حاشیههای ناتمام ارکستر سمفونیک: بردیا کیارس استعفا داد
چکیده :ارکستر سمفونیک تهران حدود یک سال است فعالیت دوباره خود را آغاز کرده است. بعد از آن هشت سالِ تاریخی که ارکستر سمفونیک تهران هم مانند خیلی چیزهای دیگر به تعطیلی کشیده شد، سرانجام با تدبیر دولتِ حاضر این ارکستر فعالیت دوباره خود را آغاز کرد اما حالا ارکستر سمفونیک تهران، همچنان با حاشیههای بسیاری همراه است. بعد از آنکه «علی رهبری»، مدیر ارکستر سمفونیک تهران در هفته پایانی قراردادش در سال گذشته استعفا داد، حاشیهها به اوج خود رسید؛ حالا روز گذشته «بردیا کیارس»، مایستر ارکستر سمفونیک از این سمت خود استعفا داد تا حاشیههای این ارکستر وارد مرحله جدیدی شود....
ارکستر سمفونیک تهران حدود یک سال است فعالیت دوباره خود را آغاز کرده است. بعد از آن هشت سالِ تاریخی که ارکستر سمفونیک تهران هم مانند خیلی چیزهای دیگر به تعطیلی کشیده شد، سرانجام با تدبیر دولتِ حاضر این ارکستر فعالیت دوباره خود را آغاز کرد اما حالا ارکستر سمفونیک تهران، همچنان با حاشیههای بسیاری همراه است. بعد از آنکه «علی رهبری»، مدیر ارکستر سمفونیک تهران در هفته پایانی قراردادش در سال گذشته استعفا داد، حاشیهها به اوج خود رسید؛ حالا روز گذشته «بردیا کیارس»، مایستر ارکستر سمفونیک از این سمت خود استعفا داد تا حاشیههای این ارکستر وارد مرحله جدیدی شود.
کیارس در گفتوگو با روزنامه «وقایع اتفاقیه» میگوید: «دراینمدت ارکستر ما بهگونهای کار کرد و متمرکز شد که برنامه سالانه برایش نوشتند. از رهبرهای حرفهای دعوت شد، سولیستهای مختلف به ایران آمدند و ارکسترهایی هم دعوت شدند و حتی قرار شد ارکستر به کشورهای دیگر برود و البته همه اینها مستلزم این است که روزبهروز توانایی بچهها بالا رود اما دراینمدت ارکستر با مشکلاتی مواجه شد که یکی از آنها مسئله نظم کاری و دیگری مسائل مالی بود؛ درواقع رقمی که برای نوازندههای ارکستر در قرارداد نوشتند، بنابر آن کاری که انجام میدهیم و براساس جامعهای که در آن زندگی میکنیم، خیلی کم است، بنابراین بچههای ارکستر هم مجبور هستند شغل دوم و سوم داشته باشند و در آموزشگاه درس بدهند و شبها هم با ارکسترها و گروههای مختلف کنسرت میدهند تا بتوانند امرار معاش کنند. البته این موضوع به خودشان هم خیلی فشار میآورد. بههرحال بعضیها توانستند خودشان را با شرایط وقف دهند و بهخاطر خود آقای رهبری در ارکستر ماندند و همه شرایط را قبول کردند و هنوز هم آن افراد هستند و به عشق خود آقای رهبری در ارکستر ساز میزنند.»
او البته به این مسئله اشاره دارد که هیچوقت نباید انتظار داشته باشیم ارکستر درآمدزایی داشته باشد: «ما ترویج فرهنگ میکنیم و هیچوقت نمیتوانیم تجارت داشته باشیم. کارمان فرهنگی است. من پیشازاین هم بارها این مسائل را به مدیران فرهنگی گوشزد کرده بودم؛ ما ارکستر را ترک نمیکنیم اما حقمان را میگیریم. این شغل ماست. ما برای اینکه ارکستر به اینجا برسد، زحمت کشیدهایم. ارکستر سمفونیک برای ما انگیزه است و نمیگذاریم این انگیزه از بین برود. نوازندهها قشری مظلوم و مأخوذبهحیا هستند و همیشه سعی کردهاند کوتاه بیایند اما اینبار اینطور نیست. همیشه به نوازندگان زور گفتهاند اما نسل ما با منطق جلو میرود. ما میخواهیم راهمان را ادامه دهیم. ما داریم از ارکستری حرف میزنیم که سرمایه فرهنگی این کشور است. ما نه قهر میکنیم نه ارکستر را ترک میکنیم اما اگر مشکلات حل نشود، تلاش میکنیم ارکستر را از بنیاد بگیرند یا خصوصی شود و اصلا ارکستر را به خود ارکستر دهند.»
او همچنین در گفتوگویی دیگر گفت: «من هیچ مشکل شخصیای با آقای رهبری نداشتم. ایشان رهبر شناختهشدهای است که کار خود را بهخوبی بلد است و به مدت یک سال نیز بدون هیچ مشکلی با یکدیگر همکاری داشتیم و حالا هم ارتباطمان قطع نشده اما با شرایطی که ارکستر با آن روبهروست، امکان انجام فعالیتهای شخصی من وجود نداشت و بههمیندلیل از ارکستر کناره گرفتم. یکشنبه هفته گذشته، من با آقای رهبری ۴۰ دقیقه به صورت تلفنی صحبت کردم و به ایشان نیز گفتم فعلا با این شرایط در ارکستر حضور نخواهم داشت. ما در کشورمان فقط یک ارکستر سمفونیک داریم که نماینده موسیقی کلاسیک ماست و شرایط مادی و معنوی حاکم بر آن باید بهگونهای باشد که همه نوازندگان طراز اول در آن حضور داشته باشند و با نواختن در آن بتوانند تأمین باشند، اگرچه این اتفاق بعیدی است اما حداقل میتوان به بخشی از آن امیدوار بود. بسیاری میدانند ارکستر در سال گذشته برنامههای فشردهای داشت؛ بدون اینکه شرایط برای نوازندگان مهیا باشد. بههرحال باید دراینزمینه چارهای اندیشیده شود.»
دراینمیان اما «فرزین پیروزپی»، مشاور معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ارکستر سمفونیک تهران درباره قرارداد نوازندگان ارکستر به مهر گفته است: «تا چند وقت پیش نگرانیهایی برای ارکستر سمفونیک تهران وجود داشت که خوشبختانه با ورود وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به این ماجرا و همچنین مساعدتهایی که دراینزمینه از سوی شخص وزیر و آقای مرادخانی شد، مشکلات موجود تا حد زیادی رفع شده و با توجه به مذاکراتی که شده، درحالحاضر شرایط ارکستر در وضعیت نسبتا مطلوبی قرار دارد و تا چند روز آینده نیز قراردادهای نوازندگان ارکستر نهایی خواهد شد و فکر نمیکنم دراینزمینه مشکل خاصی وجود داشته باشد. البته آقای رهبری نیز برنامههای خود را ارائه دادهاند و امیدوارم تا چند روز آینده به محض نهاییشدن بتوانیم شاهد اجراهای باکیفیتی از ارکستر سمفونیک تهران باشیم.»
به گفته پیروزپی، روز چهارشنبه گذشته همه اعضای ارکستر سمفونیک تهران پیشنویس قراردادهای خود را امضا کردند و این امیدواری وجود دارد که تا چند روز آینده قرارداد نهایی نیز به امضا برسد. دراینمیان اما «علی رهبری»، مدیر هنری ارکستر سمفونیک تهران به ما میگوید، تلاش خواهد کرد زمینه حضور کیارس، بار دیگر در ارکستر فراهم شود، او در این روزها امیدواری بسیاری به ارکستر سمفونیک و همکاریهای آن دارد: «ما در ماه جاری به شانگهای سفر خواهیم کرد و رپرتوار اجرا را نیز تعیین کردهایم. در این کنسرت علاوهبر قطعه «نینوا» اثر حسین علیزاده، «پرنده آتشین» اثر استراوینسکی و سمفونی «فانتاستیک» اثر برلیوز را اجرا خواهیم کرد. دراینمدت تمرینهای ما بهگونهای بوده که بچهها بیشتر از انتظار من، خوب کار کردهاند. ما درحالحاضر با حمایتهای وزیر ارشاد و معاون او، یک قدرت معنوی گرفتهایم؛ زیرا آنها پشت ارکستر را گرم کردهاند و این موضوع برای من بسیار لذتبخش است.»
او در ادامه میگوید، همواره یکی از مهمترین دغدغههایش همراهی با نوازندگان برای بستن قراردادها بوده و بههمیندلیل است که تأکید میکند: «قرار است نوازندگان در چند روز آینده، قراردادهایشان را امضا کنند و من تلاش کردهام نتیجه این کار، یک قرارداد حرفهای باشد.»
اینها در حالی است که «شهرداد روحانی» نیز در نامهای به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نوشته است: «در طول دههها فعالیت هنری خود، با هیچ مسئول دولتی برای هیچ درخواستی مکاتبه نکرده و همواره تلاش کردهام با احترام به قوانین کشورم به عنوان یک هنرمند مستقل فعالیتهای هنری خود را دنبال کنم و خدا را نیز شاکرم که همواره فعالیتهای خود در خارج از ایران دنبال کرده و فقط هر زمانی که احساس کردم حضورم در این ارکستر میتواند گامی ـ هرچند اندک ـ برای ارتقای موسیقی کلاسیک ایران باشد، دعوت دوستان را لبیک گفته و به این ارکستر آمدهام اما آنچه موجب نگارش این نامه به حضرتعالی شد، این است که اهالی موسیقی کلاسیک همگی به این موضوع واقف هستند که جنابعالی از ابتدای تصدی بر این مقام، تلاشهای گستردهای برای احیای آن داشتید و تاکنون بخش عمدهای از بودجهای که برای بخش هنر در نظر گرفته شده است، به این بخش اختصاص یافته است و باوجوداینکه به عنوان یک موزیسین، احترام بسیاری برای همه همکاران خود و هنرمندان شریف موسیقی دارم و جناب آقای رهبری نیز از این قاعده مستثنی نیستند اما به عنوان یک هنرمند و فعال حوزه موسیقی کلاسیک و از آن مهمتر به عنوان یک ایرانی، وظیفه خود میدانم برخی مسائل را به استحضار حضرتعالی برسانم؛ کافی است نگاهی به فعالیتهای این ارکستر در طول یک سال گذشته داشته باشید که البته آقای رهبری با پروپاگاندای بینظیر خود همواره نعل را وارونه جلوه داده و تصویر یک ارکستر باشکوه را ایجاد کرده اما چه کسی است که نداند در حین ورود میهمانان بسیار ـ نوازندگان و رهبران متعدد خارجی ـ که هزینه هنگفتی را به بدنه ارکستر تحمیل کرد، موسیقیدانان ایرانی کمترین سهم را داشته و آهنگساران و رهبران بسیاری از فعالیت با این ارکستر محروم ماندند و آقای رهبری حتی نتوانست از حضور بسیاری از چهرههای شاخص موسیقی کلاسیک، همچون دوست ارجمندم «هوشنگ کامکار» و «لوریس چکناوایان» به عنوان عضو شورای موسیقی تاب بیاورد.»
حالا باید منتظر ماند و دید چه اتفاقات دیگری در انتظار این ارکستر است.
