واکنش دلواپسان به درخشش نام ایران در جشنواره کن: خشم از شادی مردم
چکیده :در حالی که مردم اهدای نخل طلایی فستیوال کن به سینمای ایران را در کنار نخلهای سوخته نماد سوم خرداد روز فتح خرمشهر جشن میگرفتند، رسانههای دلواپسان برخلاف جریان عمومی جامعه نه تنها از تلاش سینماگران کشورمان تقدیر نکردند بلکه زبان به انتقاد گشودند و آن اثر درخشان را سفارش غربیها خواندند و از نفوذ فرهنگی آمریکاییها خبر دادند!...
کلمه – گروه فرهنگی: در حالی که مردم اهدای نخل طلایی فستیوال کن به سینمای ایران را در کنار نخلهای سوخته نماد سوم خرداد روز فتح خرمشهر جشن میگرفتند، رسانههای دلواپسان برخلاف جریان عمومی جامعه نه تنها از تلاش سینماگران کشورمان تقدیر نکردند بلکه زبان به انتقاد گشودند و آن اثر درخشان را سفارش غربیها خواندند و از نفوذ فرهنگی آمریکاییها خبر دادند!
دلواپسان که هرگاه واکنش رسانهها و مجامع بینالمللی خوشایندشان باشد، با ذوقزدگی آن را سرتیتر خبرهای خود قرار میدهند و حتی گاه از اخبار و گفتوگوهای جعلی تیتر یک میسازند، اما این پیروزی و دستاورد خوشایندشان نیامد و برای تخریب آن توپخانه رسانهای خود را به کار انداختند و در یک اقدام هماهنگ و سازماندهی شده نسبت به “فروشنده” فرهادی واکنش نشان دادند.
رسانه های اقتدارگرا و دلواپسان وطنی این بار هم مثل خیلی اوقات که مردم از شادی و شعف یک پیروزی جشن شادمانی برپا می کنند یا بی تفاوت و سرد و یا با زبانی تند و دشنام با نخل طلایی که در دستان هنرمند شهاب حسینی و اصغر فرهادی می درخشید، رو به رو شدند.
در حالی که دلواپسان تلاش در کم اثر جلوه دادن اهدای دو نخل طلایی جشنواره کن را داشتند، صدا و سیما برخلاف مشی همیشگی اش، بخشی از اخبار فرهنگی خود را به این مهم اختصاص داد و در پخش شبکه یک خود گزارشی بی طرفانه از این رخداد مهم بین المللی داد و گفت: «دیشب تمام آسمان کن پر از شهاب بود.»
اما جواد شمقدری رئیس سابق سازمان سینمایی که در زمان مسئولیتش به جز برهم زدن مجامع سینمایی چیز دیگری در کارنامه خود ندارد، در واکنش به جوایز فروشنده فرهادی در جشنواره کن در اظهاراتی عجیب گفت: «غرب فکر میکند پس از برجام ایران به آمریکا نزدیک شده، پس این جایزه را به فرهادی بدهیم.»
شمقدری آنقدر سواد سینمایی ندارد که بداند این اولین بار نیست که سینمای ایران بر تارک فستیوالهای جهانی درخشیده است و جوایز رسیده به فیلم فروشنده ربطی به مسایل پسابرجام ندارد!
عناد و دشمنی با هنرمندان این مرز و بوم تا آنجاست که وی حتی حاضر نیست بپذیرد یکی از سینماگران کشورمان آنقدر موفق بوده که توانسته مسایل جامعه شهری ایرانیان را با زبانی بینالمللی به مجامع هنری جهانی بکشاند و جایزه نخل طلایی را هم از آن خود کند.
شمقدری که هیچگاه نمی گوید طی چند دهه گذشته منشا کدام اثر هنری و انقلابی برای جامعه بوده است، پروا ندارد که ادعا کند: فیلمهای فرهادی نسبتی با انقلاب و اسلام ندارد.
شمقدری هم مثل اخلاف و همفکران خود همواره این ظن را به همراه دارد که فیلمهای ایرانی اگر در جشنوارههای بینالمللی صاحب نامی میشوند به علت سیاهنمایی است و بس! اما نمیگوید در زمان مسئولیتش چرا در کن حضور یافت.
مشاور هنری رییس دولت نهم و سیاستگزار فرهنگی دلواپسان یادش رفته که در زمان مسئولیتش چگونه عرصه را بر هنرمندان تنگ و حتی تهدید کرده بود که اگر فیلمی بدون اجازه ما در جشنوارههای خارجی شرکت کرد فیلمساز را یک سال ممنوعالکار میکنیم و او را از امکانات دولتی محروم خواهیم کرد!
فرافکنی روزنامه جوان
در همین حال روزنامه “جوان” وابسته به سپاه با همان نگاه منفی همیشگی و تمسخرآمیز به دستاورد سینمای ایران پرداخت و نه تنها دست مریزاد به هنرمندان کشورمان نگفت بلکه نوشت: درد دل فرهادی برای خارجیها: آخ! که آمریکاییها نمیتوانند در ایران فیلم بسازند! …فرهادی در خاک فرانسویها از دشواریهای ساخت فیلم در ایران گلایه کرده است که چرا ایران برای فیلمسازی امریکاییها جای مناسبی نیست!
آنها که برای خودنمایی در مجامع بین المللی از هیچ تلاشی فروگذار نیستند و حتی به بهانه اجلاس عمومی سازمان ملل بیش از صد نفر راهی آمریکا شدند، تحمل ندارند تلاش صادقانه هنرمندان کشورمان را برای بالا بردن نام ایران در مجامع بین المللی ببینند و به جای تقدیر از چنین تلاشی با انتقاد از پوشش، دست دادن، و نحوه نشست و برخاست و نوع فیلمنامه… بهانه ای می یابند تا بتوانند دستاوردهای هنری آنان را تحتالشعاع قرار دهند.
روزنامه جوان نخل طلایی فیلم فروشنده را بهانهای قرار داده تا سایر هنرمندان را نیز مورد انتقاد قرار دهد و بنویسد: این نخستین بار نیست که سینماگران ایرانی در جشنوارههای خارجی از اینکه کشورشان در فیلمسازی مثل امریکا و غرب عمل نمیکند برای خارجیها درد دل کردهاند. مهرههایی چون جعفر پناهی، رخشان بنیاعتماد و مجید برزگر از جمله آنها بودهاند. فیلم فرهادی شانس خوبی برای کسب نخل طلای کن به ویژه در بخش بهترین بازیگر مرد دارد و هم اکنون با نقد و تحلیلهایی مواجه شده که اکثر قریب به اتفاق آنها مثبت و خوشبینانه هستند.
یادداشت نویس جوان اما توضیح نمی دهد چرا هیچگاه تریبونی برای هنرمندان در داخل کشور دایر نمی شود تا آنان بتوانند آزادانه “درددل های” خود را بازگویند.
نیمه پنهان و سرمقاله نویس کیهان
از سوی دیگر، کیهان که همواره در ستونهای مختلف خود درصدد کشف نیمه پنهان همهکس و همهچیز ازجمله هنرمندان و سینماگران است، بیتاب از چنین دستاوردی تلاش دارد تا آن را به سیاست های جهانی امریکا ربط دهد و بنویسد: به نظر میآید این مانور سینمای غرب در ابتدا ناشی از خطر عظیمی است که بنیادهای جامعه غرب را تهدید میکند و دوم منحرف نمودن اذهان عمومی از علت اصلی یعنی سبک زندگی بیبند و بارانه غربیها به مقولهای حاشیهای و فرعی تحت عنوان تبعیض جنسیتی بوده است. از همین روی بود که در حرکتی غافلگیرانه، در مراسم اسکار امسال (که حدود ۳ ماه پیش برگزار شد) ناگهان جو بایدن، معاون اول اوباما به روی سن این مراسم سینمایی رفت و ضمن گوشزد کردن خطر فراگیر شدن تجاوزات جنسی در دانشگاههای آمریکا از مردم خواست به کمپینی بپیوندند که خواستار تغییر نگاه و فرهنگ کنونی نسبت به مسائل جنسیتی است!
موضوع موفقیت فرهادی آنقدر برای کیهان غیرقابل تحمل بود که سرمقاله خود را به آن اختصاص دهد و با انتقاد از فیلمنامه و ضعیف بودن آن به دلایل پشت پرده اهدا جایزه بپردازد و مدعی شود که حتی فیلم قبلی فرهادی نیز یک فیلم سفارشی بود که هزینه ساخت آن برای اولینبار از سوی اتحادیه اروپا به کمپانی «ممنتو» پرداخت شد تا فیلمی درباره مشکلات و بزهکاریهای مهاجران مسلمان در فرانسه ساخته شده و خطر نزدیکی و وصلت با آنها گوشزد شود که متاسفانه فیلم «گذشته» با چنین مضمونی و البته با اطلاق تهمتهای ناروا به جامعه ایرانی و مسلمان خارج کشور ساخته شد. فیلم «فروشنده» نیز با همان سفارش و سرمایه کمپانی «ممنتو» ساخته شده، با این تفاوت که اینبار پولهای جشنواره قطر نیز (ولو با عنوانی فریبنده) پشت ساخت فیلم قرار گرفته است!!













