پنج عضوکمیسیون برجام در بیانیه‌ای خطاب به ملت: گزارش قرائت‌شده این‌کمیسیون منطبق بر منافع ملت نیست
چکیده : پنج نفر از اعضای کمیسیون ویژه بررسی برجام با صدور بیانیه‌ای خطاب به ملت ایران متن گزارش برجام که در جلسه علنی دیروز قرائت شد را گزارشی یکسونگر خواندند و تأکید کردند: بیانیه قرائت‌شده منطبق بر منافع ملت نبوده و آثار بسیار مثبت برجام را که می‌تواند راه‌گشای بسیاری از مشکلات جاری کشور باشد، نادیده گرفته است...
پنج نفر از اعضای کمیسیون ویژه بررسی برجام با صدور بیانیه‌ای خطاب به ملت ایران متن گزارش برجام که در جلسه علنی دیروز قرائت شد را گزارشی یکسونگر خواندند و تأکید کردند: بیانیه قرائت‌شده منطبق بر منافع ملت نبوده و آثار بسیار مثبت برجام را که می‌تواند راه‌گشای بسیاری از مشکلات جاری کشور باشد، نادیده گرفته است.
در این بیانیه که به امضای علاءالدین بروجردی، منصور حقیقت‌پور، غلامرضا تاجگردون، مسعود پزشکیان و عباسعلی منصوری آرانی رسیده، امضاکنندگان بر ١۶۵ دستاورد جمهوری اسلامی ایران در برنامه جامع اقدام مشترک تأکید کرده‌اند. در بخش‌هایی این بیانیه آمده است:
– شاکله اعضای کمیسیون که براساس توافق نسبی فراکسیون‌های سیاسی مجلس شکل گرفت، از ابتدا نشان‌دهنده ورود جریان یکسویه در شکل‌گیری، تنظیم گزارشات و مدعوین بود، به نوعی که بنا بر اصرار و اعمال رئیس محترم کمیسیون به شکل پدیده جدیدی که دون شأن مجلس بود، گزارشات و نهایتا متن نهایی به اذعان رئیس محترم کمیسیون، خارج از مجلس تدوین شد.
– حسب مصوبه کمیسیون مقرر شد کمیسیون گزارشات کمیته‌های پنج گانه تخصصی را استماع، بحث و نقطه‌نظرات اعضا را اعمال کند. باوجود طرح گزارشات کمیته‌ها که نسخه‌ای از آن موجود است، روایت نهایی تنظیم‌شده از سوی ریاست محترم کمیسیون که در جلسه نهایی تقدیم صحن کمیسیون شد خلاف جریان قبلی بوده و تنظیم شده براساس گفتمانی بود که از ابتدا مخالف برجام بودند.
– متأسفانه به دلیل سوگیری حاکم بر کمیسیون به تذکرات دلسوزانه اعضا توجه نشد و گزارش یکسونگر که خارج از کمیسیون تدوین شده بود به رأی اعضای حاضر در کمیسیون (سه نفر از اعضا به دلیل اعتراض جلسه را ترک کرده بودند) گذاشته شد که نهایت با رأی شش نفر مثبت و چهار نفر منفی به تصویب رسید.
– ما امضاکنندگان اعتقاد داریم بیانیه قرائت‌شده منطبق بر منافع ملت نبوده و آثار بسیار مثبت برجام که می‌تواند راه‌گشای بسیاری از مشکلات جاری کشور باشد نادیده گرفته شده است. در جهت بیان واقعیت‌های برجام ضمن رد گزارش ارائه‌شده به پیوست گزارش آثار مثبت یا دستیافت‌های برجام را تقدیم ملت شریف ایران می‌کنیم و از عموم سیاسیون و ملت ایران درخواست می‌کنیم حسب فرمایش مقام معظم رهبری که برجام بایستی عامل وحدت جامعه شود، عمل کنند.
برخی از موارد ١۶۵گانه اشاره‌شده از سوی بیانیه‌دهندگان که به عنوان نقاط قوت توافق در نظر گرفته شده نیز به شرح زیر است:
– برای اولین‌بار در تاریخ شورای امنیت، شش قطع‌نامه الزام‌آور ذیل فصل هفتم منشور، بدون حتی یک ساعت اجرا به صورت یک جا لغو می‌شوند، یک کشور از ذیل فصل هفت منشور بدون جنگ و درگیری و تنها از طریق مذاکره خارجی می‌گردد و این شورا غنی‌سازی توسط یکی از کشورهای در حال توسعه عضو ملل متحد را رسما و صراحتا مورد پذیرش قرار می‌دهد.
– ایجاد شکاف عمیق بین آمریکا و رژیم صهیونیستی درخصوص ایران؛ شکاف بین این دو حتی در مسائل غیرمرتبط با ایران نیز پدیده‌ای نادر به شمار می‌رود.
– شکست لابی صهیونیستی برای اولین مرتبه در کنگره آمریکا. فقط گروه موسوم به ایپک بیش از ۴٠ میلیون دلار برای رد توافق در کنگره آمریکا هزینه کرد.
– ایجاد زمینه لازم برای مقابله با فسادهای اداری و مالی ناشی از تحریم‌ها و تقویت عدالت اجتماعی.
– شورای امنیت سازمان ملل متحد و قدرت‌های جهانی اعمال حقوق هسته‌ای ملت ایران به شمول غنی‌سازی و آب سنگین را در چارچوب معاهدات بین‌المللی محترم می‌شمارند.
– ایران به‌عنوان یک قدرت دارای فناوری هسته‌ای و برخوردار از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز از جمله چرخه کامل سوخت و غنی‌سازی، توسط سازمان ملل متحد مورد شناسایی قرار می‌گیرد.
– با صدور قطع‌نامه جدید ذیل ماده ٢۵ منشور ملل متحد برنامه هسته‌ای ایران در کلیت خود از ذیل فصل هفت منشور خارج و تحول ماهوی در نحوه برخورد شورای امنیت با برنامه هسته‌ای ایران ایجاد گردید.
– زیرساخت هسته‌ای ایران حفظ خواهد شد. همه تأسیسات و مراکز هسته‌ای ایران به کار خود ادامه خواهند داد. برخلاف خواسته‌های اولیه طرف مقابل هیچ‌کدام نه برچیده می‌شوند، نه تعطیل.
– ایران به‌عنوان یک تولیدکننده محصولات هسته‌ای به‌خصوص دو محصول راهبردی «اورانیوم غنی‌‌شده» و «آب سنگین» وارد بازارهای جهانی خواهد شد و تحریم‌ها و محدودیت‌ها علیه صادرات و واردات مواد هسته‌ای که بعضا ٣۵ سال است در جریان‌اند بی‌تأثیر می‌گردد.
– هیچ سانتریفیوژی از بین نخواهد رفت و تمامی سانتریفیوژهای اضافی برای استفاده در مراحل بعدی به طور سالم در مکان امن و حفاظت‌شده در نطنز انبار خواهند شد.
– کار تحقیق و توسعه کلیه سانتریفیوژهای کلیدی و پیشرفته ایران از جمله IR۴- IR۵-IR۶-IR٨ ادامه می‌یابد.
– ظرفیت غنی‌سازی ایران در حد ۶١٠۴ ماشین سانتریفیوژ IR١ برای مدت ١٠ سال بوده و سپس در فاصله حداکثر پنج سال به ظرفیت صنعتی طراحی‌شده خواهد رسید. از این تعداد ۵٠۶٠ ماشین در نطنز به غنی‌سازی می‌پردازند.
– سوخت موردنیاز رآکتور تحقیقاتی تهران از ذخایر اکسید ٢٠ درصد موجود در ایران تأمین خواهد شد و در صورت اتمام این ذخایر با تعهد کشورهای ١+۵ سوخت مزبور یا اکسید اورانیوم ٢٠ درصد از بازارهای بین‌المللی تأمین خواهد شد.
– رآکتور آب‌سنگین اراک کماکان ماهیت آب‌سنگین خود را حفظ خواهد کرد و خواسته‌های اولیه برای برچیده‌شدن یا تبدل آن به رآکتور آب‌سبک به کنار گذاشته شده‌اند. طراحی جدید ضمنا باعث خواهد شد مواد رادیو اکتیو با قابلیت استفاده در مصارف غیرصلح‌آمیز در سوخت مصرف‌شده به مقدار قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یابد. با توجه به معضلات زیست‌محیطی و هزینه بالای نگهداری سوخت مصرف‌شده رآکتور آب‌سنگین اراک به خارج از کشور فرستاده خواهد شد.
– فردو همچنان به‌عنوان یک تأسیسات هسته‌ای باقی خواهد ماند.
– سانتریفیوژهای مازاد برای جایگزینی سانتریفیوژهای از رده خارج‌شده در مکان امن و حفاظت‌شده در نطنز نگهداری خواهد شد.
– اجرای پروتکل الحاقی توسط ایران به‌صورت داوطلبانه خواهد بود و تنها در صورت ایفای تعهدات طرف مقابل در مراحل بعدی آن را برای تصویب به مجلس محترم شورای اسلامی تسلیم خواهد کرد.
– ایران مطابق با قوانین خود و وفق مفاد موافقت‌نامه جامع پادمان، تسهیلات بیشتری برای کار آژانس قائل خواهد شد، ولی آژانس اجازه استفاده از دوربین‌های آنلاین یا هر ابزاری که مستلزم انتقال آنلاین اطلاعات تأسیسات هسته‌ای ایران به خارج از کشور باشد را به‌هیچ‌وجه نخواهد داشت.
– دسترسی آژانس به مراکز اعلام‌نشده تنها به صورت مدیریت‌شده و پس از طی روند طولانی مندرج در برجام تأمین خواهد شد و مبتنی بر احترام به حاکمیت و رعایت ملاحظات و حفظ اسرار نظامی و امنیتی کشور خواهد بود.
– هرگونه اختلاف نظر احتمالی بین ایران و آژانس به جای آنکه به شورای حکام آژانس ارجاع داده شود در یک بازه زمانی منطقی از طریق کمیسیون مشترک متشکل از ایران و اعضای ١+۵ حلوفصل خواهد شد.
– نه به آژانس و نه به هیچ فرد و نهاد دیگری اجازه اقدامات خارج از رویه‌های معمول، قوانین و مقررات پروتکل‌های بین‌المللی و بازرسی از مراکز نظامی ایران داده نخواهد شد.
– نه به آژانس و نه به هیچ فرد و نهاد دیگری اجازه کوچک‌ترین دسترسی یا نظارت به مراکز موشکی یا سیستم‌های موشکی ایران داده نشده و نخواهد شد.
– ابهام‌های مطروحه نسبت به گذشته برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، در یک چارچوب محدود و مورد توافق با آژانس حداکثر تا پایان سال ٢٠١۵ میلادی حلوفصل خواهد شد.
– کلیه قطع‌نامه‌های تحریمی ناعادلانه شورای امنیت ملل متحد (١۶٩۶، ١٧٣٧، ١٧۴٧، ١٨٠٣، ١٨٣۵، ١٩٢٩، ٢٢٢۴) که ایران را تحت ماده ۴١ فصل ٧ منشور قرار داده بودند، از طریق صدور یک قطع‌نامه جدید به یکباره لغو شدند.
– شورای امنیت صراحتا اعلام کرد که رویکرد خود را نسبت به موضوع هسته‌ای ایران به طور اساسی تغییر داده و برداشت گذشته از این برنامه به عنوان «تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی» را کنار گذاشته است.
– کلیه تحریم‌های اقتصادی و مالی تحمیل‌شده علیه کشورمان در قطع‌نامه‌های گذشته به طور کامل لغو شد.
– مبنا و مستمسک اصلی تحریم‌های بین‌المللی و یک‌جانبه علیه ایران، یعنی درخواست برای تعلیق غنی‌سازی، برچیده‌شدن سایت فردو، تعطیلی سایت اراک، توقف برنامه آب‌سنگین و تمامی فعالیت‌های تحقیق و توسعه غنی‌سازی که به موجب قطع‌نامه‌های قبلی ممنوع شده بود، به طور کامل از سوی شورای امنیت ملغی شده است.
– مجوزهای گسترده‌ای که در قالب قطع‌نامه‌های تحریمی شورای امنیت برای اعمال تحریم‌ها و اقدامات محدودکننده یک‌جانبه به کشورها داده شده بود، کاملا به کنار نهاده شده است.
– ممنوعیت صادرات اقلام دومنظوره به موارد مربوط به تأمین، فروش و انتقال مواد و فناوری‌های هسته‌ای حساس به ایران برداشته شده و امکان خرید قانونی اقلام و نیازهای صنعت هسته‌ای کشور که قبلا به دلیل تلقی شورای امنیت از برنامه هسته‌ای ایران به‌عنوان یک نگرانی اشاعه‌ای ممنوع شده بود، از طریق کمیسیون مشترک فراهم و تسهیل خواهد شد.
– تحریم تسلیحاتی ایران لغو و با برخی محدودیت‌ها جایگزین خواهد شد به‌نحوی که امکان واردات یا صادرات اقلام دفاعی به‌صورت موردی فراهم خواهد گردید. این محدودیت‌ها نیز بعد از پنج‌سال به‌طول کامل لغو خواهد شد.
– توسعه برنامه دفاعی موشکی کشور که قبلا در قالب ماده ۴١ از فصل هفتم منشور به شکل الزام‌آور منع شده بود، به شکل یک محدودیت غیرالزام‌آور و صرفا در رابطه با موشک‌های طراحی‌شده برای حمل کلاهک‌های هسته‌ای که جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه به‌دنبال آن نبوده و نخواهد بود، در یک بازه زمانی معین تعدیل خواهد گردید، جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که به سیاست همیشگی خود درخصوص تحریم تسلیحاتی ادامه خواهد داد.
– افراد و نهادهایی که به بهانه ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران مورد تحریم قرار گرفته‌‌اند از فهرست تحریمی خارج خواهند شد.
– تحریم تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته‌های مرتبط با انرژی هسته‌ای به‌طور کامل لغو گردید.
– بین مفاد قطع‌نامه جدید و مفاد برجام به‌صورت روشن تمایز وجود دارد و نقض قطع‌نامه به‌معنای نقض برجام (که تبعات خود را دارد) نخواهد بود.
– به‌طور بی‌سابقه‌ای شورای امنیت موضع قاطعانه جمهوری اسلامی ایران مبنی بر اینکه درصورت اعمال مجدد تحریم‌های شورای امنیت، اقدامات داوطلبانه خود را کلا یا جزئا متوقف خواهد نمود، به رسمیت شناخته و در قطع‌نامه صراحتا آورده است.
– قطع‌نامه جدید دارای یک نقشه راه می‌باشد که به‌صورت بی‌سابقه‌ای در قطع‌نامه‌های شورای امنیت، لغو خود را نیز پیش بینی نموده و صراحتا آورده است که مفاد این قطع‌نامه پس از ١٠ سال لغو خواهد شد. و بالاخره در یک اقدام نادر در قطع‌نامه‌های شورای امنیت قدرت‌های بزرگ در قطع‌نامه جدید خود بخشی از موضوع قطع‌نامه شده و برای خود تعهد ایجاد کرده‌اند.
– تمامی تحریم‌های اقتصادی و مالی در حوزه‌های بانکی، مالی، نفتی، گازی، پتروشیمی، تجاری، بیمه، حمل‌ونقل وضع‌شده توسط اتحادیه اروپایی و آمریکا که به بهانه برنامه هسته‌ای ایران وضع شده است، در ابتدای اجرای توافق به‌طور یک‌جا لغو می‌شوند.
– ممنوعیت یا محدودیت همکاری‌های اقتصادی با ایران در تمامی عرصه‌ها ازجمله سرمایه‌گذاری در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و سایر زمینه‌ها مرتفع خواهد شد.
– ده‌ها میلیارد دلار از درآمدهای ایران که طی چند سال گذشته به‌دلیل تحریم‌های ظالمانه در خارج از کشور مسدود شده است، آزاد خواهد شد.
– بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، کشتی‌رانی جمهوری اسلامی، شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی نفت‌کش و شرکت‌های تابعه، ایران‌ایر و بسیاری از دیگر نهادها، بانک‌ها و مؤسسات کشورمان (درمجموع حدود ٨٠٠ شخص حقیقی و حقوقی) از شمول تحریم‌ها خارج می‌شوند.
– برای اولین‌بار پس از سه دهه تحریم غیرعادلانه، ممنوعیت خرید هواپیمای مسافربری مرتفع و امکان بازسازی ناوگان هوایی کشور و ارتقای ایمنی پروازها فراهم خواهد گشت.
– ایالات متحده و اتحادیه اروپایی تعهد داده‌‌اند از اعمال مجدد تحریم‌های لغوشده، که به منزله نقض تعهدات آنها در برجام تلقی خواهد شد، خودداری کنند.
– کلیه اموال و وجوه متعلق به دولت ایران، بانک مرکزی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی که نزد مؤسسات مالی خارجی مسدود گردیده، بدون هیچ قید و شرطی می‌تواند مورد استفاده صاحبان این اموال و وجوه قرار گیرد.
– رفع تحریم از دریافت وام‌های خارجی از مؤسسات بین‌المللی از قبیل بانک جهانی یا سایر بانک‌های خصوصی.
– رفع تحریم از تهاتر معاملات دلاری از طریق بانک‌های غیرآمریکایی.
– رفع تحریم از دریافت ضمانت‌های صادراتی از مؤسسات مربوطه.
– امکان استفاده از خدمات پیام‌رسانی شامل سوییفت برای بانک‌ها و مؤسسات مالی ایرانی.
– امکان افتتاح اعتبارات اسناد و بروات اسنادی و صدور ضمانت‌نامه‌های بانکی برای بانک‌ها و مؤسسات مالی ایرانی.
– امکان خریدوفروش اوراق قرضه بین‌المللی یا سایر اوراق تجاری بین‌المللی به حساب خود یا به حساب مشتریان بانک‌ها برای بانک‌ها و مؤسسات مالی ایرانی
– امکان دریافت وام‌ها و تسهیلات اعتباری خارجی برای بانک‌ها و مؤسسات مالی ایرانی.
– امکان انعقاد قراردادهای بیمه و بیمه‌های اتکائی به حساب خود یا به حساب مشتریان خود برای بانک‌ها و مؤسسات مالی ایرانی.
– امکان فروش و واگذاری سهام خود به مؤسسات بین‌المللی بیمه‌ای باتوجه به قوانین داخلی برای بانک‌ها و مؤسسات مالی ایرانی.
– رفع تحریم از فروش، صادرات، سوآپ و حمل نفت خارج، محصولات نفتی، گاز طبیعی و محصولات پتروشیمی.
– رفع تحریم از خرید، تأمین و حمل تجهیزات عمده و کلیدی، تکنولوژی، کمک‌های فنی، آموزشی مورد نیاز بخش نفت، گاز و پتروشیمی شامل اکتشاف، تولید و پالایش نفت و گاز طبیعی یا مایع.
– رفع تحریم از سرمایه‌گذاری و مشارکت توسط افراد و اشخاص حقوقی ایرانی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی.
– رفع تحریم از خرید یا فروش کشتی و سایر وسایل حمل‌ونقل دریایی، لوازم یدکی و تجهیزات کشتی‌ها و سایر وسایل حمل‌ونقل دریایی
– رفع تحریم از خرید و فروش، حمل تجهیزات کلیدی و فناوری برای تعمیر و نگهداری، طراحی و ساخت کشتی و سایر وسایل حمل‌ونقل دریایی
– رفع تحریم از تعمیر و نگهداری یا بازسازی کشتی و سایر وسایل حمل‌ونقل دریایی
– رفع تحریم از هرگونه عملیات مربوط به طراحی و ساخت کشتی‌های باری یا تانکرهای نفتی
– رفع تحریم از تأمین کشتی جهت ذخیره‌سازی یا انتقال نفت خام، مشتقات نفتی، گاز یا مشتقات آن و محصولات پتروشیمی
– رفع تحریم از ارائه کلیه خدمات مرتبط با ثبت پرچم، تعیین وضعیت (CLASSIFIVATION)، تعیین مشخصات فنی، ثبت و شماره شناسایی در رابطه با تانکرهای نفتی و کشتی‌های باری
– رفع تحریم از ارائه خدمات سوخت‌رسانی، تدارکات یا هرگونه خدمات بندری دیگر مربوط به کشتی‌های تحت مالکیت یا تجاری که حامل کالاهای غیرتحریمی هستند.
– توقف کلیه عملیات مربوط به بازرسی، توقیف یا انهدام کالاهای غیرتحریمی
– رفع تحریم از تجارت طلا و فلزات گرانبها
– رفع تحریم از تجارت (واردات و صادرات)، و حمل‌ونقل کلیه فلزات؛ ازجمله گرافیت و فلزات خام یا نیمه‌ساخته
– رفع تحریم از تجارت (واردات و صادرات) مستقیم و یا غیرمستقیم نرم‌افزار و به‌روزرسانی نرم‌افزارهای یکپارچه‌سازی فرایند‌های صنعتی
– حدود هزار و ٢٠٠ شخص حقیقی و حقوقی ایرانی که به بهانه همکاری یا ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران توسط شورای امنیت، آمریکا یا اتحادیه اروپایی تحت تحریم قرار گرفته‌‌اند، در دو مرحله از فهرست‌های مربوطه خارج و منابع مالی و دارایی‌های آنها آزاد خواهد شد. مرحله اول در روز اجرای برجام است و شامل بیش از ٨٠٠ شخص حقیقی و حقوقی می‌شود.
– امکان نوسازی ناوگان هوایی ایران با لغو ممنوعیت خرید و اجاره هواپیماهای مسافربری از طریق صدور مجوزهای لازم توسط آمریکا
– امکان خریداری هواپیماهای مسافری آمریکایی و اروپایی
– شرکت‌های خارجی تابعه شرکت‌های آمریکایی براساس مجوز کلی صادره از سوی دولت آمریکا مجاز به همکاری با ایران در زمینه‌های مختلف اقتصادی خواهند شد.
– صادرات فرش از ایران به آمریکا، به عنوان یکی از بزرگترین بازارهای فرش ایران، امکان‌پذیر خواهد شد.
– صادرات اقلام غذایی از ایران به آمریکا امکان‌پذیر می‌شود که به‌خصوص برای بعضی از اقلام صادراتی ایران مثل پسته بازار بزرگی به‌شمار می‌رود
– آمریکا کلیه تحریم‌هایی که در سطوح ایالتی مانع از ایفای تعهدات آمریکا در رفع تحریم‌ها شود را به نحو مقتضی رفع نماید.
– ابتدا شورای امنیت اقدام به صدور قطع‌نامه جدید برای تأیید برجام و لغو قطع‌نامه‌های قبلی می‌نماید. سپس اتحادیه اروپایی و آمریکا تصمیمات توافق‌شده برای لغو تحریم‌های مالی و اقتصادی مرتبط با هسته‌ای را اتخاذ خواهند نمود، سپس ایران اقدامات لازم برای اجرای تعهدات خود وفق برجام را آغاز می‌نماید.
– اتحادیه اروپایی و آمریکا تمهیدات لازم برای اجرائی‌کردن تعهدات خود و تدوین دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های اجرائی لازم و توجیه مراجع ذی‌ربط دولتی و مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی را با مشورت ایران اتخاذ خواهند نمود.
