بیستم اسفند؛ سالروز عملیاتی که صدها جانباز شیمیایی برجا گذاشت

چکیده :عملیات بدر را به تاریخ بیستم اسفند ۱۳۶۳ تاریخ زده‌اند. نبردی میانه هورالهویزه به سوی جاده بصره. همچنان دست‌یابی به بصره هدف بزرگ جنگ بود. هدفی که هر چه از جنگ می‌گذشت دست‌نیافتنی‌تر می‌شد. با این حال در عملیات بدر هدف تصرف بزرگراه بصره – بغداد گذاشته شد. بزرگراهی که در نهایت جاده یکطرفه‌ای شد برای رزمندگانی که پا روی آن گذاشتند و در تیررس مستقیم دشمن قرار گرفتند و رفتند تا خدا....

کلمه – گروه دفاع مقدس: عملیات بدر را به تاریخ بیستم اسفند ۱۳۶۳ تاریخ زده‌اند. نبردی میانه هورالهویزه به سوی جاده بصره. همچنان دست‌یابی به بصره هدف بزرگ جنگ بود. هدفی که هر چه از جنگ می‌گذشت دست‌نیافتنی‌تر می‌شد. با این حال در عملیات بدر هدف تصرف بزرگراه بصره – بغداد گذاشته شد. بزرگراهی که در نهایت جاده یکطرفه‌ای شد برای رزمندگانی که پا روی آن گذاشتند و در تیررس مستقیم دشمن قرار گرفتند و رفتند تا خدا.

هدف عملیات تسخیر بزرگراه بغداد-بصره بود که محور ارتباطی حیاتی بین این دو شهر بزرگ محسوب می‌شد. هدف دیگر این عملیات عبور از رودخانه دجله بود که عملا شهر بصره را از باقی عراق جدا می‌کرد و همچنین دستیابی به آن ضربه روانی بزرگی برای نیروهای عراقی به شمار می‌رفت. این عملیات مشابه عملیات خیبرطراحی شد غیر از اینکه برنامه‌ریزی مفصلی برای آن انجام شده بود.

در ۲۰ اسفند ۱۳۶۳ رزمندگان در نزدیکی جزایر مجنون و در شهر قرنه٬ در محل تلاقی رود فرات با بزرگراه پیاده شده و تهاجم به سمت بزرگراه را آغاز کردند. آن‌ها توانستند بخشی از بزرگراه را به تسخیر خود درآورند که در این زمان با پاتک نیروهای عراقی که توسط توپخانه٬ قوای زرهی٬ و نیروی هوایی مواجه شدند. این عملیات نخستین عملیاتی بود که نیروهای ویژه گارد ریاست جمهوری عراق به عنوان نیروی ذخیره در آن شرکت کردند.

در ابتدای عملیات نیروهای ایرانی با اصل غافلگیری به سمت عراقی‌ها یورش بردند و جبهه‌ای به طول ۱۲ کیلومتر در برابر لشکر چهارم عراق گشودند. سرانجام در ۲۳ اسفند با فشار بیش از حد نیروهای ایران توانست با شکستن خطوط عراقی از شمال قرنه به داخل خطوط عراقی نفوذ کنند. پس از دو روز نبرد رزمندگان با حمایت تانک و توپخانه ۱۶ کیلومتر به داخل خطوط عراقی نفوذ کردند. در همان شب سی هزار رزمنده خود را به رودخانه دجله رساندند. آن ها با استفاده از سه پل شناور که یکی از آن ها توانایی عبور خودروهای سنگین را داشت از رودخانه عبور کرده و با پیشروی در ساحل مقابل بزرگراه را به اشغال خود درآوردند.

عراقی‌ها از پیش توپخانه خود را بر روی مواضع اطراف بزرگراه هدف گیری کرده بودند. هنگامی که ایران به اهداف خود در تسخیر بزرگراه رسید عراقی‌ها پاتک خود را آغاز کردند.

عراق جنگ نابرابر خود را از جانب دیگری نیز آغاز کرد. همزمان با عملیات، صدام دستور بمباران‌های شهرها را نیز صادر کرد. تهران، تبریز، اصفهان و شیراز مورد تهاجم بمب‌افکن‌های عراقی شد.

از طرف دیگر در جبهه عملیاتی بدر عراق یک بار دیگر از سلاح شیمیایی استفاده کرد. مواضع ایران بارها و بارها مورد حمله شیمیایی قرار گرفت.

همزمان عراقی ها با استفاده از لوله‌های ویژه‌ای که مهندسان عراقی طراحی کرده ‌بودند آب دجله را به داخل خاکریزهای ایرانی هدایت کردند. تحت فشار شدید عراقی‌ها٬ نیروهای ایران مجبور به عقب نشینی تا نیزارها شدند.

عملیات بدر مجموعه‌ای از تک‌های سنگین و پاتک‌های سهمگین بود. یک طرف جنگ را در جبهه نگه داشت و آن دیگری شهرها را بمباران کرد و گازهای شیمیایی را روانه ریه رزمندگان مقابل کرد.

بدر فقط هشت روز طول کشید اما آنان که از بدر به در آمدند جنگ را با ریه‌های مصدوم تا به امروز به همراه خود کشیدند.