هجوم ریزگردها به ایلام و خوزستان؛ تحویل سال زیر سایه آلودگی هوا

چکیده : آنچه این چند سال اخیر ریزگردها بر سر شهروندان آورد حاصل بی‌تدبیری دولت محمود احمدی‌نژاد و دولت‌های منطقه بود. پس از روی کار آمدن دولت نهم ناگاه تصمیم بر این گرفته شد که بیابان‌های خوزستان و دیگر استان‌های مرزی مالچ‌پاشی نشوند. به نظر می‌رسید به نظر دولت نهم این کار، کاری عبث و بی‌فایده آمده است. کارشناسان محیط زیست در همان زمان بارها این مهم را گوشزد کردند ولی دولت نهم و محمود احمدی‌نژاد در فکر نجات جهان بودند...

کلمه – گروه اجتماعی: در آخرین روزهای سال ۹۴ ریزگردها همچنان ۱۵ برابر حد مجاز در استان‌ خوزستان هستند و استان ایلام را برای دومین روز در وضعیت هشدار قرار دادند.

ایرنا گزارش داده است توده جدید گرد و غبار از عصر سه‌شنبه وارد خوزستان شده و روند آلودگی هوا نیز رو به افزایش است. هرچند همچنان تنها پیش‌بینی باران است که اندکی نگرانی‌ها را کمتر می‌کند.

سال ۹۴ که با ورود بنزین‌های وارداتی و توقف تولید بنزین‌های پتروشیمی نوید آلودگی کمتری برای کلان شهرها می‌داد و برای بسیاری از شهرها هم تعداد روزهای پاک و سالم نسبت به سال‌های گذشته افزایش چشمگیری به همراه داشت، اما همچنان توفیقی برای کاهش ریزگردها در استان‌های مرزی به وجود نیامد.

آنچه در سالهای گذشته در ایران و خاورمیانه اتفاق افتاد چشم‌انداز امیدبخشی نسبت به کاهش این پدیده نمی‌دهد. با وجود باران‌های فصلی و آغاز بارندگی بهاره اما همچنان آسمان‌های خوزستان و ایلام ۱۵ برابر حد مجاز ریزگرد دارد و آنچه نگرانی‌ها را افرایش می‌دهد شروع وزش بادهای فصلی از سوی عراق به ایران هم هست.

با این که هم‌اکنون ۲۵۰۰ هکتار ماسه‌زارهای استان خوزستان در حال مالچ‌پاشی است، علاوه بر این در غرب کرخه سه هزار و ۸۵۰ نهال به همراه آبیاری آنها در حال کشت است، اما همه اینها تنها شاید بخشی از معضل را حل کند.

در بودجه امسال از سوی دولت برای این مهم ۱۱۳ میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود که تنها ۱۳ درصد از بودجه مصوب هیت وزیران در دست اجرا است و مابقی آن وصول نشده است.

آنچه این چند سال اخیر ریزگردها بر سر شهروندان آورد حاصل بی‌تدبیری دولت محمود احمدی‌نژاد و دولت‌های منطقه بود. پس از روی کار آمدن دولت نهم ناگاه تصمیم بر این گرفته شد که بیابان‌های خوزستان و دیگر استان‌های مرزی مالچ‌پاشی نشوند. به نظر می‌رسید به نظر دولت نهم این کار، کاری عبث و بی‌فایده آمده است. کارشناسان محیط زیست در همان زمان بارها این مهم را گوشزد کردند ولی دولت نهم و محمود احمدی‌نژاد در فکر نجات جهان بودند.

کارشناسان بر این عقیده‌اند که طی چند دهه اخیر بین کشور عراق و ترکیه کشمکش فراوانی بر سر به دست آوردن منابع آب وجود دارد که باعث شد ترکیه با ساختن چندین سد به روی رود دجله باعث کاهش شدید آب این رودخانه شود. همچنین دولت عراق در زمان صدام با کانال کشی و انتقال آب رود دجله باعث شد آب رود دجله به شدت کاهش و در نتیجه این کاهش تعدادی از تالاب های منطقه دچار آسیب و خشکی شود و بیابان‌های عراق رشد فراوانی کنند.

علاوه بر این جنگ‌های عراق و ناآرامی‌ها در این کشور دولت‌ها را از مسایل زیست محیطی دور کرد.
از سوی دیگر کشور عربستان که در رویای تبدیل شدن به بزرگترین صادر کننده گندم جهان بود شروع به استخراج آبهای فسیلی از عمق ۱۰۰۰ متری زمین کرد که پس از مدتی با تمام شدن منابع آب این رویا ناتمام ماند اما تاثیر بدی در سفره های آب زیر زمینی داشت که خود عامل افزایش بیابان بود. همچنین توقف چند ساله عملیات مالچ پاشی باعث شده با کمترین وزش باد که متاسفانه جهت آن همیشه از سمت عراق به ایران است غبار بزرگی بلند شود که امروزه حتی تا نواحی مرکزی ایران هم می‌رسد.

در داخل ایران هم علاوه بر توقف مالچ‌پاشی ساختن سدهای غیراصولی در مناطق غیرکارشناسی بر شدت بیابان‌زایی افزود و خشک شدن تالاب‌ها آن‌ها را به کانون‌های جدید ایجاد ریزگرد تبدیل کرد.

با آنکه دولت توجه ویژه‌ای به امر رفع این مهم تا به حال از خود نشان داده است اما مشکلات بودجه‌ای استان‌ها و کشور روند کار را کند کرده است، تا جایی که با این روند تا یکی دو دهه دیگر نیز نمی توان کانون های گرد و غبار خوزستان را مهار کرد.