برندۀ بزرگ داستان خاشقچی!

چکیده :این اتفاق، بدبختانه پیروزی بزرگی برای نتانیاهوست. در اسرائیل معمولاً احزاب چپ و میانه بر این نظر بودند که بدون نرمش در مقابل فلسطینی‌ها و توقف شهرک‌سازی‌ها در کرانۀ باختری رود اردن، عادی سازی رابطه با کشورهای عرب و مسلمان امکانپذیر نخواهد بود؛ نتانیاهو اما در مقابل، نه فقط عادی سازی را همزمان با گسترش شهرک‌ها ممکن می‌دانست؛ بلکه دستیابی به صلح با فلسطینی‌ها را - چه نوع صلحی؟ خدامی‌داند! - از مسیر عادی سازی رابطه با دنیای عرب امکانپذیر...

احمد زیدآبادی

داستان قتل فجیع جمال خاسقچی و همۀ تبلیغات بین‌المللی پیرامون آن، یک برندۀ بزرگ داشت و آن هم متأسفانه، بنیامین نتانیاهو نخست وزیر راستگرای اسرائیل بود!

نتانیاهو با توصیه به دولت ترامپ برای حمایت از محمد بن سلمان ولیعهد سعودی در این حادثه، عملاً بر سیاست آمریکا تأثیر جدی گذاشت و بدین وسیله بن سلمان را وامدار خود کرد.

در واقع تا همین دو – سه سال اخیر سعودی‌ها یکی از موانع اصلی عادی‌سازی روابط کشورهای عرب و مسلمان با اسرائیل به شمار می‌رفتند و هرگونه حرکت در این جهت را به پذیرش طرح صلح عربی از سوی دولت اسرائیل مشروط می‌کردند.

اینک اما برخی کشورهای حاشیۀ جنوبی خلیج فارس و صحرای آفریقا، برای ارتباط با اسرائیل با هم مسابقه گذاشته‌اند؛ آن هم در حالی که دولت دست‌راستی و افراط‌گرای نتانیاهو کمترین التفاتی به طرح صلح عربی نشان نمی‌دهد.

به نظر می‌رسد سعودی‌ها نه فقط راه عادی‌سازی رابطۀ کشورهای عرب با اسرائیل را گشوده‌اند؛ بلکه در پشت صحنه برای تسهیل آن نیز می‌کوشند.

این اتفاق، بدبختانه پیروزی بزرگی برای نتانیاهوست. در اسرائیل معمولاً احزاب چپ و میانه بر این نظر بودند که بدون نرمش در مقابل فلسطینی‌ها و توقف شهرک‌سازی‌ها در کرانۀ باختری رود اردن، عادی سازی رابطه با کشورهای عرب و مسلمان امکانپذیر نخواهد بود؛ نتانیاهو اما در مقابل، نه فقط عادی سازی را همزمان با گسترش شهرک‌ها ممکن می‌دانست؛ بلکه دستیابی به صلح با فلسطینی‌ها را – چه نوع صلحی؟ خدامی‌داند! – از مسیر عادی سازی رابطه با دنیای عرب امکانپذیر می‌شمرد.

نتانیاهو اینک منطق خود را در برابر منطق احزاب چپ و میانه در عمل به کرسی نشانده است و وامدار شدن بن سلمان به او در ماجرای قتل خاشقچی نیز این روند را تسریع خواهد کرد.

البته شاید همۀ این تلاش‌ها مرحله‌ای از آمادگی برای پذیرش “معاملۀ قرن ترامپ” از طرف کشورهای عرب باشد؛ اما با این حال، نتانیاهو را در شرایطی قرار می‌دهد که تا حد ممکن قدرت چانه زنی خود را در برابر مسئلۀ فلسطین بالا ببرد و امتیازات بیشتری بگیرد. بنابراین، دود این روند به چشم فلسطینی‌ها خواهد رفت.

در این میان، جمهوری اسلامی که تمامی این روند، حرکتی علیه آن محسوب می‌شود؛ لازم است در بارۀ این موضوع دوباره بیندیشد که چه اتفاقی در این دو – سه ساله در منطقۀ ما رخ داده است که کشورهای عرب بخصوص عربستان، سیاست سنتی خود را در برابر اسرائیل رها کرده و چهار نعل به سمت اتحاد با نتانیاهو می‌تازند!