غلامعباس توسلی: دولت سلامت انتخابات را تضمین کند/ اگر فضا برای مردم شفاف باشد، درست تصمیم میگیرند
چکیده :مردم در مقاطع مختلف واکنشهای مختلفی از خود نشان داده و به خوبی تصمیم میگیرند. از همین رو باید فضا برای مردم شفاف باشد. با تمام اینها امروز به این نتیجه رسیدهاند که شرکت کنند منتهی به کسانی رای دهند که نخواهند اندیشههایشان را تحمیل کنند. بنابراین برگزارکنندگان انتخابات که دولت و وزارت کشور هستند باید کیفیت و سلامت انتخابات را تضمین کنند....
کلمه – مصطفی محمدی: با وجود اینکه ردصلاحیتهای گسترده اخیر کاندیداهای اصلاحطلب توسط شورای نگهبان در تصمیم مردم برای مشارکت در انتخابات تردیدهای جدی ایجاد کرده است اما اصلاحطلبان در تلاشند تا در اندک فرصت باقی مانده تا روز برگزاری انتخابات کاندیداهایی را در لیست خود قرار دهند که قرابت فکری و گفتمان بیشتری با اهداف و خواستههایشان در راستای تحقق منافع مردم دارند. امیدی که محمود میرلوحی، قائم مقام ستاد ائتلاف فراگیر اصلاح طلبان روز گذشته با نوید آن، از تحقق یک لیست واحد توسط اصلاح طلبان و حامیان دولت خبر داد.
وی با تاکید بر اینکه تدبیر آری، تردید نه؛ امیدوار به تغییر مهندسی انتخابات به نفع مردم و کشور توسط جریان اصلاحات با بهره گیری از تجربیات انتخابات ۹۲ است.
غلامعباس توسلی از منظر یک جامعهشناس سیاسی بر روی اصلی ترین مسئله یعنی در نظر نگرفتن حقوق مردم و اختلال در فرایندهای تصمیمگیری دموکراتیک تاکید دارد و در گفتوگو با خبرنگار کلمه میگوید: “تصمیمات گرفته شده (ردصلاحیت ها) یک جهته است در حالیکه در یک انتخابات سالم تمام تمایلات مردم باید منعکس شود تا آنها متوجه باشند که حقشان ضایع نشده است. اگر غیر از این باشد نمیتوان انتظار داشت که مردم مشارکت بالایی داشته باشند و قطعا در چنین فضایی دچار تردید خواهند شد.”
استاد دانشگاه تهران در ادامه با اشاره به نقش مهم دولت در برگزاری انتخابات و بالا بردن اعتماد عمومی جامعه، خاطرنشان میکند: “مردم در مقاطع مختلف واکنشهای مختلفی از خود نشان داده و به خوبی تصمیم میگیرند. از همین رو باید فضا برای مردم شفاف باشد و از روند کارها مطلع باشند تا امور را برخلاف صلاح مملکت و حفظ ارکان دموکراسی و قانون اساسی در جامعه نپندارند. با تمام اینها امروز به این نتیجه رسیدهاند که شرکت کنند منتهی به کسانی رای دهند که نخواهند اندیشههایشان را تحمیل کنند. بنابراین برگزارکنندگان انتخابات که دولت و وزارت کشور هستند باید کیفیت و سلامت انتخابات را تضمین کنند.”
از آقای توسلی در خصوص تاثیر ترکیب نمایندگان مجلس در آینده نظام سیاسی ایران سوال میکنیم او اگرچه معتقد است مردم خود را با موقعیتهای مختلف تطبیق میدهند اما در عین حال بر این باور است که: “تا زمانی که نتایج انتخابات مشخص نشود، نمیتوان دربارهی ساختار مجلس آینده پیشبینی و گمانهزنی کرد. یعنی همهی اینها نسبی است و بطور مطلق نمیتوان گفت در برنامههای دولت که برای آینده جامعه مثبت است مشکلی ایجاد نمیشود. حتی اگر درصد پایینی از اصلاحطلبان به مجلس راه یابند در اداره کشور و در حوزههای مختلف قانونگذاری بتوانند اقدامات مثبتی انجام دهند و موثر باشند، اگر مجلسی بر سر کار بیاید که بخواهد چوب لای چرخ دولت بگذارد و هماهنگی با دولت نداشته باشند نهایتا به ضرر مردم و جامعه تمام خواهد شد.”
پس از ردصلاحیتهای گستردهی چهرههای اصلاحطلب یکی از محوریترین بحثهای شکل گرفته، استراتژی اصلاحطلبان برای عبور از این محدودیتها است. برخی منابع آگاه از استراتژی مشخصی خبر میدهند که به واسطه آن میتوان مردم را به پای صندوقهای رای کشاند. ارایه لیست کامل برای انتخابات مجلس و خبرگان، قرار دادن اصولگرایان معتدل و میانهرو در لیست انتخاباتی و تلاش برای رای نیاوردن افراطیون از ابعاد این استراتژی تعریف شده است.
غلامعباس توسلی اگرچه این استراتژی را خوب تلقی میکند، معتقد است که نتیجهاش چندان فرقی نمیکند، بلکه باید دید کسانیکه کاندیدای انتخابات مجلس شدهاند واجد شرایط مطلوب و هماهنگ با راهبردهای اصلاحات هستند یا نه، اگر غیر از این باشد وارد جزییاتی شدهایم که چندان عملی نیست.
به گفتهی این جامعهشناس سیاسی، برخی اصولگرایان درصدد مشکلسازی برای دولت هستند و در مسیر تحقق وعدههای دولت سنگاندازی میکنند. اینجاست که نباید در مقابل گروهی که این قصد را دارند کوتاه آمد. تاثیرگذاری به این معنا که میتوانند اعتدالیون مجلس آینده را در جهت حمایت و نقد سازنده دولت ساماندهی کنند.
وی با تاکید بر اینکه با این ردصلاحیتها رقابت معنا پیدا نمیکند، میگوید: “اگر چه نمایندگان شورای نگهبان به این ردصلاحیتها یک پوشش قانونی دادهاند اما مجلس محل تضارب آرا است و از لحاظ اجتماعی و سیاسی با توجه به این ردصلاحیتها رقابت دیگر معنایی ندارد و نمیتوانیم شاهد مجلسی کامل و متخصص در آینده باشیم.”
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران به پیشبینی اصلاحطلبان از ردصلاحیتها اشاره کرده و تصریح میکند: “اصلاحطلبان با وجود ردصلاحیتها قصد دارند در انتخابات آینده شرکت کنند؛ زیرا عدم حضور آنها باعث میدانداری تندروها خواهد شد که با فشار به دولت روحانی آن را به حاشیه ببرند تا نتواند به وعدههای خود جامه عمل بپوشاند. باید امکاناتی داشته باشیم که در انتخابات موثر باشیم و از کسانی حمایت کنیم که ویژگیهای منفی نداشته باشند و بیشتر کسانی باشند که به صورت دموکراتیک بخواهند که مجلس مفید و با کیفیتی بر سر کار بیاید تا بتواند پاسخ نیازهای جامعه را در عرصههای مختلف بدهد.”
علیرغم این امیدواری هنوز فضای شک و تردید در میان اکثریت مردم به چشم میخورد و منتظر فهرست نهایی اصلاحطلبان هستند تا به نمایندگانی رای دهند که تغییر خط مشی و راهبرهای حاکم را نمایندگی کنند.
توسلی با این اعتقاد که ریشههای گفتمان اصلاحات به عمق جامعه رسیده است، تاکید میکند که اصلاحطلبان با همان خردجمعی انتخابات سال ۹۲ میتوانند پیروز انتخابات باشند و بهتر است با همان فرمول انتخابات ریاست جمهوری پا به عرصه این انتخابات بگذارند.
