سالروز عملیات والفجر هشت؛ یکی از بزرگترین پیروزی‌های ایران در دفاع مقدس
چکیده : عملیات والفجر هشت بزرگترین پیروزی در عملیات‌های تهاجمی ایران در جنگ ایران و عراق را به نام خود ثبت کرد. ایران پس از پیروزی در این عملیات که در بیستم بهمن ۱۳۶۴ انجام شد، به پیروزی‌های بعدی امیدوار شد و از پذیرش قطعنامه‌های صلح سازمان ملل سر باز زد. نمی‌شود از جنگ نوشت و از کنار عملیات والفجر ۸ به سادگی گذشت. این عملیات علاوه بر مهمترین، یکی از طولانی‌ترین عملیات‌های دفاع مقدس هم هست. عملیاتی که ۷۵ شبانه‌روز طول کشید تا تثبیت نهایی شود...
کلمه – گروه دفاع مقدس: «بسم الله ارحمن الرحیم. لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم. قاتلو هم حتی لا تکون فتنه. یا فاطمهالزهرا، یا فاطمهالزهرا، یا فاطمهالزهرا» با این رمز یکی از مهمترین عملیات‌های جنگ ایران و عراق کلید خورد. عملیاتی که بزرگترین پیروزی در عملیات‌های تهاجمی ایران در جنگ ایران و عراق را به نام خود ثبت کرد.
ایران پس از پیروزی در این عملیات که در بیستم بهمن ۱۳۶۴ انجام شد، به پیروزی‌های بعدی امیدوار شد و از پذیرش قطعنامه‌های صلح سازمان ملل سر باز زد.
نمی‌شود از جنگ نوشت و از کنار عملیات والفجر ۸ به سادگی گذشت. این عملیات علاوه بر مهمترین، یکی از طولانی‌ترین عملیات‌های دفاع مقدس هم هست. عملیاتی که ۷۵ شبانه‌روز طول کشید تا تثبیت نهایی شود.
اما در پایان آن فاو یکی از مهمترین مناطق استراتژیک جنگ دست رزمندگان ایرانی بود. شاید مهمترین دلیل چنین پیروزی‌ای استفاده از تجارب عملیات‌های گذشته مبنی بر جنگ نکردن در زمین‌های مسطح و همچنین پشتیبانی مناسب بود. نکاتی که در عملیات‌هایی مانند والفجر مقدماتی و والفجر ۱۰ ما را با شکست سنگین مواجه کرده بود.
آنچه در والفجر ۸ اتفاق افتاد شرح دلاوری‌ها و رشادت‌هایی است که در تاریخ ثبت است. گروه پیشرو با لباس‌های غواصی شبانه به آب زدند، از رودخانه عریض اروند عبور کردند و ساحل دور آن را تا صبح به طور کامل به تصرف خود درآورند.
با این اقدام، تمامی رودخانه اروند در مدخل ورودی به خلیج فارس به طول حدود ۴۰ کیلومتر به تصرف قوای ایران درآمد. در چنین وضعیتی، صدام حسین که با اعلام لغو یک جانبه معاهده ۱۹۷۵ در ۲۶ شهریور ماه ۱۳۵۹ جنگی را در ۳۱ شهریور ماه ۱۳۵۹ آغاز کرده بود تا لا اقل بتواند اروندرود را به مالکیت عراق درآورد، حال مشاهده می کرد که نه تنها به این هدف نرسیده است بلکه تمامی اروندرود را نیز از دست داده است.
عملیات در شب بیستم بهمن ماه با ترکیبی از صد هزار رزمنده از پنج لشکر ارتش ایران و ۵۰ هزار نیرو انجام گرفت. مرحله اول عملیاتی ایذایی بود که به مدت پنج روز در نزدیکی شهر بصره انجام شد. در این مرحله نیروهای ایرانی در شمال منطقه عملیاتی با روش موج انسانی به سمت نیروهای عراقی یورش بردند.
از طرف دیگر بخش دیگری از رزمندگان در جنوب عراق و در نزدیکی فاو، عملیات را با استفاده از لشکر پیاده‌نظام مکانیزه شروع کردند. هر دو عملیات با آتش سنگین عراقی‌ها مواجه و متوقف شد. در جبهه شمالی عملیات موج انسانی حدود چهارهزار از نیروهای ایران به شهادت رسیدند. عراقی‌ها با این تصور که هدف اصلی عملیات جبهه شمالی است نیروهای خود را در جبهه شمالی متمرکز کردند.
هدف اصلی نیروهای ایرانی شبه‌جزیره فاو بود که تنها نقطه‌ای از عراق محسوب می‌شد که عراقی‌ها امکان دسترسی مستقیم به خلیج فارس را داشتند. در جبهه جنوبی ایرانی‌ها ابتدا دو عملیات آبی خاکی اجرا کردند و ابتدا توانستند جزیره ام القصر در اروندرود را به اشغال خود در آورند، اما این تصرف فقط دو روز طول کشید و عراق با پاتکی سنگین آن را پس گرفت.
عملیات همزمان دوم ایران نقطه جنوبی شبه‌جزیره فاو را هدف قرار داده بود که در آن ایرانی‌ها با استفاده از قایق‌های تندرو و قایق‌های سنگین حامل تانک و تجهیزات زرهی از اروندرود عبور کرده و از شش نقطه در خاک فاو فرود آیند. در طی ۲۴ ساعت رزمندگان توانستند کل فاو را به اشغال خود درآورند. هزاران سرباز وظیفه عراقی برای دفاع در برابر تهاجم سنگین آموزش کافی نداشتند و تاب مقاومت در برابر این حمله را نیاوردند.
ایران در انتهای عملیات، حملات خود را متوجه بندر مهم ام قصر کرد ولی به دلیل کمبود تجهیزات و مهمات و نیز به دلیل خستگی نفرات از تصرف این بندر باز ماند.
عراق برای بازپس‌گیری فاو تلاش زیادی کرد. صدام و ارتش عراق به طور رسمی غافلگیر شده بودند و این شکست بسیار برایشان سنگین و تلخ بود. اینها در شرایطی بود که عراق از نظر امکانات، تجهیزات، کمک‌های بین‌المللی و نفرات دست بالا را در جنگ داشت.
اما ایران پس از چند عملیات توانسته بود بر اوضاع و نقشه‌های جنگی کمی مسلط شود.
عراق با وجود برتری هوایی در این مقطع جنگ نتوانست بطور موثری از نیروی هوایی خود در این عملیات علیه ایران استفاده کند. مهارت پایین خلبان‌های عراقی در زدن اهداف زمینی و بدی هوای منطقه در آن زمان و این نکته که ایرانی‌ها عملیات‌های خود را بطورت شبانه انجام می‌دادند و در روز در داخل سنگرهای خود پناه می‌گرفتند، از دلایل عمده ناکامی عراقی‌ها در آن زمان و تلفات ناچیز ایرانی‌ها بود.
همچنین رزمندگان یاد گرفته بودند که چگونه تجهیزات خود را در منطقه توزیع کرده تا اثرات تخریبی بمباران هوایی را کمتر کنند. سیستم‌های موشکی ضد هواپیمای ام‌آی‌ام-۲۳ هاوک ایرانی نیز توانستند خطرات زیادی متوجه عملیات‌های هوایی عراق کرده و ۱۵ تا ۳۰ هواپیمای نظامی عراق را سرنگون کنند. نیروی هوایی عراق همچنین تا تعداد روزی بیش از ۲۰۰ سرتی پرواز عملیاتی انجام دادند. با این حال بارندگی شدید آنها را در بمباران مسیرهای مبادلاتی نیروهای ایرانی (که عمدتاً پلهای روی اروندرود بود) ناکام گذاشت. بمباران مسیرهای مبادلاتی ایران از خرمشهر و آبادان به فاو خرابی‌های ناچیزی بر این مسیرها وارد کرد اما همان هم، نیروهای پشتیان در پشت جبهه توانستند این مسیرها را بازسازی کنند.
