سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » چهاردیواری تنگ دیپلماسی ایران در سال ۱۳۹۴...
» کشمکش‌های ایران با چهار بحران در عربستان، ترکیه، عراق و سوریه

چهاردیواری تنگ دیپلماسی ایران در سال ۱۳۹۴

چکیده :سال ۹۴ سالی پر از بحران و جنگ در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه بود و طبیعتا ایران به عنوان کشوری تاثیرگذار در حوادث این منطقه نقش داشته و دارد. چهار کشور بزرگ منطقه در سال گذشته درگیر بحران ها و کشمکش هایی بودند که ایران هم در آنها درگیر بود....


کلمه- گروه دیپلماسی: سال ۹۴ سالی پر از بحران و جنگ در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه بود و طبیعتا ایران به عنوان کشوری تاثیرگذار در حوادث این منطقه نقش داشته و دارد. چهار کشور بزرگ منطقه در سال گذشته درگیر بحران ها و کشمکش هایی بودند که ایران هم در آنها درگیر بود.

دولت یازدهم خواسته و یا ناخواسته میراث دار سیاست های اشتباهی است که در ۸ سال ریاست احمدی نژاد بر دولت حاصل شد. در دولت کودتایی محمود احمدی نژاد بخش های مختلف کشور به نهاد های نظامی و شبه نظامی واگذار شد و سیاست خارجی نیز بخشی از همین واگذاری ها بود.

در دولت های نهم و دهم تصمیم گیری های ایران در منطقه خلیج فارس از اختیار دیپلمات ها خارج شد و به نظامیان سپرده شد. ناگفته تاثیرات مخرب چنین اتفاقی بر جایگاه ایران پیداست. با این واگذاری کشور ما عملا به بخشی از بحران در کشور هایی چون سوریه تبدیل شد. منطق نظامیگری بر ضرورت گفتگو و دیپلماسی غلبه کرد و ایران علنا وارد جنگی نیابتی در خاورمیانه شد.

ایران و سوریه

اعتراضات آرام مردم سوریه در سال ۲۰۱۱ با سرکوب شدید نیروهای دولتی به جنگی داخلی تبدیل شد و با دخالت ایران و عربستان به جنگی نیابتی در منطقه، دخالت نظامی مستقیم روسها در سال ۹۴ نیز عملا سوریه را به عرصه رقابت ابرقدرت های بازنشسته جهانی تبدیل کرد. در یک سو ایران، روسیه و حزب الله لبنان از نیروهای دولتی بشار اسد حمایت می کردند و در آن سو عربستان، ترکیه و غرب حامی مخالفان بودند.

نیروهای روسیه در سالی که گذشت حملات هوایی زیادی به مواضع مخالفان سوری داشتند و ایران نیز در نقش پیاده نظام روسها در این منازعه شرکت داشت. در سال گذشته تعداد زیادی از نیروهای سپاه پاسداران ایران تحت عنوان مدافعان حرم در سوریه جنگیدند و برخی از آنها جان خود را از دست دادند.

داعش یکه تاز خشونت در خاورمیانه

در میانه درگیری ها در کشور های عربی گروه تروریستی داعش (دولت اسلامی عراق و شام) اعلام موجودیت کرد این گروه در ابتدای تابستان ۱۳۹۳ ادعای خلافت جهانی کرد و بخش‌های بزرگی از شمال عراق و شرق سوریه را به تصرف در آورد. تحلیل های گسترده و متفاوتی از نحوه به وجود آمدن داعش و حامیان آن تا کنون منتشر شده است.

جالب اینجاست که هم دولت سوریه و هم مخالفان آن ادعا می کنند که داعش توسط طرف مقابل ایجاد شده و حمایت می شود. اما جنایت های هولناک این گروه تا به اینجا از یک سو بیشتر به تخریب چهره مخالفان سوری کمک کرده و از سوی دیگر به دولت بشار اسد کمک کرده تا جایگزین خود در سوریه را تروریست های داعش معرفی کند.

در سال ۹۴ نیز داعش جنایات زیادی در سوریه و عراق انجام داد نیروهای روسی به بهانه سرکوب و حمله به داعش وارد جنگ سوریه شدند اگر چه بر اساس گزارش ها هواپیماهای سوریه بیش از آنکه نگران داعش و حمله به مواضع آنان باشند به مواضع بقیه مخالفان دولت سوریه حمله کردند.

ایران و عراق

جنگ ارتش عراق با تروریستهای داعش در سال ۹۴ اوج گرفت. عراق در سال ۱۳۹۴ شاهد ادامه خشونت و جنگ با تروریستهای داعش، اصلاحات توسط حیدر العبادی ، ادامه رفتار تجزیه طلبانه منطقه کردستان و همچنین اعزام نیروهای نظامی ترکیه به شمال عراق بود. در تمامی جنگ های ارتش عراق و نیروهای حشد الشعبی (نیروهای مردمی) با تروریستهای داعش در سال گذشته، ایران یکی از بازیگران ثابت و موثر بود. بر اساس گزارش ها ایران مهمتربن حامی نیروهای شبه نظامی فعال در عراق است. نیروهایی که توسط ایران حمایت مالی و تسلیحاتی می شوند.

ایران و عربستان

عربستان سعودی در سالی که گذشت یکی از خبرساز ترین و پرتنش ترین همسایگان کشور مان بود.

عربستان و مذاکرات هسته ای

در روزهایی که مذاکرات در حال انجام بود، مقامات دولتی عربستان بارها نارضایتی خود را از امضای این توافق‌نامه ابراز کردند. مقامات عربستان سعودی تلاش زیادی کردند تا مانع حصول توافق هسته ای شوند عربستان از یک سو نگران نزدیکی روابط ایران و غرب است و از سوی دیگر از گسترش نفوذ و قدرت ایران در منطقه خاورمیانه می ترسد. بعد از حصول توافق هسته‌ای ژنو، عربستانی‌ها بعد از سکوتی چند روزه، پیام تبریکی محتاطانه منتشر کردند.

اختلاف در یمن

در دو سال گذشته، سوریه، عراق و یمن عرصه رقابت های منطقه ای با محوریت ایران و عربستان بوده است. عربستان تغییر حکومت یمن را نتیجه دخالت ایران می دانست مقامات عربستانی تهدید کردند که برای مقابله با نفوذ ایران در منطقه تلاش خود را به کار می‌بندند. با پیشروی‌های نیروهای انصارالله در یمن، عربستان سعودی و چند کشور عرب دیگر، اقدام به مداخله نظامی در این کشور نمودند. این اقدام عربستان و متحدان آن، با واکنش تند وزارت امور خارجهٔ ایران روبرو شد و آن را، دخالت در امور داخلی یمن عنوان کرد.

تجاوز به نوجوانان ایرانی در فرودگاه جده

در همان فروردین سال ۱۳۹۴ خبری مبنی بر تعرض مأموران بازرسی فرودگاه جده به دو نوجوان ۱۴ و ۱۵ زائر ایرانی منتشر شد و تنش در روابط دوکشور بالا گرفت. مجلس، طرح یک فوریتی لغو حج عمره ایرانیان را در دستور کار خود قرار داد. رئیس جمهور، دستور بررسی این مسئله را به علی جنتی داد، جنتی، وزیر ارشاد اعلام کرد پس از مطالعات و بررسی‌های انجام شده به سازمان حج دستور داده شد تا زمانی که افراد مجرم محاکمه بشوند و مورد مجازات قرار بگیرند، فعلاً عمره متوقف می‌شود و پروازهای ایران تعلیق خواهد شد.

فاجعه منا

وقایع حج تمتع سال ۱۳۹۴، جزو تلخ ترین حوادث سال بود اتفاقاتی که بسیاری از مردم کشورمان را عزادار کرد و به اختلافات میان ایران و عبرستان دامن زد. در جریان حج تمتع سال گذشته ابتدا با سقوط جرثقیل در حال ساخت و ساز تعدادی از هموطنان ما کشته و مجروح شدند و پس از آن فاجعه منا باعث مرگ تعداد زیادی از ایرانیان زائر شد مقامات ایران، دولت عربستان را مقصر اصلی خطاب کرد و خواهان عذرخواهی آنها شد.

حمله به سفارت عربستان در تهران

همگی این اتفاقات بهانه ای شد تا عده ای به دلایلی سیاسی و به منظور فشار بر دولت روحانی در دی ماه ۱۳۹۴ به سفارت عربستان در تهران حمله کنند بعد از اعدام شیخ نمر باقر النمر، روحانی مخالف دولت عربستان این حمله صورت گرفت. در تهران و مشهد تجمعاتی در مقابل کنسولگری و سفارت عربستان شکل گرفت، عده‌ای از این تجمع کنندها وارد ساختمان سفارت شدند، پرچم عربستان را پایین آوردند و سفارت را به آتش کشیدند. خبرگزاری‌های نزدیک به دولت از حمله کنندگان به سفارت عربستان با نام عده‌ای خودسر یاد کردند.

عادل الجبیر وزیر امور خارجه دولت عربستان سعودی در تاریخ ۱۳/۱۰/۹۴ اعلام کرد که عربستان روابط دیپلماتیک خود با ایران را قطع می کند و از هیئت دیپلماسی ایرانی خواست تا ظرف ۴۸ ساعت خاک این کشور را ترک کنند.

ایران و ترکیه

با انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس دولت یازدهم ایران، رجب طیب اردوغان به صورت تلفنی به روحانی تبریک گفت. اما جنگ سوریه و تفاوت مواضع و منافع ایران و ترکیه در این بحران باعث تنش های زیادی میان ایران و ترکیه شد این اتفاقات باعث شد به طور کلی ترکیه با همسایگان جنوبی و شرقی خود دوران پر تنشی را آغاز کند.

اگر چه بعد از امضای توافق هسته‌ای ژنو بین ایران و قدرت‌های جهانی، ترکیه در صدد ترمیم روابط آسیب‌دیده خود و تنش‌زدایی برآمد. اما موضع گیری های متفاوت دو کشور در یمن و سوریه به تیرگی روابط منجر شد. در سال گذشته رجب طیب اردوغان، با لفظ توهین‌آمیزی، ایران را متهم کرد که در پی تسلط بر منطقه خاورمیانه و از بین بردن ثبات کشورهای این منطقه است.

این سخنان با واکنش وزیر امور خارجه ایران روبرو شد و ظریف، ترکیه را از انجام اشتباهات استراتژیک، بر حذر داشت. اما تنش ها میان دو کشور همچنان ادامه دارد و در سال ۹۵ نیز رابطه با ترکیه بخشی از مشکلات سیاست خارجی کشور مان خواهد بود.


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.