درایتی: فلسفه اصلی تأسیس شورای نگهبان، نادیده گرفته نشدن حق مردم در انتخابات بود
چکیده :حجتالاسلام مصطفی درایتی، فعال سیاسی دراینباره معتقد است که شورای نگهبان باید در بررسی صلاحیتها تنها طبق قانون رفتار کرده و به نظر مراجع چهارگانه اکتفا کند....
روزنامه شهروند نوشت: عباسعلی کدخدایی، سخنگوی سابق شورای نگهبان آبانماه سال ٩٠ در پاسخ به سوال فارس در مورد استعلام صلاحیت کاندیداهای انتخابات مجلس نهم علاوه بر نهادهای چهارگانه، گفته بود که آنچه در قانون برای ما تعریف شده مراجع چهارگانه وزارت اطلاعات، تشخیص هویت در نیروی انتظامی، سازمان ثبتاحوال، قوه قضائیه و البته تحقیقات محلی است که در ماده۵۰ تصریح شده و آنچه بهعنوان تحقیقات مستند ما مورد دقت واقع میشوند از همین مراجعی است که قانون تاکید کرده است.
نجاتالله ابراهیمیان، سخنگوی شورای نگهبان اما روز گذشته در گفتوگو با ایرنا پاسخگویی مراجع چهارگانه تعیین صلاحیتها را فقط در حیطه وظایفشان دانسته و گفت که برای احراز برخی از موانع قانونی چارهای جز تحقیقات محلی نیست و باید از این طریق، اطلاعات جمعآوری شود. این درحالی است که عبدالرضا رحمانیفضلی وزیر کشور نیز در نشست خبری دوم شهریورماه امسال خود گفته بود که دریافت اطلاعات برای احراز صلاحیتها در انتخابات از طریق مراجعه به مردم و قرار دادن این اطلاعات بهعنوان مبنا دارای ایراد است و تأیید صلاحیت نامزدها در حوزه وظایف مراجع چهارگانه است.
در همین باره، حجتالاسلام مصطفی درایتی، فعال سیاسی دراینباره معتقد است که شورای نگهبان باید در بررسی صلاحیتها تنها طبق قانون رفتار کرده و به نظر مراجع چهارگانه اکتفا کند.
نسبت تحقیقات محلی با استعلام از مراجع چهارگانه در بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات از سوی شورای نگهبان چیست و آیا قانون این روش را تایید کرده است؟
شورای نگهبان به صورت معمول باید تلاش کند که رفتار قانونی در جامعه نهادینه شود و فلسفه اصلی تأسیس شورای نگهبان، این بوده است که حق مردم در جریان انتخابات نادیده گرفته نشود و این شورا بهعنوان ناظری عادل، مراقب حق مردم باشد. ممکن است دستگاههای اجرایی به هر شکلی بخواهند در انتخابات اعمال نفوذ کنند و شورای نگهبان با تشخیص به موقع خود جلوی این کار را بگیرد و اجازه ندهد حق افراد ضایع شود که در این صورت، این رفتار شورای نگهبان جایگاه این شورا را در منظر مردم، به جایگاهی رفیع، اطمینانبخش و سلامتزا برای انتخابات تبدیل میکند.
حرف دوستانی که به بعضی از روشهای این شورا انتقاد دارند این است که ما نباید روشهایی از خودمان اختراع کنیم، چراکه امروز با گذشت ٣٧سال از انقلاب اسلامی، نظامی در کشور مستقر است که اطلاعات نهادهای نظارتی آن کاملتر شده که این مسأله به شورای نگهبان کمک میکند در افقی قرار بگیرد که مردم احساس کنند با بودن آن، نباید نگران حقشان باشند.
اما روشهایی همچون استفاده از تحقیقات محلی در بررسی صلاحیتها ممکن است در بین جامعه ایجاد تزلزل کند. به هر صورت، قانون اساسی سازوکار و تدبیری را برای این موضوع اندیشیده است و قوانین عادی نیز آن را تبیین کرده، بنابراین بهتر است همه به قانون تمکین کنیم.
با در نظر گرفتن امکان وجود شایعات و حب و بغضهای شخصی در محل زندگی افراد، شورای نگهبان چگونه میتواند در تحقیقات محلی به این شایعات توجه نکرده و آنها را کنار بزند؟
من در همین ایام، این موضوع را نسبت به خودم شاهد بودم و درحالیکه اصلا قراری بر کاندیدا شدن برای مجلس و خبرگان نداشتم، برخی شروع کرده از کسانی که نامزدی آنها را محتمل دانستهاند، تحقیقات و پرسوجو میکنند و افرادی به منزل همسایگان رفتهاند.
واقعیت این است که استناد کردن به چنین اطلاعاتی شاید شرعی هم نباشد، به دلیل اینکه آنهایی که دوستان من هستند، ممکن است درباره من همه واقعیت را نگویند، چون با من دوستی دارند.
آنهایی هم که با من میانهای ندارند، ممکن است حرفهایی روی واقعیات بگذارند و بگویند و آنهایی هم که در اطراف و حاشیه منزل من زندگی میکنند، ممکن است حرفی به گوششان خورده باشد و اطلاعاتشان دقیق نباشد، چون حشر و نشرها دیگر مثل قدیم نیست و در ساختمانی که ۴ خانواده زندگی میکنند، هیچکدام از حال هم خبر ندارند. بنابراین این روشها، روشهایی نیست که حتی اگر بالفرض لاعلاج هم بودیم، بتوانیم به اطلاعات آن استناد کنیم.
