قرارداد محرمانه‌ای که زنگنه زیر بار آن نرفت؛ کابوس نفت در برابر غذا
چکیده :در دوره احمدی‌نژاد به دلیل تحریم‌هایی که کاغذ پاره خوانده می‌شد با فشار سپاه در شورای امنیت ملی تصمیم گرفته شد تا به ازای تحویل روزانه صد هزار بشکه نفت به روسیه ایران غذا دریافت کند. اما زنگنه زیر بار اجرای چنین قرار دادی نرفته. نفس این قرارداد که توسط نهادهای خاص در دوره تحریم‌ها بسته شده از جنس همان قرار دادهایی است که دلواپسان ترکمنچای می‌خواندندش، هرچند معلوم نیست که چرا در مقابل چنین قراردادی که جز زیان برای ایران ارمغان دیگری به همراه ندارد سکوت اختیار...
کلمه – نرگس مستوفی:
وزیر انرژی روسیه از قرارداد محرمانه نفتی با ایران خبر داد. الکساندر نواک وزیر انرژی روسیه از وجود قراردادی با ایران سخن گفته که بر اساس آن، روزانه ۱۰۰ هزار بشکه نفت در ازای غذا به روسیه داده خواهد شد.
قراردادی که نواک از آن صحبت می‌کند محرمانه بوده و در زمان تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران بسته شده است و در حال حاضر روس‌ها به دنبال اجرای آن هستند، اجرایی که وزیر نفت زیر بار آن نرفته‌است.
به گزارش کلمه، وزیر انرژی روسیه گفته قرار است در ماه آینده محموله‌های نفت را دریافت کنند و تاکید کرده که جزئیات اسناد قانونی این قرارداد در مرحله نهایی شدن است.
در دوره احمدی نژاد به دلیل تحریم‌هایی که کاغذ پاره خوانده می‌شد با فشار سپاه در شورای امنیت ملی تصمیم گرفته شد تا به ازای تحویل روزانه صد هزار بشکه نفت به روسیه ایران غذا دریافت کند. اما بیژن زنگنه وزیر نفت دولت یازدهم و دوازدهم زیر بار اجرای چنین قرار دادی نرفته است. نفس این قراردادکه توسط نهادهای خاص در دوره تحریم‌ها بسته شده از جنس همان قراردادهایی است که دلواپسان ترکمنچای می‌خواندندش، هرچند معلوم نیست که چرا در مقابل چنین قراردادی که جز زیان برای ایران ارمغان دیگری به همراه ندارد سکوت اختیار کردهاند.
پس از روی کارآمد دولت یازدهم و حضور بیژن زنگنه در راس وزارت نفت، این به اصطلاح قرارداد کان لم یکن تلقی شده است. زنگنه زیر بار اجرای این قرارداد نرفته و اعلام کرده که هیچ گاه نفت ایران را به این شکل نمی‌فروشد.
تصمیم زنگنه با مخالفت‌های شدیدی از سوی نهادهای حامی این قرارداد رو‌به‌رو شده است و آنها هنوز فشار خود را برای بازگشت به این قرارداداعمال می‌کنند. حتی می‌توان گفت بخشی از مخالفت نهادهای اقتدارگرا با قرارداد توتال به دلیل همین قرارداد و یا قراردادهای مشابهی که هنوز افشا نشده‌اند است.
استدلال جریان موافق تداوم تبادل نفت در برابر غذا بر دو اساس بیان شده‌است. نخست آن که چون روسیه در سال‌های تحریم از ایران حمایت کرده، اکنون باید جبران کرد و نمی‌توان آنها را کنار گذاشت و از سوی دیگر باید با ادامه این روند روسیه را در کنار ایران نگه داشت که اگر دوباره تحریمی علیه ایران اعمال شد دست‌ها بسته نباشد.
هیچ کدام از این استدلال‌ها مورد قبول زنگنه واقع نشده و کارشناسان نفت این قرارداد را به شکل دیگری اجرا کردند.
روسیه در سوکار هند شرکت نفتی دارد که تا پیش از این بیشتر سهام آن متعلق به هندی‌ها بوده، اما روس‌ها بخش اعظم سهام این شرکت را خریده‌اند. براساس قرارداد جدید صد هزار بشکه‌ی نفت در ازای بنزین به روس‌ها فروخته می‌شود و به همین منظور قراردادی نیز بسته شده‌است تا دیگر نفت ایران در برابر غذا به روس‌ها داده نشود و به ازای آن بنزین وارد کشور شود.
بر اساس قرارداد اولیه هر بشکه نفتی که ایران به روسیه می‌داد بر ارزش صادرات آن کشور اضافه می‌کرد و سهم نفت آن کشور را بالا برد و در مقابل به دلیل تحریم‌ها و تحویل نفت به ازای غذا تغییری در سهم ایران از صادرات نفت صورت نمی‌گرفت.
هرچند که از این دست اتفاقات در دوره احمدی‌نژاد کم رخ نداده که نمونه دیگر آن بیست میلیارد پول نفت ایران در بانک‌های چین بود که به دلیل تحریم نمی‌توانستیم آنرا تحویل بگیریم اما در مقابل چین همان پول را با بهره به ایران وام می‌داد.
نکته جالب توجه دیگر این قرارداد این است که روس‌ها به واقع چه مواد غذایی را میخواستند تحویل ایران بدهند در حالیکه روسیه به دلیل تحریم‌های غربی که در پی اشغال کریمه بر این کشور تحمیل شده تحت فشار است و چندی پیش ایران میزبان هیات‌های تجاری روسی بود که خواستار خرید مواد غذایی از قبیل کنسرو و رب بوده‌اند.
دلواپسانی که این روزها هزار ایراد از قرار دادتوتال می‌گیرند و خواستار شفافیت بر سر این قرارداد هستند و بارها علیه زنگنه نوشته و اقدام کردهاند در روزی که این قرارداد بسته شد کجا بودند؟
قطعا این قرار داد محرمانه بسته شده و هیچ کدام از نمایندگان وقت مجلس در جریان آن قرار نگرفته‌اند هرچند که به نظر نمی‌رسد برای آنان چندان مهم بوده باشد، کمااینکه بعضی از آنان در سال‌های گذشته شریک مالی چنین قراردادهایی بوده‌اند. بعضی از همان نمایندگان نیز که امروز دیگر راهی در مجلس ندارند، فریاد نظارت مجلس بر قراردادهای نفتی را سر می‌دهند، هرچند که افشای چنین قراردادهایی نشان می‌دهد مجلس باید نقش نظارتی خود را پررنگ‌تر کند که اگر دوباره چنین وضعی بر کشور حاکم شد اموال ملی و منافع ملی ایران به تاراج نرود.
