گزارشی از دفن تندیس ماموستا«قانع» در مریوان؛ اعتراضم هنری بود

چکیده :دفن تندیس ماموستا«قانع» آن‌هم توسط خود هنرمند مجسمه‌ساز حاشیه‌های فراوانی را به‌دنبال داشت. این هنرمند انگیزه خود از انجام این کار را؛ اعتراضی هنری تنها به سیمای بد و نامطلوب شهری می‌داند و نه سیاسی. او فکر می‌کند اگر مجسمه خود را در این اوضاع نابسامان سیمای شهر نصب‌ می‌کرد تنها به این نازیبایی کمک می‌کرده و با انجام این کار می‌خواسته این پیام را به مسئولان بدهد که وضعیت سیمای شهری بسیار اسفبار است....

دفن تندیس ماموستا«قانع» آن‌هم توسط خود هنرمند مجسمه‌ساز حاشیه‌های فراوانی را به‌دنبال داشت. گروهی آن را به‌نشان اعتراض سیاسی نسبت به وضعیت هنرمندان کرد اعلام کرده‌ و گفته‌اند در اعتراض به عدم نصب مجسمه ماموستا «قانع» (شاعربزرگ و اسطوره کرد) درشهر مریوان، هنرمند اثر خود را در خاک دفن کرده است. اما این کارحالی است که هنرمند انگیزه خود از انجام این کار را؛ اعتراضی هنری تنها به سیمای بد و نامطلوب شهری می‌داند و نه سیاسی. او فکر می‌کند اگر مجسمه خود را در این اوضاع نابسامان سیمای شهر نصب‌ می‌کرد تنها به این نازیبایی کمک می‌کرده و با انجام این کار می‌خواسته این پیام را به مسئولان بدهد که وضعیت سیمای شهری بسیار اسفبار است.

هنرمندان مطرح حوزه هنرهای تجسمی کشو ر در مریوان

بشیرناصری هنرمند مجسمه‌سازی که تندیس ماموستا«قانع» را به خاک سپرده درباره این کار به «قانون» می‌گوید: این حرکت صرفاً یک حرکت هنری بوده، به‌دلیل اینکه در شهر مریوان واحد زیباسازی به‌دور از نظارت هنرمندان و اهل فرهنگ و هنر یکسری از امورات را از مبلمان شهری به‌طول کلی انجام می‌دهد. مخصوصا اینکه شهر مریوان هنرمندان زیادی در حوزه تجسمی دارد که در کشور مطرح هستند. با این هنرمندان اعم از نقاشان، معماران و طراح‌های شهری درحال حاضر در شهر مریوان از طرف واحد زیباسازی به هیچ‌عنوان همکاری نمی‌شود و از نظرات و روش‌های اینها به هیچ‌عنوان استفاده نمی‌شود.

انجمن‌ هنرمندان تجسمی مریوان چندین بار به شهرداری نامه نوشته‌است

بشیر ناصری با ابراز بی‌اطلاعی از اینکه چرا از حضور هنرمندان اینچنین شاخص در کردستان استفاده نمی‌شود، عنوان می‌کند: درحال حاضر دلیلش را نمی‌دانم، انجمن‌ هنرمندان تجسمی مریوان کتباً و حضورا چندین بار این موضوع را به شهرداری و دیگر ارگان‌ها اعلام کرده‌اند. حتی با خود رئیس ارشاد و مدیر کل ارشاد سمرقند صحبت کردم که خواهشاً وقتی کاری در شهر مریوان انجام می‌شود، موضوع را به نظر هنرمندان برسانند که آیا این کار کارشناسی شده است یا خیر. یا اینکه نقاشی ای اگر قرار است روی دیواری نصب شود یا نماد و المانی آن کار به تصویب انجمن هنرهای تجسمی برسد و بعد از آن نصب شود.

مریوان مهد فرهنگی که بی فرهنگ شده

این هنرمند ادامه می‌دهد: مسئله اصلی این است که چون فضای شهر در حال حاضر به شدت از لحاظ بصری آلوده است این قضیه باعث شده شهر مریوان از یک چهره فرهنگی آن چنان که در طول تاریخ به‌عنوان یک چهره فرهنگی شناخته می‌شده فاصله بسیاری بگیرد. همچنین علی‌رغم اینکه مریوان همیشه به‌عنوان مهد فرهنگ شناخته می‌شده و هنرمندان زیادی را پرورش می داده است درحال حاضر هم هنرمندان زیادی را دارد پرورش می‌دهد، کسی که وارد این شهر می‌شود با دیدن این آلودگی‌های بصری شک می‌کند در این شهر آیا هنرمندی وجود دارد یا نه؟ مسئله اعتراض بنده صرفاً همین قضیه بوده و مجسمه خودم را به‌جای اینکه نصب کنم چون جایی برای نصب وجود ندارد، هر چیز زیبایی را شما در این شهر بگذارید زشت می‌شود، اینقدر آشفتگی بصری هست که شما هر کاری کنید با زشتی مواجه می‌شود،زیبایی‌ها تبدیل به زشتی می‌شود؛بنابراین ترجیح دادم آن را تقدیم خاک مریوان کنم و به همین خاطر هم یک نهال روی خود مجسمه کاشتم که بعد‌ها این نهال خاطره‌ای از این مجسمه باشد. گفتنی است تندیس ماموستا قانع به زبان کردی یعنی استاد قانع.

بسیاری از شهرهای کردستان پر از مجسمه است

او باتوجه به شائبه‌ها و برداشت‌های سیاسی ای که از کار او شده، می‌گوید: مسئله سیاسی به هیچ‌عنوان صحت ندارد. در این شهر آقای هادی ضیاءالدینی در کردستان هستند که اتفاقا خیلی از شهرهای کردستان را پر از مجسمه کردند و به مسئله مجسمه در کردستان خیلی توجه می‌شود؛ به هیچ عنوان به مسئله مجسمه در کردستان بی‌توجهی نمی‌شود. تأکید می‌کنم به‌عنوان یک شهر هنری و فرهنگی هم که اتفاقا به آن توجه می‌شود من کردستان را می‌شناسم و از همه دستگاه‌هایی که این توجه را دارند، تشکر می‌کنم. ایراد من به واحد زیباسازی شهر مریوان است. واحد زیباسازی شهر مریوان مانند بقیه شهرها کار می‌کند، منتها کارش کارشناسی نشده است.

بشیر ناصری تصریح می‌کند: خبر ساخت مجسمه استاد قانع به گوش شهرداری و شورای شهر می‌رسد. شهرداری و شورای شهر یک شب زمستان برای دیدن مجسمه به منزل من آمدند و وقتی دیدند پیشنهاد دادند که اگر این را تقدیم کنید سر فرصت جایی نصب می‌کنیم. ولی ما پیشنهاد می‌دهیم شما مجسمه ۵ متری‌اش را بسازید. من گفتم شما بروید مجوزش را بگیرید، کارهایش را انجام دهید هر زمان که مراحل قانونی طی شد بنده هم حاضرم این مجسمه ۵ متری را بسازم. ولی درحال حاضر این تندیس را من شخصاً دوست دارم به‌عنوان هدیه تقدیم کنم. با ایشان صحبت کردم خواهشا نصب این مجسمه اصلا مهم نیست مهم چیز دیگر است. مهم بحث زیباسازی شهر است. شما مجسمه را نصب نکنید مهم نیست مهم این است که کارهایی که انجام می‌دهید درست انجام شود. همچنان که بنده در شهر کاوه تندیس خواننده معروف استاد عثمان حورامی را تقدیم شان کردم. درکرمانشاه مجسمه آیت ا… نجومی را به اداره ارشاد تقدیم کردم.

استاندار از هنرمندان حمایت می‌کند

همچنین مدیر روابط عمومی استانداری کردستان در گفت‌وگو با «قانون» دراین‌باره می‌گوید: بنده روز گذشته با هنرمند عزیزمان بشیر ناصری صحبت کرده‌ام، او مقیم مریوان است و یک کارگاه مجسمه‌سازی در این شهر دارد. این هنرمند به ما گفته «هنگامی که در داخل شهر می‌گردم، آلودگی بصری بسیاری وجود دارد که چشم هر هنرمند و فرد عادی را عذاب می‌دهد. تبلیغات سطح شهر کارشناسی شده و علمی نیست. با اصول تبلیغات منافات دارد. من این را به اطلاع شورای شهر رساندم و حتی آقای فرماندار و شهردار به بازدید کارگاه من آمدند. اما هیچ اثر نکرده و این شهر همان طور است و جای مناسبی برای نصب این مجسمه‌ها وجود ندارد.»

مدیر روابط عمومی کردستان می‌افزاید: این هنرمند تاکنون درخواستی به شهرداری و نهاد دیگری نداده است. در توجیه این کار نیز آورده «فقط خودم دیدم جای مناسبی نیست و به اعتراض همین، مجسمه را به خاک مریوان تقدیم کردم.» او از پرسیدیم که چرا به صورت شفاف این اعتراض را اعلام نکردید.

او می‌گوید: حتی از او پرسیدیم که آیا اعتراضی در نحوه رسیدگی به هنرمندان توسط استانداری دارید؟ گفت ابداً. قرار براین شده که در جلسه‌ای حضوری با استاندار کردستان تمامی نقدهای خود را به عملکرد سازمان زیباسازی شهرداری و سیمای بصری شهر عنوان کند و دراین‌باره تصمیمات جدی لحاظ شود.

مدیر روابط عمومی کردستان در پایان می‌گوید: نگاه استاندار کردستان به این مسئله حمایتی است، قرار است آقای ناصری ایده‌هایشان را مکتوب راجع به اصول تبلیغات شهری، مبلمان شهری و چیدمان جمع‌بندی کنند. چنانچه ایده‌ها مفید بودند به شهرداری ابلاغ شود که مورد استفاده قرار بگیرد. به ایشان گفته‌ایم تصاویری که شما به انتشار گذاشتی، این تصور و فکر را به ما داد که با یک مسئول دولتی صحبت کردی و ایشان جواب رد به شما داده. گفت نه من دیدم شهر جای مناسبی ندارد چنین چهره فرهنگی و تاریخی را نصب کنیم. این کار را انجام دادم که مسئولان شهرداری و شورا به خودشان بیایند. بعد من با شهردار مریوان صحبت کردم گفتند ایشان اصلا درخواستی به ما ندادند که چنین نیازی دارد که ما بگوییم بیا اینجا کار کن که او بگوید آری یا نه. چون بحث قومیتی پیش می آید حساسیت روی این قضیه وجود دارد. استاندار با هنرمندان رابطه خوبی دارد. خودش هنرمند است و اهل رسانه و علاقه عجیبی به فرهنگ استان کردستان دارد و شما اگر ایده خوبی داشته باشید؛ از آن حمایت می کند.