احسان شریعتی: طالقانی از کوچکترین بیاخلاقی صورتش سرخ میشد
چکیده : وقتی قرار بود زندانیان برازجان به تهران منتقل شوند، ساواک قبل از ورود این زندانیان به بند در اتاقهای آنها میکروفون کار گذاشته بود. من از طریق یکی از خدمه زندان از این موضوع اطلاع پیدا کردم و قضیه را به مرحوم طالقانی اطلاع دادم و زندانیان شبانه همه میکروفونها را از کار انداختند. فردای آن روز که مأموران ساواک نوارها را گوش دادند و هیچچیزی نصیبشان نشد، به من مشکوک شدند و من را دستگیر کردند و ٢٩ روز در انفرادی ماندم. کورنگی با برشمردن صفات اخلاقی مرحوم طالقانی گفت: طالقانی یک معلم اخلاق در محاق بود؛ او کسی بود که از کوچکترین مسئله غیراخلاقی صورتش سرخ میشد...
مراسم سیوهفتمین سالگرد درگذشت آیتالله سیدمحمد طالقانی عصر پنجشنبه گذشته در کانون توحید در حالی برگزار شد که طاهره و اعظم طالقانی میزبانی مراسم را بر عهده داشتند. همچنین جمعی از چهرههای سیاسی اصلاحطلب از جمله محمد بستهنگار، مصطفی معین، محمد مجتهدشبستری، لطفالله میثمی، هاشم صباغیان، غلامعباس توسلی، هاشم آقاجری، محمد ملکی و جمع زیادی از روشنفکران و علاقهمندان به آیتالله طالقانی نیز در این مراسم حضور داشتند. در این مراسم تیمسار کورنگی زندانبان آیتالله طالقانی به بیان خاطرات خود از او پرداخت و بعد هم احسان شریعتی درباره اندیشه آیتالله سخنرانی کرد.
هفتهای یکی، دو بار با طالقانی مشورت میکردم
به گزارش جماران در ابتدای این مراسم تیمسار کورنگی، رئیس زندان قصر پیش از انقلاب که در ماههای نخست بعد از پیروزی انقلاب، معاونت شهربانی را بر عهده داشت، به ذکر خاطراتی از دوران زندان آیتالله طالقانی و یارانش پرداخت.
او گفت: سعادتی که من در کار سخت زندانبانی پیدا کردم، معاشرت با آیتالله طالقانی، آیتالله منتظری و دیگر مبارزان انقلاب بود. سعادت دیگر من در خارج از زندان همسایگی با آیتالله طالقانی بود. ایشان بهشوخی به من میگفتند، احتمالا این منزل را شهربانی برای شما گرفته است که بیرون از زندان هم مراقب من باشید.
کورنگی بیان کرد: در مدتی که خدمت حضرات بودم، همیشه هفتهای یکی، دو بار برای مشورت با ایشان درباره نوع رفتار با زندانیان و برخورد مثبت زندانی و زندانبان به اتاق ایشان میرفتم.
او ادامه داد: وقتی قرار بود زندانیان برازجان به تهران منتقل شوند، ساواک قبل از ورود این زندانیان به بند در اتاقهای آنها میکروفون کار گذاشته بود. من از طریق یکی از خدمه زندان از این موضوع اطلاع پیدا کردم و قضیه را به مرحوم طالقانی اطلاع دادم و زندانیان شبانه همه میکروفونها را از کار انداختند. فردای آن روز که مأموران ساواک نوارها را گوش دادند و هیچچیزی نصیبشان نشد، به من مشکوک شدند و من را دستگیر کردند و ٢٩ روز در انفرادی ماندم. کورنگی با برشمردن صفات اخلاقی مرحوم طالقانی گفت: طالقانی یک معلم اخلاق در محاق بود؛ او کسی بود که از کوچکترین مسئله غیراخلاقی صورتش سرخ میشد.
احسان شریعتی: پیام طالقانی شهادت و شورا بود
بعد از خاطرهگویی تیمسار کورنگی احسان شریعتی بهعنوان سخنران جلسه به پشت تریبون رفت. احسان شریعتی فرزند دکتر علی شریعتی، در مراسم بزرگداشت آیتالله طالقانی ضمن پرداختن به چهره علمی و معرفتی این چهره مبارز گفت: او مفهوم امر قدسی را برای نخستینبار بهعنوان یک سابژکتیویته مطرح کرد.
او افزود: حال این پرسش مطرح میشود انتظار طالقانیها و ما از این بحث چیست. انتظار ما از امر مقدس و معنا چیست؟ پاسخ این است؛ اعتلای اخلاقی و معنویت قدسی دین، برای رهایی انسان است که متضمن سمتیابیهای انسانمدارانه است؛ یعنی دین، اخلاق و معرفت پشتوانهای باشد برای تحرکات رهاییبخش، به معنای آگاهی رهاییبخش و نه صرفا آگاهی علمی و امکانی باشد برای راهیابیها و جهتیابیها. دین و معنویت در رویکرد آیتالله طالقانی پشتوانه تحرکات رهاییبخش است
شریعتی ادامه داد: جان کلام آیتالله طالقانی در تفسیر ایشان از آیه ۱۵۷ سوره اعراف و عبارت «لیضع عنهم اصرهم و الاغلال» است که اشاره دارد به پارهکردن زنجیرهای ظلم و استبداد. علاوه بر این آیتالله طالقانی به مفهوم آگاهی رهاییبخش در این آیه اشاره میکند.
فرزند دکتر شریعتی ادامه داد: نکته دیگری که درباره آثار آیتالله طالقانی میتوان به آن اشاره کرد، نوشتن آنها در زندان و بدون بهرهگیری از منابع است که خود امکان بیان ایدههای جدید را فراهم کرده و این اتفاق نویی در تفسیر قرآن و معرفت دینی به شمار میرود.
او ادامه داد: پیام طالقانی شهادت و شورا بوده است و او آنها را از مهمترین مسائل یک جامعه دینی معرفی میکرد. نکته دیگری که شریعتی درباره آیتالله طالقانی به آن اشاره کرد، ارائه نوعی سوسیالدموکراسی از سوی این روشنفکر دینی بود. او گفت: ازبینرفتن شکاف طبقاتی از اصول دیدگاه طالقانی بود و متأسفانه از پسرفتهای ما بعد از انقلاب، طبقاتیترشدن جامعه است.
او افزود: در زمان انقلاب مطرح بود که آیتالله طالقانی مسئول امور داخلی جامعه ایران را بر عهده داشت و رهنمودهای ایشان همواره در جریان و مسیر انقلاب تأثیرگذار بود. بااینحال امروز میبینیم در کتب درسی و تاریخی در پی کمرنگکردن نقش او و شریعتی هستند.
از دیگر ویژگیهای طالقانی که شریعتی به آن اشاره کرد، نقش پیامبرگونه و مشی صلحطلبانه وی بود.
او ادامه داد: برگزاری چنین بزرگداشتهایی نباید تنها بهصورت آیینی باشد بلکه باید این مراسمها زندهکننده و بازآورنده تفکرات طالقانی باشند و برای ما بهعنوان شاگردان طالقانی گزارشی باشد از وضع موجود.
او در پایان در مدح طالقانی گفت: نبود تو غم آزادی ست/ ای پادشاه خوبان داد از غم تنهایی/دل بی تو به جان آمد وقت است که بازآیی
بعد از سخنرانی احسان شریعتی، میزگردی با حضور مهدی جعفری، سیدعلی میرموسوی، سیدابوالفضل موسویان و محمدعلی مهدویراد درخصوص نگاه آیتالله طالقانی به تفسیر قرآن در کتاب پرتوی از قرآن برگزار شد که هریک از میهمانان نظرات خود را بیان کردند.
