فرشاد مؤمنی: در دولت قبل کسب درآمد به روش شبهگانگستری صورت میگرفت
چکیده : منظر اقتصاد سیاسی نشان میدهد تا قبل از این موج، شاهد این بودیم که در بحرانهای شکوفایی درآمد نفتی بخشهای مولد، مغلوب بخشهای غیرمولد میشوند؛ به همین خاطر، صنعتزدایی با افول نسبی بخش کشاورزی همراه بود. همگام با آن، افزایش بیسابقه واردات محصولات کشاورزی نیز صورت میگرفت ولی نکته حیرتانگیز بیسابقه، این است که در دوره اخیر خالص فرصتهای شغلی ایجادشده در بخش مسکن، به تعداد چشمگیری کاهش یافته است به این معنی که به لطف سیاستهای دولت قبل که از راههای شبهمافیایی و شبهگانگستری برای کسب درآمد استفاده میکرد، خالص فرصت شغلی بخش ساختمان و مسکن منفی شد...
دولتهای نهم و دهم درحالی بالاترین رقم درآمد از فروش نفت را تجربه کرد که هنوز معلوم نیست، پول سرشار نفت در این سالها در کدام بخش از اقتصاد هزینه شده که از آن سالها تاکنون، رکود اقتصاد ایران را فلج کرده است.
فرشاد مؤمنی، تحلیلگر اقتصادی، در سخنرانی خود در مرکز مطالعات دین و اقتصاد، به موضوع درآمدهای نفتی در دولت احمدینژاد اشاره کرد و گفت: اگرچه به شکل تاریخی در ایران، افزایش درآمدهای نفتی با ایجاد رونق در بخش تولید و افزایش سرمایهگذاری و ایجاد شغل در بخش مسکن همراه بود ولی در دوره افزایش قیمت نفت در دولت قبل، حتی افزایش اشتغال در بخش مسکن هم ایجاد نشد و این بهدلیل دستاویزشدن دولتهای قبل به روش گانگستری برای کسب درآمد بود.
فرشاد مؤمنی اظهار کرد: بخش مسکن، یکی از بحثهایی است که کلاف سردرگمی در اقتصاد ما محسوب میشود. از یک طرف، در سطح توسعه گفته میشود که منابع مادی و انسانی اگر از سطوحی بیشتر در اختیار این بخش قرار گیرد، آن را علامت خطر در نظر میگیرند؛ چون گفته میشود بازدهی متعارفی، مثل یک بخش مولد ندارد. او اظهار کرد: بنابراین تخصیص منابع انسانی و مادی فراتر از یک حد مشخص، به معنای محرومکردن جامعه از ظرفیتهای شکلدهنده به بنیه تولیدات اقتصادی است. از طرف دیگر، وقتی در افق بلندمدت میبینیم این بخش در اقتصاد سیاسی ایران همواره جایگاه و منزلتی بسیار فراتر از بایستههای توسعه ملی داشته است و برای مدتهای طولانی این مسئله چنین توجیه میشود که به دلایل تاریخی متعدد، این بخش با ذائقه کوتهنگرانه در یک اقتصاد سیاسی رانتی و ناامن تازهکارتر است، سیاستگذاران نیز از این فرصت اینگونه بهره میبردند که هر چقدر اقتصاد به سمت افول و رکود حرکت میکرد، با تهدیدهایی که در این بخش انجام میشود، به اعتبار پیوندهای پسین و پیشین این بخش، سعی میشد عوارض مزمن توسعهنیافتگی در ساختار رانتی از طریق رونقبخشی به این قسمت، امکانپذیر شود.
عضو هیأت علمی گروه اقتصاد دانشگاه تهران اظهار کرد: در یکی، دو دهه اخیر، این بخش پدیدههای جدید به همراه آورد که هرکدام نیازمند واکاوی بسیار جدیتری نسبت به گذشته است. یک وجهه بسیار مهم این موضوع در آخرین دوره شکوفایی چشمگیر درآمدهای نفتی، یعنی ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۰ قابل بررسی است که در آن، فعالیتهای رانتی در اقتصاد سیاسی گسترش و عمق بیسابقه یافت و در کنار آن با یک فساد بیسابقه مالی روبهرو شدیم که در ۱۰ سال اخیر، منجر به آن شد که حتی جاذبههای این بخش برای کسانی که از شیوههای غیرمولد میخواستند کسب درآمد کنند، به حداقل برسد.
مؤمنی بیان کرد: بهطورمشخص، اگر به دادههای سرشماری سال ۱۳۸۵ و ۱۳۹۰ نگاه کنید، متوجه میشوید بعد از بخش صنعت که خالص فرصتهای شغلی ایجادشده در این بخش در بین این دو سرشماری به منفی رسید، خالص فرصتهای ایجادشده در بخش مسکن نیز در این دوره منفی شد و این موضوع، پدیده قابل اعتنایی است.
او ادامه داد: منظر اقتصاد سیاسی نشان میدهد تا قبل از این موج، شاهد این بودیم که در بحرانهای شکوفایی درآمد نفتی بخشهای مولد، مغلوب بخشهای غیرمولد میشوند؛ به همین خاطر، صنعتزدایی با افول نسبی بخش کشاورزی همراه بود. همگام با آن، افزایش بیسابقه واردات محصولات کشاورزی نیز صورت میگرفت ولی نکته حیرتانگیز بیسابقه، این است که در دوره اخیر خالص فرصتهای شغلی ایجادشده در بخش مسکن، به تعداد چشمگیری کاهش یافته است به این معنی که به لطف سیاستهای دولت قبل که از راههای شبهمافیایی و شبهگانگستری برای کسب درآمد استفاده میکرد، خالص فرصت شغلی بخش ساختمان و مسکن منفی شد.
منبع: روزنامه وقایع اتفاقیه
