افزایش تحرکات عربستان و ترکیه برای دخالت نظامی در سوریه/ ظریف: بلوف است
چکیده :بحران سوریه روز به روز دامنه گستردهتری به خود میگیرد. جنگ داخلی در این کشور خاورمیانه را هم به میدان جنگ قدرت های جهانی و منطقه ای تبدیل کرده است. در یک سال و نیم اخیر پیشانی مخالفان دولت سوریه، گروه هایی چون داعش و النصره بوده اند و بقیه گروه ها به حاشیه رانده شده اند، تا بشار اسد بتواند به جهانیان بگوید که جایگزین من تروریست ها هستند. اما در حقیقت شرایط کنونی سوریه زاییده قدرت طلبی مردی است که تا دو سال پس از آغاز اعتراضات، مردم خود را با بمب های بشکه ای، سلاح های شیمیایی و با کمک اراذل و اوباش می کشت....
کلمه- گروه بین الملل: با بالا گرفتن تهدیدها و تحرکات نظامی دو طرف درگیر در جنگ سوریه، منطقه خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری آرایش نظامی به خود گرفته است. هنوز مشخص نیست که سرانجام این تنش ها چه خواهد شد، یک آرایش جدید سیاسی برای عملی شدن آتش بس در موازنه قوای جدید یا یک جنگ جهانی! اما آنچه مشخص است اینکه در فضای جدید، قدرت دیپلماسی به سود جنگ سالاری رو به کاهش است.
به گزارش کلمه، پنج سال از آغاز بحران سوریه میگذرد. جنگی داخلی که با اعتراضات مسالمت آمیز خیابانی آغاز شد و با خشونت های خون آلود نیروهای دولتی علیه معترضان و وعده های دروغین بشار اسد برای اصلاحات به جنگی تمام عیار کشیده شد. مخالفان اسد از همان ابتدا مهمترین خواسته خود را برکناری بشار اسد رئیس جمهوری سوریه عنوان کردند اما اسد که حکومت را از پدرش حافظ اسد به ارث برده است، حاضر به کنار رفتن نیست. اعتراضات بالا گرفت و هر روز ابعاد خونین تری پیدا کرد.
کم کم مخالفان تغییر کردند، تا به امروز، در یک سال و نیم اخیر نمود مخالفان دولت سوریه، گروه های تروریستی چون داعش و تکفیری ها هستند. بقیه گروه ها به حاشیه رانده شده اند، تا بشار اسد بتواند به جهانیان بگوید که جایگزین من تروریست ها هستند. اما نباید فراموش کرد که شرایط کنونی سوریه زاییده قدرت طلبی مردی است که تا دو سال پس از آغاز اعتراضات مردم کشور خود را با بمب های بشکه ای، سلاح های شیمیایی و با کمک اراذل و اوباش می کشت.
این بحران روز به روز دامنه گستردهتری به خود میگیرد حالا سوریه میدان جنگ قدرت های جهانی و منطقه ای است. کل خاورمیانه این روزها به صحنه جنگ قدرت ها و متحدان آنها در منطقه تبدیل شده است.
امروز وزیر امور خارجه کشورمان می گوید گزارشها مبنی بر احتمال عملیات نظامی برخی از کشورها در سوریه بیشتر شعار تبلیغاتی است. محمد جواد ظریف گفته که امکانات و توانمندیهای کشورها کاملا مشخص است و با این بلوفهای تبلیغاتی مشکلی برای آنها حل نمیشود. اما حتی ادعاهایی که مطرح میشود میتواند باعث تشنج و خطر بیشتر در منطقه شود. ظریف در اشارات خود از کشوری خاص نام نبرده اما اخیرا ترکیه و عربستان سعودی گفتهاند که در نظر دارند در سوریه و علیه نیروهای موسوم به داعش دست به عملیات مشترک بزنند.
در ماه های اخیر روسیه در حمایت از بشار اسد، مستقیما وارد این جنگ منطقه ای شده است اقدامات روسیه در سوریه با واکنش تند مقامات کشور های عربستان و ترکیه روبرو شد. روابط ترکیه و روسیه در جریان این اتفاقات تا مرز رجز های حمله نظامی نیز پیش رفت.
بر هم خوردن موازنه قدرت
بر اساس گزارش انستیتوی مطالعات جنگ مستقر در واشنگتن، پیشرویهای حکومت سوریه در حلب، موازنه قدرت را در شمال این کشور را بر هم زده است. با شکسته شدن محاصره چهار ساله دو شهر نبل و الزهرا ناظران پیشبینی میکنند که محاصره کامل حلب توسط ارتش سوریه، به کمک پوشش هوائی روسیه چندان سخت نیست.
در پی این تحولات عربستان اعلام کرد آمادگی و تمایل دارد که برای جنگ علیه داعش نیروی زمینی به سوریه اعزام کند. گزارشها حاکی است که سعودیها اعلام کردهاند که فرستادن نیرو به سوریه تصمیمی برگشتناپذیر است. روز یکشنبه ۱۴ فوریه/۲۵ بهمن نیز یکی از مقامهای ارشد نظامی عربستان تایید کرد که این کشور جنگندههای خود را برای تشدید عملیات علیه گروه داعش به پایگاه هوایی اینجرلیک در ترکیه فرستاده است. عربستان سعودی هم پیشتر اعلام کرده بود که آماده اعزام نیروی زمینی به سوریه است. اطلاعاتی نیز پیرامون نشستهای بلندپایه در آنکارا با حضور نخست وزیر ترکیه فرمانده ارتش، رئیس سازمان اطلاعات مطرح شده است. همچنین تماسهایی میان وزیر خارجه ترکیه با همتایان قطری، عربستانی و آمریکایی وی صورت گرفته است.
در پی اعلام تصمیم عربستان، خالد خوجه، رئیس ائتلاف وطنی سوریه که بزرگترین گروه اپوزیسیون سوری را تشکیل میدهد، به روزنامه سعودی الشرق الاوسط گفت: دخالت نظامی توسط دوستان، به خصوص دوستان عرب، برای حمایت از مقاومت سوریه و ارتش آزاد سوریه از ابتدای جنگ ضروری بوده است. او میافزاید: بعد از دخالت نظامی روسها این مسئله جنبه حیاتی پیدا کرده است.
قطر: به حمایت ریاض می آییم
گفتنی است، وزیر مشاور در امور دفاعی قطر اعلام کرده که قطر آماده مداخله زمینی در سوریه در کنار عربستان و امارات است. به گزارش ایسنا، خالد بن محمد العطیه، وزیر مشاور در امور دفاعی قطر به روزنامه فرامنطقهای الشرق الاوسط گفت: اگر عربستان بخواهد قطر آماده است در کنار عربستان و امارات در مداخله زمینی در سوریه مشارکت کند. موضع قطر از اکتبر سال گذشته نشان داد که اگر حمایت از مردم سوریه مداخله زمینی را بطلبد، قطر این درخواست را اجابت خواهد کرد.
این مقام قطری گفت: رزمایش قریب الوقوع رعد شمال در عربستان با هدف آزمودن آمادگی نظامی نیروهای مسلح کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و کشورهای عربی از جمله نیروهای سپر جزیره است. او افزود: حتما نباید خطرهایی منطقه را فرا گرفته باشد تا ما از سطح آمادگی نیروهایمان آگاه شویم اما در عین حال باید برای هر احتمالی آماده بود.
حمله ترکیه به مواضع کرد های سوریه
در همین حال ترکیه با کرد های سوری در مرزهای خود درگیر است. روز ۲۶ بهمن ترکیه از شکایت سوریه به شورای امنیت سازمان ملل متحد، مبنی بر اینکه نیروهای ترکیه در حمله به مواضع کردهای مسلح در شمال سوریه حاکمیت ملی این کشور را نقض کردهاند، انتقاد کرد. عصمت یلماز، وزیر دفاع ترکیه، گزارشها مبنی بر اعزام نیروهای زمینی به سوریه را تکذیب کرد و تاکید کرد که بحثی درخصوص ورود سربازان ترکیه به داخل سوریه صورت نگرفته است.
سوریه اقدام نظامی ترکیه علیه جنگجویان کرد در شمال سوریه را به عنوان نقض حاکمیت ملی خود محکوم کرده است. دمشق از شورای امنیت سازمان ملل خواست واکنش نشان دهد. ترکیه روز ۲۵ بهمن برای دومین روز متوالی مواضع یگان های مدافع خلق (یپگ) را که در شمال سوریه علیه اسلام گرایان پیشروی میکنند، گلولهباران کرد.
روز ۲۶ بهمن ماه نیز وزیر دفاع ترکیه اعلام کرد که ارتش این کشور در پاسخ به حملات حزب اتحاد دموکراتیک کردهای سوریه مجددا پایگاههای این حزب را در شمال حلب مورد حمله قرار داده است. به گزارش آناتولی، عصمت یلماز، وزیر دفاع ترکیه در سخنانی گفت: نیروهای حزب اتحاد دموکراتیک کرد و حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) خمپارهای را به سمت منطقه مرزی «دمیر اشق» در جنوب ترکیه شلیک کردند و ما نیز در مقابل مواضع این دو حزب در مناطق مرعناز، فرودگاه منغ و شهر تل رفعت در شمال سوریه را هدف قرار دادیم. ما حق داریم زمانی که کشورمان در معرض حملات از خارج قرار میگیرد به این حملات پاسخ دهیم.
مدودف: حملات روسیه زمانی متوقف نمی شود
از سوی دیگر نخست وزیر روسیه در مصاحبهای با مجله آمریکایی تایم گفته است که روسیه برنامهای برای توقف بمباران مواضع مخالفان سوری ندارد مگر آنکه متحدان مسکو در دمشق بتوانند به توافق صلحی که مورد قبول باشد، دست یابند. دیمیتری مدودف گفته که با توجه به حملات صورت گرفته باید با مخالفان سوری که از تسلیحات خودکار استفاده میکنند همانند تروریستهای داعش رفتار شود.
او در جریان نشست امنیتی مونیخ که ریاست هیات روسی را برعهده داشت، گفت: آنها همگی راهزن و تروریست هستند. آنها به دلایل مختلف تغییر مکان میدهند. به آنها پول میپردازند یا دشمنانی دارند که باید از آنها بگریزند. برای همین برای ما دشوار است که میان مخالفان میانهرو یا آنهایی که میانه رو نیستند، تمایز قائل شویم یا خوب را از بد تشخیص دهیم.
اظهارات مدودف یک روز پس از آن مطرح شد که دیپلماتهای ارشد روسی، آمریکایی و ۱۵ کشور دیگر به توافقی در مونیخ دست یافتند تا به بحران در سوریه پایان دهند. اما نخست وزیر روسیه نسبت به این مساله کمتر ابراز امیدواری و خوشبینی کرده که توافق صلح به صورت واقعی به اجرا درآید. چند ساعت پیش از اعلام توافق صلح، بشار اسد نیز تمایل خود را برای بازپس گیری کنترل تمام نقاط سوریه اعلام کرد و به خبرگزاری فرانسه گفت: بدون توجه به اینکه آیا میتوانیم این کار را انجام دهیم یا خیر، هدف ما بی درنگ کنترل بر تمام کشور است.
در هفتههای اخیر کشورهای غربی به این مساله اشاره کردهاند که روسیه به دنبال نگه داشتن مواضع خود در سوریه است و هرگونه موفقیت یا شکست توافق صلح به تمایل روسیه برای توقف بمباران مواضع مخالفان سوری بستگی دارد. مدودف در واکنش به گزارش سازمان ملل که اعلام کرده بود مدارک مستدلی دارد که جنایت جنگی در سوریه رخ داده، گفت: این مساله باید دقیقا مورد بررسی قرار گیرد و اگر شواهد مستدلی باشد، باید ارزیابیهای حقوقی بینالمللی ارائه شود.
او همچنین به این مساله اشاره کرد که ائتلاف میان روسیه و سوریه آنقدرها هم متفاوت و عجیب نیست. ما به تعهدات خود پایبند هستیم. اگر کسی از ما درخواست کمک کند، تلاش میکنیم تا کمک کنیم. من به آمریکا و متحدان عربش هشدار میدهم که نباید نیروی زمینی در سوریه وارد کنند تا به این طریق از نیروهای مخالف سوری حمایت کنند. بگذارید آنچه در افغانستان رخ داد را یادآوری کنم. آنها همچنان نمیتوانند از این کشور خارج شوند. اگر نیروهای زمینی وارد کشوری شوند جنگ هرگز پایان نمیپذیرد. این خطرناک است. بنابراین از آمریکا و متحدان عربش میخواهیم وارد این حیطه نشوند. از این مساله حتی به عنوان تاکتیک ترس هم استفاده نکنند.
نخست وزیر روسیه همچنین به مساله اعمال تحریمها علیه کشورش از سوی غرب نیز اشاره کرد و گفت: ضرر مالی این تحریمها که از ۲۰۱۴ اعمال شده دهها میلیارد دلار است. اما روسیه از غرب هرگز نمیخواهد تا این تحریمها را بردارد. آنها خودشان خواهند آمد و گفت این تحریمها را باید برداریم.
رقابت میان قدرت های جهانی ریشه هایی تاریخی و مختلفی دارد، در این میان قربانی رقابت های منطقه ای و قدرت طلبی های امثال بشار اسد کودکان، جوانان، زنان و مردان سوری هستند و تمدنی که این روز ها زیر آوار و خرابه های جنگ مدفون شده است.
