شیرزاد: از دولت انتظار داریم شرایط انتخابات را درست فراهم کند
چکیده :شیرزاد: پس از رد صلاحیت هاشمیرفسنجانی در انتخابات ریاستجمهوری ٩٢ که فاصله کمی تا برگزاری انتخابات داشت در فاصله دو هفتهای جامعه کاملا پشت سر روحانی به حرکت درآمد. این اتفاق قابلیت تکرار دارد، به شرطی که فضای سنگین گذشته و گفتمان تهدیدآمیزی که برخی جریانات قدرت بهکار میگیرند، کنار رود. کسی تهدید نشود. افراد از حضور در ستاد انتخاباتی و حتی کاندیدا شدن احساس ناامنی نکنند و نهایتا اینکه یک حداقل اطمینانی وجود داشته باشد کسی که به منافع ملی علاقهمند است و مشکل قانونی ندارد، بیاید و خدمت کند....
با نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات در اسفندماه امسال، تنها یک اصل مهم در سیاست به ذهن میرسد و آن گفتمانسازی است. اصلی که هرچند در تمام دورههای انتخاباتی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شاهد آن نبودهایم اما به نظر میرسد در این برهه از زمان بیش از پیش ضروری به نظر میرسد. انتخابات مجلس شورای اسلامی که تا برگزاری آن تنها فرصتی چهار ماهه را در پیشرو داریم یکی از مهمترین رویدادهایی است که دولت روحانی در عرصه سیاست داخلی با آن روبهرو میشود. اما دولت برای انتخابات دهمین دوره مجلس چه کرده است؟ با دو ساله شدن عمر دولت که اکثرا به حل مسائل سیاست خارجی معطوف شد، حال نوبت به فراهمسازی ضروریتهای انتخابات پیش رو میرسد.
احمد شیرزاد، فعال سیاسی اصلاحطلب هرچند توقع گفتمانسازی از سوی دولت را زیاده از حد میشمارد اما بسترسازی برای انتخابات باشکوه را یکی از وظایف دولت میخواند. بستری که البته باید برای احزابی فراهم شود که وظیفه گفتمانسازی دارند. فرصتی که هرچند تاکنون ایجاد نشده اما از سوی این نماینده ادوار مجلس جای هیچ نگرانی را باقی نگذاشته است.
شیرزاد برای این عدم نگرانی خود با بیان چند شرط، به گذشتهای باز میگردد که با یک رد صلاحیت جامعهای به حرکت درآمد. «پس از رد صلاحیت هاشمیرفسنجانی در انتخابات ریاستجمهوری ٩٢ که فاصله کمی تا برگزاری انتخابات داشت در فاصله دو هفتهای جامعه کاملا پشت سر روحانی به حرکت درآمد. این اتفاق قابلیت تکرار دارد، به شرطی که فضای سنگین گذشته و گفتمان تهدیدآمیزی که برخی جریانات قدرت بهکار میگیرند، کنار رود. کسی تهدید نشود. افراد از حضور در ستاد انتخاباتی و حتی کاندیدا شدن احساس ناامنی نکنند و نهایتا اینکه یک حداقل اطمینانی وجود داشته باشد کسی که به منافع ملی علاقهمند است و مشکل قانونی ندارد، بیاید و خدمت کند.»
گفتوگوی «اعتماد» با احمد شیرزاد، فعال سیاسی اصلاحطلب و نماینده دور ششم مجلس شورای اسلامی در ادامه میآید:
با توجه به فرصت باقیمانده تا انتخابات مجلس شورای اسلامی و با توجه به میزان اهمیت آن برای دولت، چقدر گفتمانسازی از سوی دولت را دارای اهمیت میدانید؟
این درخواست توقع زیادی است. این را از باب دفاع از دولت نمیگویم. متاسفانه در ایران به دلیل فقدان یک سیستم حزبی حمایتکننده دولتها، ما شاهد حضور دولتهای نحیفی هستیم. حتی در زمانهایی که دولتهای خوبی سر کار آمدند و توانستند منشأ خدماتی برای کشور باشند، نتوانستند در بخش گفتمانسازی در جامعه تاثیرگذار باشند. حتی در شرایطی که دولت اصلاحات به روی کار آمد که البته دولت دارای گفتمانی هم بود، اما ما این گفتمانسازی را از سوی دولت شاهد نبودیم. بلکه جبهه اصلاحات و حرکتی که از سوی این جریان پشت سر دولت بود این کار را انجام میدادند. در واقع گفتمانسازی از طرف چهرههای برجستهای صورت میگرفت که در دولت هیچ سمتی نداشتند. مانند آقای حجاریان و دوستان دیگری که بیرون دولت بودند یا حتی احزاب و جریاناتی که حامی دولت بودند. شخص رییس دولت اصلاحات البته گفتمان خاص خود را داشت اما به معنای اینکه گفتمانی از جلسه هیات دولت، وزیران یا از مجموعه مدیران انتظار رود، تاکنون اتفاق نیفتاده است.
پس نقش دولتها در سیاست به خصوص در عرصه انتخابات چه میشود؟
فکر میکنم باید جایگاه دولت را مقداری متمایز کنیم. معتقدم اگر مدیران دولت همان کار خودشان را انجام دهند جای شکر دارد و دیگر توقع گفتمانسازی را نداریم. اما فکر میکنم که این احزاب و جریانهای سیاسی هستند که باید گفتمان خاص خود را به عرصه انتخابات بیاورند و فضای انتخاباتی را ایجاد کنند. بتوانند مطالبات مردم را سازماندهی کنند و برنامهریزی برای اجرایی شدن آن داشته باشند. از این رو میشود شاهد انتخابات پرشور بود.
در این شرایط چه انتظاری از دولت میتوان داشت؟ میتوان برای دولت در مهیاسازی و ساختن بسترهای ایجاد گفتمان نقشی قائل شد؟
آن چیزی که ما از دولت انتظار داریم این است که شرایط انتخابات را درست فراهم کند. انتخابات را سالم برگزار و کاملا با بیطرفی تمام رفتار کند. در واقع این بیطرفی را تنها از دولت انتظار نداریم. ولی طبیعتا چون دولت را به این باور نزدیکتر میبینیم که در انتخابات دخالتی نداشته باشد به خود جرات میدهیم که آن را دولت بگوییم تا دیگران هم بشنوند. امیدواریم تمام دستگاهها و نهادهایی که میتوانند در عرصه انتخابات دخیل باشند و به نوعی به امکانات عمومی متصل هستند به صورت کاملا بیطرف عمل کنند. این احزاب و جریانهای سیاسی هستند که نباید بیطرف باشند و باید فعالیت گستردهای در عرصه انتخاباتی داشته و در واقع گفتمان ساز باشد تا فعالانه وارد عرصه انتخابات شوند. در این میان مطبوعات و رسانهها هم میتوانند به مراتب نقش زیادی ایفا کنند. این بخش از جامعه این وظیفه خطیر را برعهده دارد. همچنین انجمنها و نهادهایی که در فعالیت سیاسی معمولا موثر بودند مثل فعالیتهای دانشجویی و امثال آنها.
در گفتمانسازی به نقش مهم احزاب اشاره داشتهاید. فکر نمیکنید این جریانات سیاسی میتوانستند در دو سال گذشته و با آغاز بهکار دولت یازدهم به گونهای فرصت حضور پیدا کنند تا در زمانهایی مانند انتخابات پیش روی مجلس شورای اسلامی، یکی از بازوهای قدرت دولت باشند؟ آیا رسیدگی صرف به مسائل سیاست خارجی باعث چنین مشکلی شده است؟
مسائل سیاست خارجی بسیار حاد بودند. هم در زمانی که دولت شروع بهکار کرد و هماکنون، این موضوع از جدیترین مسائل کشور ما است. اما مسائل سیاست خارجی هم که دو سال وقت دولت یازدهم را به خود معطوف کرد جدای از احزاب نیستند. بهطور مثال اگر به گفتمان اصلاحات نگاه کنیم بخشی از اهداف و آرمانهای آن، تنشزدایی از سیاست خارجی و در پیش گرفتن رفتار معقول بینالمللی و رسیدن کشور به یک جایگاه سالم و طبیعی و آبرومند در نظام بینالمللی است. پس این هم جزو خواستهها و شعارهای امروز ما است. بنابراین این بخشی که دولت به آن پرداخته بسیار قابل تحسین و ستایش است. هرچند ما همواره از روز استقرار دولت میگفتیم که این کار بسیار بزرگی است، اما آنچه در سیستم دولتی وجود دارد این است که وزارتخانههای داخلی مانند وزارت کشور باید نقش خود در این زمینه را به درستی انجام دهند و بتوانند فضا را به گونهای آماده کنند که جریانهای سیاسی نقش خود را بهخوبی ایفا کنند. هرچند باز هم تاکید میکنم که دولت وظیفه گفتمانسازی ندارد اما باید راه را باز کند.
میتوان برای این بسترسازی به عملکرد وزارتخانههای مرتبط به امر سیاست داخلی هم اشاره کرد؟
انصاف این است که وزارت کشور جزو ضعیفترین وزارتخانههای دولت یازدهم بوده و کارنامه خیلی درخشانی ندارد. شاید فقط بتواند کمی بالاتر از نمره قبولی را کسب کند. در عین حال ما توقعات خود را میگوییم ضمن اینکه به هیچوجه هم به مصلحت نمیدانیم که دولت بخواهد تغییری در کابینه بدهد اما و در عین حال میتوان از وزارت کشور مطالبات خود را مطرح کنیم. اگر واقعا احزاب سیاسی مجال فعالیت نداشته باشند ما شاهد انتخابات سردی خواهیم بود. شرط این فرصتسازی هم این است که ما اجازه دهیم گفتمانهای جدید در عرصه انتخابات بروز یابد تا شعارها و مطالبات جدید مردم شکل بگیرد. این بسترسازی و حمایت از فضای انتخابات یکی از وظایف اصلی دولت است.
با توجه به اینکه در زمان باقیمانده فرصتی دیگر برای حضور فعال احزاب وجود ندارد و طبیعتا گفتمانسازی هم صورت نخواهد گرفت، میتوان امید داشت که انتخابات باشکوهی برگزار شود و آنچه که مدنظر روحانی ودولتمردان یازدهم برای تشکیل مجلسی همسو با دولت است شکل بگیرد؟
پیشبینی این است که اگر انتخابات خوب و سالم برگزار شود مجلس بعدی همراهی بیشتر خواهد داشت و حتی مجلس جدید میتواند پیشرو و پیشتاز تحولات باشد و دولت را به دنبال خود بکشاند؛ این امکان کاملا برای دوره آینده وجود دارد. روزگار که با دولت اصلاحات و گفتمان اصلاحطلبی تمام نشده است. ما باید از چیزی دفاع کنیم که همواره دفاع کردهایم. ما اگر زمان دولت قبل بیطرفی را تقاضا داشتیم اکنون نیز باید منصفانه همان تقاضا را داشته باشیم. دولت باید انتخابات سالم و بیطرفانه برگزار کند اما این فقط دولت نیست بلکه تمامی دستگاهها باید خود را طبق این اصل وفق دهند. اگر دولت بیطرفانه رفتار کند مطمئن باشید جامعه وظیفه خود را انجام خواهد داد و انتخابات نتیجهای را به منصه ظهور خواهد گذاشت که آینه جامعه خواهد بود.
با شرایط موجود پیشبینی شما از اسفند ماه که انتخابات سرنوشتسازی را در خود دارد، چیست؟
نگران اینکه احزاب به دلیل ناتوانیهای قبلی نتوانند ماههای آینده خوب ظاهر شوند نیستم. اگر مجال وجود داشته باشد و فضای سنگین برطرف شود نسل جوان ما پتانسیل اینکه به سرعت بیاید و یک فضای مثبت و فعال را ایجاد کند، دارد. ما در گذشته این را تجربه کردیم. پس از ردصلاحیت هاشمیرفسنجانی در انتخابات ریاستجمهوری ٩٢ که فاصله کمی تا برگزاری انتخابات داشت در فاصله دو هفتهای جامعه کاملا پشت سر روحانی به حرکت درآمد. این اتفاق قابلیت تکرار دارد. به شرطی که فضای سنگین گذشته و گفتمان تهدیدآمیزی که برخی از جریانات قدرت بهکار میگیرند کنار رود. کسی تهدید نشود. افراد از حضور در ستاد انتخاباتی و حتی کاندیدا شدن احساس ناامنی نکنند و نهایتا اینکه یک حداقل اطمینانی وجود داشته باشد که کسی که به منافع ملی علاقهمند است و مشکل قانونی ندارد، بیاید و خدمت کند.
