دلواپسان ایرباس، پیشتازان سقوط در دره تحریم و واردات
چکیده :صنعت هوایی کشورمان بیش از سی سال، در تحریم بوده است. بسیاری از مقامات حکومتی ادعای رهبری و قدرت اول در خاورمیانه دارند، در حالی که توسعه صنعت هوایی از نظر امنیتی و اقتصادی یکی از نمادهای اصلی توسعه محسوب میشود و صنایع هوایی ایران یکی از فرسودهترینها در منطقه است. تبلیغات غالب دلواپسان منتقد به قراردادهای اخیر مترکز بر پرداخت چنین پولی برای ناوگان هوایی است، به گونهای که انگار قرار است پول نقد بدهیم....
کلمه – زهرا امیری: مادر بزرگم این روزها مدام حرص و جوش سیر را میخورد، هربار که تلویزیون را روشن کند و اخبار در حال پخش باشد برای چندمین بار داستان سفر پدرپزرگم به منجیل برای کار را تعریف می کند و میگوید مردم شمال کشورمان بهترین سیر را تولید میکنند و آنوقت احمدینژاد سیر از چین وارد میکرد.
دیروز وقتی برای بار چندم افسوسش را تکرار کرد، گفتم خب مادرجان، میرحسین، همان سال ۸۸ ماجرای واردات سیر را گفت و هشدار داد، چرا حالا اینقدر افسوس میخوری؟
مادرجان گفت: یادم هست سید اولاد پیغمبر چقدر نگران بود، اما مگر نمیبینی این روزها سر خرید هواپیما چه قشقرقی راه انداختهاند؟ و بعد برای چندمین بار داستان سفرش در مرداد ۸۸ به مشهد را تعریف کرد و باز اشکهایش برای همسفرانی که در سانحه هواپیما کشته شدند، سرازیر شد.
مادربزرگها همه زندگی را از پشت داستانهایی تفسیر میکنند که خود یکی از بازیگران آن بودهاند، و اغلب این تفاسیر درست و واقعیست. در این میان چندان مهم نیست که عدهای گمان میکنند که با داد و فریاد و شلوغ بازی میتوانند مردم را فریب دهند مردم و تاریخ و حافظه تاریخی در مسیر طبیعی خود حرکت میکند.
صنعت هوایی کشورمان بیش از سی سال، در تحریم بوده است. بسیاری از مقامات حکومتی ادعای رهبری و قدرت اول در خاورمیانه دارند، در حالی که توسعه صنعت هوایی از نظر امنیتی و اقتصادی یکی از نمادهای اصلی توسعه محسوب میشود و صنایع هوایی ایران یکی از فرسودهترینها در منطقه است.
بر اساس گزارش روزنامه ایران برآوردها نشان می دهد؛ ایران بیش از ۴۰۰ هواپیما برای نوسازی ناوگان هوایی خود نیاز دارد. حسن روحانی رئیسجمهوری در سفر اخیر خود ۱۱۸ ایرباس و ۲۰ هواپیمای کوتاهبرد خرید. هجمهای که رسانههای تندرو و محافظهکار در مورد این خرید خارجی به راه انداختند، توجهات زیادی در کشور برانگیخته است.
تا جایی که اسحاق جهانگیری معاون اول رئیسجمهور در سخنانی به آنها یادآور شد: هنگامی که یک هواپیمای دست دوم از یکی از کشورهایی که مقابل ایران عددی نیست، میخریدیم و مردم استفاده میکردند، برخی تا چه حد خوشحال میشدند که بالاخره یک کشور دست چندم پیدا کردهایم، چند هواپیمای دست دوم پس از چند سال استفاده به ما بفروشد. این که در پرداخت پول به آنها چه اتفاقاتی افتاد، مسائلی است که چندان هم نمیتوان بیان کرد چون احساس میکنم گفتنش دیگر برای خودمان هم خستهکننده میشود.
خستگی بهترین توصیفی است که میتوان در مورد نگاه دولت و تحلیلگران از هجمهپراکنیهای اخیر داشت. حرکات و واکنشهایی که دلواپسان از ابتدای ریاست جمهوری حسن روحانی در سال ۹۲ در مقابل دولت یازدهم آغاز کردند. ماههای اول پس از برگزاری همایش دلواپسان تعدادی از مسئولان دولتی و تحلیلگران تلاش کردند در نوشتهها و سخنان خود به گونهای این گروه را با برهان و دلیل قانع کنند اما خیلی زود روشن شد که واکنشهای این عده نه از سر نگرانی و دلواپسی بلکه تنها موضعگیریهای حزبی و گروهی است و تنها ریشه در منافع مالی فردی یا گروهی دارد.
دلواپسان در حالی از «هدر دادن پولهای ایران» به دلیل خرید هواپیما سخن می گویند که بر پایه برآورد سازمان هواپیمایی از سال ۱۳۹۰ تا سال ۱۳۹۳ ایرانیان بیش از ۱۲ میلیارد دلار از شرکتهای هواپیمایی خارجی بلیت خریدهاند. برآورد این رقم توسط شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی (هما) نیز این است که سالانه ۴ میلیارد دلار ایرانیان برای پرواز از نقاط مختلف دنیا به ایران و برعکس از ایرلاینهای خارجی بلیت خریداری میکنند.
جالب اینجاست که این عده همانگونه که در جریان مخالفت و مقابله با مذاکرات و توافق هستهای با نمایندگان محافظهکار کنگره امریکا و تندروهای دست راستی اسرائیلی متحد شده بودند اکنون با نماینده تندرو انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ و رسانههای رسمی روسیه که نگران منافع اقتصادی خود هستند، همراه و همصدا شدهاند.
همانگونه که مجمع اصلاحطلبان در جوابیه در مورد این هجمهها نوشت، سه گروه به قراردادهای اقتصادی اخیر تاختند: ۱- دلواپسان و کاسبان تحریم ۲- دونالد ترامپ، کاندیدای تندروی جمهوریخواهان در انتخابات آمریکا ۳- خبرگزاری دولتی روسیه (اسپوتنیک)
گروه اول که در این دو سال با تمام قوا علیه توافق هستهای و دیپلماسی دولت تدبیر و امید تحت هدایت ظریف تخریب و کارشکنی کردهاند همان کاسبان تحریمند که مایلند این هزینهها همچون دولت سابق مهروزان و پاکدستان صرف ساخت ساختمان، بیمارستان، مدرسه و فرودگاه در جیبوتی، کومور، عراق، سریلانکا، نیکاراگوئه و بولیوی شود یا اینکه از طریق کارت هدیه تقدیم شود به نمایندگان مجلس، رحیمیها، خاوریها و بابک زنجانیها. رسانهها و نمایندگان نزدیک به جبهه پایداری از جمله مهدی کوچکزاده هجمه سنگینی علیه دستاوردهای این سفر به راه انداختهاند.
دونالد ترامپ کاندیدای جنجالی و تندروی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا که از قضا ماههاست به سبک و با ادبیات همتایان دلواپسش در ایران با “احمق خواندن اوباما” توافق هستهای را به باد انتقاد گرفته اخیرا طلبکار شده که چرا شرکت هواپیمایی بویینگ (آمریکا) از ورود به بازار ایران عقب ماندهاند و ایرانیها ایرباس میخرند. و گروه سوم: کمی پس از اعلام قراردادها خبرگزاری دولتی روسیه هم به جمع مخالفان پیوست و به سبک کیهان تیتر زد “جام شراب و مجسمه های برهنه؛ قراردادهای کذایی برای چه؟” و نوشت که این قراردادها به ضرر ایران است. هرچند روسها مدعیاند هیچگاه از پشت خنجر نمیزنند اما کمتر کسی است که عدم مخالفت روسیه با قطعنامههای شورای امنیت علیه ایران، کارشکنیهای متعدد در راهاندازی نیروگاه بوشهر و تحویل موشکهای اس-۳۰۰ ، سوانح متعدد هوایی هواپیماهای روسی و کشته شدن ۱۶۸ مسافر از جمله اعضای تیم ملی جودو نوجوانان در پی سقوط توپولف تی یو-۱۵۴ در تیرماه ۸۸ را فراموش کرده باشد.
با توجه به شرایط جغرافیایی کشورمان که در مرکز کریدور شرق به غرب و شمال به جنوب زمین از منظر راههای هوایی است و چنانچه امکانات فرودگاهی ناوبری و ناوگان ایران مساعد شود امکان حمل و نقل هوایی تا ٢٠٠ ملیون مسافر در سال را داریم. در سال گذشته ما تنها ۴۳ میلیون مسافر هوایی داشتهایم و به لحاظ امکانات فرودگاهی توانایی پذیرش بیش از دو برابر این تعداد مسافر را داریم.
ناوگان هوایی موجود کنونی کشور بیش از ۲۰ سال قدمت دارد و بررسی حوادث هوایی طی ۱۰ سال اخیر نشان میدهد بیش از ۵۰ حادثه هوایی طی این سالهای در ایران رخ داده که در مهمترین آنها صدها نفر از ایرانیها جان خود را از دست دادند.
تبلیغات غالب دلواپسان منتقد به قراردادهای اخیر مترکز بر پرداخت چنین پولی برای ناوگان هوایی است، به گونهای که انگار قرار است پول نقد بدهیم. در حالی که به گفته وزیر راه و شهرسازی خود شرکت هواپیماسازی ایرباس هزینه خرید ۱۱۸ فروند هواپیما را فاینانس کرده است و ۸۵ درصد مبلغ را ایرباس تامین و فاینانس میکند و ایران به تدریج اقساط هواپیماهای جدید را پرداخت میکند.
آخوندی با بیان اینکه ۱۵ درصد از مبلغ قرارداد یعنی یک و نیم میلیارد دلار سهم آورده ایران است، گفت: این یک و نیم میلیارد دلار یک جا پرداخت نمیشود و ظرف ۱۶ سال اقساط این قرارداد را پرداخت میکنیم.
و نهایتا شاید بد نباشد نگرانی مادربزرگ را به دلواپسانی یادآوری کنیم که واردات سیر را از چین پذیرفته بودند و از آن دفاع میکردند و اکنون واردات ایرباس را نمیپذیرند.
