کامبیز نوروزی: اگر کانادا خاوری را مسترد نکند، قاضی میتواند او را محاکمه غیابی کند
چکیده :در همین حال کامبیز نوروزی، حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری میگوید: در صورتی که کانادا خاوری را مسترد نکند، قاضی میتواند او را محاکمه غیابی کند....
رئیس پلیس اینترپل ناجا درباره آخرین وضع پرونده محمود رضا خاوری، مدیرعامل سابق بانک ملی و از متهمان اصلی اختلاس ٣هزار میلیاردی که در کشور کانادا به سر میبرد از شناسایی و ردیابی مکان زندگی او خبرداده و گفته است که به ما گفتهاند باید از طریق قضائی و دیپلماتیک پیگیر این موضوع باشیم. سردار رضوانی همچنین خاطرنشان کرده است که ما اطلاعات محل زندگی و خودرو خاوری را به پلیس کانادا دادیم و درنهایت آنها پذیرفتهاند که او در این کشور است. به گفته وی پیگیریها از اینترپل اوتاوا ادامه دارد و پلیس ایران آمادگی اعزام تیم پلیسی به کانادا را دارد.
در همین حال کامبیز نوروزی، حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری دراینباره به شهروند میگوید: در صورتی که کانادا خاوری را مسترد نکند، قاضی میتواند او را محاکمه غیابی کند.
آیا امکان بازگرداندن خاوری به کشور وجود دارد؟ و از چه راههایی میتوان این کار را انجام داد؟
قاعده کلی و حقوقی استرداد مجرمان این است که معمولا در مواردی که متهمی تحت تعقیب است و در کشور دیگری زندگی میکند، کشوری که آن فرد را تحت تعقیب دارد، تقاضای استرداد آن فرد را میکند و دولت کشوری که آن متهم در آن اقامت گزیده و پنهان شده است، به تقاضای دولت متقاضی رسیدگی میکند و تحت شرایطی ممکن است با استرداد متهم به کشور محل جرم موافقت کند.
با توجه به اینکه رابطه میان ایران و کانادا بهتازگی برقرار شده است و تاکنون موافقتنامه استرداد مجرمان بین دو کشور امضاء نشده چگونه میتوان این موضوع را از طریق دیپلماتیک حل کرد؟
البته از طریق اینترپل و مقامات وزارت خارجه معمولا این کار پیگیری میشود اما امضای موافقتنامه استرداد مجرمان میان دو کشور این کار را تسهیل خواهد کرد؛ هر چند که گاهی ممکن است دولت پذیرنده از قبول تقاضای دولت متقاضی خودداری کند و از استرداد متهم جلوگیری کند و او را مسترد نکند.
در این صورت دولت متقاضی چه اقدامی میتواند انجام دهد؟
در این صورت اقدامات قضائی ممکن است بدون حضور متهم و به شکل غیابی انجام شود و این مسأله چون جزو امور حاکمیتی است، معمولا به سختی میشود دولت پذیرنده را مجبور به استرداد متهم کرد.
آیا در این صورت، امکان محاکمه غیابی خاوری وجود دارد؟
هر متهمی ممکن است به شکل غیابی محاکمه شود. محاکمه غیابی زمانی انجام میگیرد که متهم به هر دلیل غیرموجهی متواری شده و در دسترس نیست؛ در این صورت امکان محاکمه غیابی به تشخیص قاضی وجود دارد و میتوان به صورت غیابی متهم را مورد محاکمه قرار داد و در مورد آن رأی هم صادر کرد حال این رأی میتواند رأی محکومیت و یا رأی برائت باشد.
آیا احتمال ورود پلیس ایران به کشور کانادا برای بازگرداندن خاوری وجود دارد؟
به طور رسمی این امکان وجود ندارد و هر کشور از طریق پلیس یا ضابطان قضائی یا ماموران خودش اقدام میکند. گاهی اوقات ممکن است با هماهنگی قبلی پلیس یک کشور با اطلاع و مجوز کشور دیگری وارد کشور بشود و فقط بهطور خاص در حد مشورت با آنها همکاری میکند؛ در حدی که پلیس آن کشور ممکن است اجازه بدهد و بیش از این اجازه ندارد چراکه نیروی پلیس یک کشور نمیتواند در کشور دیگری عملیاتی انجام دهد.
مواردی ممکن است وجود داشته باشد همچون ماموریتهای پنهانی و مخفی که بحث جداگانهای دارد که در چارچوب بحثهای قضائی مرسوم و متعارف قرار نمیگیرد و نمیتوان درباره آن اظهارنظر حقوقی کرد اما همکاری بین نیروهای پلیس کشورهای مختلف امکانپذیر است و گاهی هم اتفاق میافتد اما طبیعی است که همه چیز اعم از اختیارات و تصمیمگیریها در اختیار پلیس کشور میزبان خواهد بود؛ چون حوزه سرزمینی همان دولت است و طبیعتا نیروی پلیس همان کشور میتواند اقدامکننده باشد.
