار نفری ۴۰سالگی انقلاب شامل حال آنها میشد. گویا در ادامه اعتراضها به آشوب کشیده میشود و به آتشکشیدن چند پتو یا ملحفه میانجامد؛ اتفاقی که یکی از زندانیان سابق قرچک میگوید در بند زندانیان مواد مخدر پیشتر هم تکرار شده است. سپس نیروهای حفاظت زندان وارد بند میشوند و درگیری اتفاق میافتد؛ اما حالا وضعیت در زندان قرچک دو روز است که به گفته پروانه مافی، نماینده تهران در مجلس، به حالت عادی بازگشته است. فارغ از اخبار مختلف از روایت ماجرایی که رخ داده، این اتفاق باعث بازخوانی شرایط زندان قرچک شده و دراینبین آنچه دوباره برجسته شده، موضوع بازدید نمایندگان مجلس از زندانها است؛ موضوعی که هرازچندگاهی مطرح شده؛ اما تنها یک بار به نتیجه رسیده است.
درخواستهای بیپاسخ بازدید از قرچک و فشافویه
نمایندگان مجلس تابهحال یک بار از زندان اوین بازدید کردهاند. بازدیدی که سال قبل همین روزها یعنی در بهمنماه اتفاق افتاد. در آن زمان بازداشتهایی بعد از اعتراضات دی اتفاق افتاده بود و بحثهایی درباره شرایط نگهداری معترضان مطرح شد. در نهایت بعد از کشمکشهای فراوان هیئت ۱۰نفرهای از نمایندگان برای بازدید به زندان اوین رفتند و گزارش شفافی هم از بازدید در رسانهها مطرح نشد. حالا طیبه سیاوشی، نماینده امیدی مجلس، به «شرق» از درخواست بازدید از بندهای زندان زنان از سوی فراکسیون زنان مجلس میگوید. درخواستی که حدود یک سال پیش در نامهای به سازمان زندانها مطرح شده و تابهحال بیپاسخ مانده است. سیاوشی درباره تلاشها برای بازدید از زندان زنان چنین توضیح میدهد: «حدود یک سال پیش در فراکسیون زنان مجلس با نامهای درخواست بازدید از بندهای زنان زندانها و زندان قرچک را دادیم. فارغ از اینکه زندانیان سیاسی هستند یا نه، ما درخواست کردیم که این فرصت را به ما بدهند تا بتوانیم مسائل رفاهی زندانیان را دنبال کنیم؛ اما متأسفانه تابهحال هنوز پاسخی به ما داده نشده است». سیاوشی از درخواست متأخرتری هم دراینباره خبر میدهد: «از سوی دیگر کمتر از دو ماه است که از طرف مجمع نمایندگان تهران هم نامهای به سازمان زندانها ارسال کردیم تا فرصت بازدید از زندان فشافویه به ما داده شود. به این صورت که نمایندگان مرد از بخش مردان و نمایندگان زن از بخش زنان این زندان بازدید کنند؛ اما پاسخی به این نامه هم داده نشده است». او تأکید میکند: «نکته مهم این است که قصد ما نمایندگان بررسی مسائل و کمک به بهبود شرایط زندانها است». سیاوشی در ادامه از تداوم تلاشهای فراکسیون زنان مجلس برای بازدید از زندانها میگوید: «بار دیگر بنا داریم در فراکسیون زنان نامهای با استناد به نامه قبلی که بیپاسخ مانده، برای بازدید از زندانها ازجمله زندان قرچک ارسال شود. این سازمان زندانها است که طبق روندی که پیشتر وجود داشته، مشخص میکند که بازدید به چه صورتی میتواند باشد. به دو نامه ما هیچ پاسخی ندادهاند و نمیدانیم که دلیل آن چیست».
قرچک کجاست؟
ندامتگاه شهرری که به زندان قرچک معروف است، از سال ۸۹ بازگشایی شد تا زنان را از زندانهای تهران و البرز در خود جای دهد. این مکان در جاده قم پیشازآن مرکز ترک اعتیاد بود و بعد به زندان تبدیل شد. این زندان در بخش نسوان چهار بند دارد که دو بند شامل زندانیان مواد مخدر است، یک بند زندانیانی را که حکم قطعی دارند، تشکیل میدهد و یک بند هم زندانیان به اصطلاح بلاتکلیف است. این بند را زندانیان از طیفهای مختلف اعم از سیاسی یا عمومی تشکیل میدهند. بند دیگری که از سه یا چهار سال پیش در زندان قرچک راهاندازی شده، بند مشاوره است و زندانیانی را در خود جای میدهد که تحت مشاوره قرار میگیرند و از امکاناتی مانند اشتغال یا شرکت در کارگاهها و سالنهای ورزشی بهرهمند میشوند؛ اما نقصانهایی در زندان قرچک وجود دارد که نمایانشدن آن میتواند به بهبود آن کمک کند. به طور مثال در زندان قرچک حالت اورژانسی برای رسیدگی به وضعیت بیماری وجود ندارد. این را یکی از زندانیان سابق میگوید. او اضافه میکند که باید از یک شب قبل اسامی بیماران به مسئول مربوط داده شود و فردا هم اگر اسامی خوانده شود، رسیدگی جدی به وضعیت اتفاق نمیافتد.
همچنان در انتظار بازدید
آذر ماه سال جاری حسن نوروزی، سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس، در زمینه بازدید از زندان فشافویه گفته بود: «درخواست بازدید از زندان فشافویه را به کمیسیون حقوقی- قضائی مجلس ارائه میدهم». دو ماه پیش از این یعنی در شهریور ماه هم هرازچندگاهی شایعاتی از نحوه برخورد با دراویش بازداشتی در زندان فشافویه به میان آمده بود. بعدازآن در مهر ماه سخنگوی کمیسیون حقوقی مجلس از پیگیری بازدید از زندان فشافویه در کمیسیون سخن گفته بود؛ موضوعی که با فوت یک زندانی به نام وحید صیادنصیری در قم باز هم به صدر اخبار بازگشت؛ اما بعد از این بحث بازدید از زندان فشافویه بار دیگر در لابهلای اخبار مجلس گم شد. زندانی که۳۰ کیلومتری خارج از تهران، به سمت جنوب، قرار گرفته و طیف متهمان سیاسی، امنیتی و رسانهای در آن کمتر است. حالا اینکه چه زمانی راه نمایندگان مجلس به زندانها باز میشود، سؤالی است که باید منتظر پاسخ آن ماند.
