دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب: روحانی مديران مناسبی برای توسعه سياسی و ايجاد فضای باز سياسی انتخاب نكرد
چکیده :به نظر من آقاي روحاني در زمينه مسائل داخلي و بهويژه توسعه سياسي كه يكي از مطالبات جدي مردم است عملكرد صددرصد قابل قبولي نداشته است. اين وضعيت بهويژه در ابتداي دولت آقاي روحاني مشهود بود. در آن مقطع زماني برخی از همايشها و سخنرانيها به هم ميخورد يا اينكه به دلايل مختلف تعطيل ميشد....
کلمه – گروه خبر: محمد سلامتی، دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی معتقد است که روحاني در زمينه مسائل داخلي و بهويژه توسعه سياسي كه يكي از مطالبات جدي مردم است عملكرد صددرصد قابل قبولي نداشته است.
این فعال اصلاح طلب انتخاب نامناسب مدیران را علت عدم توسعه سیاسی و ایجاد فضای باز سیاسی می داند و می گوید: اين وضعيت بهويژه در ابتداي دولت آقاي روحاني مشهود بود. در آن مقطع زماني برخی از همايشها و سخنرانيها به هم ميخورد يا اينكه به دلايل مختلف تعطيل ميشد.
به اعتقاد وزیر دولت شهید رجایی دولت باید این موضوع را به طور جدیتری پیگیری کند. آقاي روحاني نبايد اجازه بدهد هواداران دولت گذشته و كساني كه با سياستهاي دولت همسو نيستند از امكانات دولتي عليه سیاستها و برنامههای اجرایی دولت استفاده كنند.
روزنامه آرمان در آغاز گفت و گوی خود می نویسد: نامش با دولت شهيد رجايي و باهنر گره خورده است. او وزير كشاورزي دولتهاي نخستين انقلاب بود. همان روزهايي كه انقلاب تازه روي پاي خود ايستاده بود و از جهتهاي مختلف مورد هجمه قرار ميگرفت. با محمد سلامتي براي تحليل و بررسي عملكرد دولت و همچنين انتخابات پيشروي مجلس شوراي اسلامي همكلام شديم. به پرسشهای ما مانند يك سياستمدار كهنهكار كه سرد و گرم دنياي سياست را چشيده پاسخ داد. او از عملكرد تيم اقتصادي دولت تدبير و اميد راضي نيست و انتخاب برخي از مديران دولت را رضايتبخش تلقي نميكند.
سلامتي همچنين از روحاني ميخواهد در برخورد با مديران خود جديتر رفتار كند و تصريح ميكند: «آقاي روحاني اگر احساس ميكند مديران وي فاقد تواناييهاي لازم در برآورده كردن مطالبات مردم هستند بايد عذر آنها را بخواهد و آنها را بركنار كند. جديت در برخورد با مديران ميتواند كليد موفقيت آقاي روحاني به شمار رود.»
در طول دو سالي كه از عمر دولت آقاي روحاني ميگذرد به چه ميزان مطالبات جريان تحولخواه ايران كه در انتخابات رياستجمهوري از آقاي روحاني حمايت كرده بود به نتيجه دلخواه رسيده است؟
اصلاحطلبان از حمايت آقاي روحاني در انتخابات رياستجمهوري رضايت دارند و تا حدود زيادي به مطالبات خود نزديك شدهاند. اصلاحطلبان از ابتدا با بسياري از برنامهها و شعارهاي آقاي روحاني موافق و همراه بودند و در طول دو سال گذشته نيز از عملكرد مدبرانه آقاي روحاني حمايت كردند. آقاي روحاني نيز به بسياري از وعدههايي كه در هنگام تبلیغات انتخاباتي دادند متعهد بودند و خط مشي خود را از جريان حامي خود جدا نكردند. ايشان در طول دو سال گذشته بارها اعلام كردند نسبت به وعدههايي كه به مردم دادهاند پايبند هستند. آقاي روحاني با اولويتبندي مسائل مختلف، اولويت اول خود را به مساله سياست خارجي و حل پرونده هستهاي اختصاص دادند. خوشبختانه با تلاش شبانهروزي تيم مذاكرهكننده ايران پرونده هستهاي به نتيجه مطلوب رسيد و يكي از شعارهاي مهم آقاي روحاني در کارزار انتخاباتي تحقق پيدا كرد. در كنار اين مساله تغيير استراتژي روابط خارجي با كشورهاي غربي و بهويژه كشورهاي اروپايي بود كه اين مساله نيز در حال انجام است و دولت تدبير و اميد، روابط ايران با كشورهاي اروپايي را به يك روابط مثبت و سازنده تغيير وضعيت داده است. البته عملكرد آقاي روحاني با اشكالاتي نيز همراه بوده است.
چه اشكالاتي؟
به نظر من آقاي روحاني در زمينه مسائل داخلي و بهويژه توسعه سياسي كه يكي از مطالبات جدي مردم است عملكرد صددرصد قابل قبولي نداشته است. اين وضعيت بهويژه در ابتداي دولت آقاي روحاني مشهود بود. در آن مقطع زماني برخی از همايشها و سخنرانيها به هم ميخورد يا اينكه به دلايل مختلف تعطيل ميشد. با اين وجود پس از مدتي كه دولت بيشتر بر اوضاع مسلط شد اين وضعيت شكل بهتري به خود گرفت. البته از اين نكته نيز نبايد غافل شويم كه تمام اختياراتي كه مستلزم توسعه سياسي است در اختيار آقاي روحاني قرار ندارد و بخشهاي ديگر نيز در اين زمينه دخالت دارند.
نكته ديگر اينكه آقاي روحاني مديران مناسبي را براي توسعه سياسي و ايجاد فضاي باز سياسي انتخاب نكردند. وزير كشور اعلام كرده فرمانداراني كه سياستهاي دولت را اجرا نميكنند بركنار خواهند شد. دولت بايد خيلي زودتر اين اقدام را انجام ميداد. دليل اين مساله هم اين است كه فرمانداراني كه از دولت قبل باقي ماندهاند با دولت آقاي روحاني برخورد جناحي انجام ميدهند و در اجراي سياستهاي دولت همكاري نميكنند. در شرايط كنوني نيز كه كشور در آستانه انتخابات مجلس قرار گرفته اين شائبه وجود دارد كه اين فرمانداران از يك جريان خاص حمايت كنند كه در نهايت به ضرر منافع كشور تمام شود.
در نتيجه دولت باید این موضوع را به طور جدیتری پیگیری کند. آقاي روحاني نبايد اجازه بدهد هواداران دولت گذشته و كساني كه با سياستهاي دولت همسو نيستند از امكانات دولتي عليه سیاستها و برنامههای اجرایی دولت استفاده كنند. فرمانداران دولت آقاي روحاني بايد در زمان انتخابات عملكرد عادلانهاي داشته باشند و اجازه دخالت هيچ شخص و نهادي را در انتخابات ندهند. دولت آقاي روحاني بايد فضاي انتخابات را به سمتي هدايت كند كه همه جريانهاي سياسي و از جمله اصلاحطلبان بتوانند به راحتي و در يك شرايط برابر و يك محيط سالم به رقابت با جريانهاي ديگر سياسي بپردازند.
نقاط ضعف دولت را در چه مسائلي ميدانيد و چه انتقاداتي را به دولت آقاي روحاني وارد ميدانيد؟
مساله مهم در اين زمينه اين است كه همه قدرت در اختيار آقاي روحاني نيست و بخشی از قدرت در اختيار جرياني است كه آقاي روحاني را نماينده طرز تفكر خود تلقي نميكند. به همين دليل ما بايد در تحليل عملكرد آقاي روحاني به اين مساله توجه كنيم كه آيا ايشان با توجه به موانع و مشكلاتي كه پيش روي خود ميبيند موفق شده عملكرد قابل قبولي از خود برجاي بگذارد يا خير.
مساله ديگر اينكه آقاي روحاني در مسائل اقتصادي با اينكه برنامههاي خوبي ارائه دادند اما در عرصه عمل نتوانستند موفقيت چنداني به دست بياورند. مديراني كه آقاي روحاني در زمينه اقتصادي انتخاب كردند فاقد تفكر منسجم و برنامهريزي شده بودند و به همين دليل تيم اقتصادي ايشان موفق نشد برنامههاي دولت را به صورت مدون و موفق اجرا كند. متاسفانه وزراي اقتصادي دولت با يكديگر هماهنگ نيستند و درباره مسائل مختلف ديدگاههايي را مطرح ميكنند كه بعضا با يكديگر متناقض و حتي متضاد است. برای مثال وزير اقتصاد درباره يك مساله خاص يك ديدگاه دارد، وزير صنعت نظر متفاوتي دارد و وزير تعاون و رفاه اجتماعي برداشت متفاوتي از مساله دارد.برای پیشبرد امور باید این ناهماهنگیها را رفع کرد و به توسعه مناسب در حوزه اقتصاد دست یافت.
آقاي روحاني و وزراي ايشان باید مقوله وضعيت اقتصادي و معيشتي مردم را ساماندهي كنند تا بتوانند در جهت جلب اعتماد مردم بیشتر گام بردارند. روحاني براي اينكه بتواند به مطالبات معيشتي مردم كه از اهميت زيادي برخوردار است پاسخ بدهد بايد از وزراي اقتصادي خود برنامه جامع و كاربردي مطالبه كند. در ادامه نيز بايد براساس همين برنامه جامع از آنها اقدامات عملي پررنگ و مورد درخواست مردم مطالبه كند. ايشان اگر احساس ميكند مديران وي فاقد تواناييهاي لازم در برآورده كردن مطالبات مردم هستند بايد عذر آنها را بخواهد و آنها را بركنار كند. جديت بيشتر با مديران ميتواند كليد موفقيت آقاي روحاني به شمار رود.
آقاي روحاني بايد اين نكته را مدنظر قرار بدهد كه مهمترين مطالبات مردم در زمينه مسائل اقتصادي است و پاسخگویی منطقی و عقلانی به مطالبات مردم موجب تحقق برنامههای توسعه در راستای رفاه اجتماعی میشود. بدون شك دولتهايي موفق عمل كردهاند و مورد رضايت مردم بودهاند كه در زمينه اقتصادي موفقتر عمل كردهاند. در شرايط كنوني نيز مسائل اقتصادي نسبت به مسائل سياست خارجي و توسعه سياسي از اهميت بيشتري برخوردارند. دولت آقاي احمدينژاد در بسياري از زمينهها بهويژه در زمينه صنايع خرد و متوسط آسیبهایی به اقتصاد وارد کرد. احمدينژاد تلاش ميكرد با روش خود سياستهاي خود را جلو ببرد. بنابراين مردم از دولت آقاي روحاني توقع دارند صنايع كوچك و متوسط را دوباره احيا كند. اگر وزيري در دولت تدبير و اميد موفق نشده به مطالبات مردم پاسخ بدهد به دليل ضعف مديريت وي بوده و آقاي روحاني بايد به دنبال راهکاری در رفع این مشکل باشد و گاهی راهحل موجود، جايگزين كردن يك شخص توانمند به جاي ايشان است. متاسفانه در طول دو سال گذشته برخي از وزراي دولت در زمينه كاري خود موفق عمل نكردهاند.
كدام يك از وزيران موفق نبودهاند؟
به نظر من دولت در حوزه اقتصاد موفق نبوده است. تضاد در ديدگاهها و همچنين عدم هماهنگي لازم در زمينه مديريت اقتصاد كشور سبب شده كه ما كارنامه قابل قبولي از دولت تدبير و اميد در زمينه اقتصادي مشاهده نكنيم. من معتقدم هنوز هم دير نشده و آقاي روحاني بايد هرچه سريعتر در برنامههاي اقتصادي دولت بازنگري دقيق انجام بدهد و مديران خود را به جديت و تلاش بيشتري در زمينه برآورده كردن مطالبات معيشتي مردم دعوت كند.
چينش كابينه آقاي روحاني منطقي و قابل قبول بود؟ آيا آقاي روحاني در يك فضاي آرام و بدون دغدغه مديران خود را انتخاب كرد؟
خير؛ آقاي روحاني در يك فضاي آرام و مطمئن دست به انتخاب اعضاي كابينه نزدند و شرايط بهطور كامل براي ايشان مهيا نبود. با اين وجود اين مساله به اين معنا نيست كه آقاي روحاني نميتوانست به صورت جديتر از مديران خود كار و برنامه مطالبه كند. ايشان بايد برخورد جديتري با مديران خود انجام دهد و از آنها تلاش و همراهي بيشتري بطلبد. مهم نيست كه مديران يك دولت از چه طيف و جريان سياسي هستند بلكه مساله مهم اين است كه رئيسجمهور يك دولت بايد به مديران خود برنامه بدهد و از آنها اجراي آن برنامه را مطالبه كند. برای مثال مهم نيست كه وزير كشوري كه آقاي روحاني انتخاب كرده از چه طيف و خاستگاه سياسي است، بلكه مساله مهم اين است كه وزير كشور انتخابشده بايد سياستهاي دولت خود را بدون هيچ كم و كاستي اجرا كند.
به نظر شما مخالفتهای صورت گرفته از سوي جريان مقابل آقاي روحاني به چه ميزان در عملكرد دولت تاثير گذاشت؟
اين مساله طبيعي بود كه مخالفان آقاي روحاني پس از شكست در انتخابات رياستجمهوري به مخالفت با آقاي روحاني و كابينه ايشان بپردازند. عدهاي از اين افراد به هيچ عنوان گمان نميكردند ممكن است در انتخابات شكست بخورند و اصلاحطلبان و آقاي روحاني در انتخابات پيروز شوند. گروه ديگر اما از منفعت طلباني تشكيل شده بود كه با پيروزي آقاي روحاني در انتخابات، بسياري از منافع خود را در خطر ميديدند. به همين دليل به صورت طبيعي اين گروهها عليه سیاستها و برنامههای اجرایی آقاي روحاني بسيج شدند و تلاش كردند مانع از تحقق وعدههايي شوند كه آقاي روحاني به مردم داده بود. با اين وجود مساله مهم اين بود كه آقاي روحاني در مقابل اين هجمهها و برخوردها چه واكنشي از خود نشان دهد و چه برخوردي با مخالفان داشته باشد. در مرحله اول آقاي روحاني بايد از پتانسيل تحولخواهان و اصلاحطلبان براي مقابله با مخالفان دولت خود استفاده بيشتري ميكرد. نكته ديگر اينكه ايشان بايد از وزرا و مديران خود درخواست ميكرد كه در صورت نياز نسبت به برخی از هجمهها و انتقادات غیرمنطقی این جریان واکنش نشان دهند. ايشان بايد خط مشيای را براي خنثیسازی هجمههای ناروا نسبت به برنامههای دولت مشخص میکرد. ايشان بايد پس از مشاهده غرضورزيهاي مخالفان به سرعت يك تيم سياسي بسيار قوي براي مقابله و خنثي كردن كارشكنيها عليه سیاستهای دولت تشكيل ميدادند و تمام مسئوليتها را در اين زمينه به اين تيم واگذار ميكردند. این رویکرد موجب برخورد علمی و کارشناسی با هجمههای تندروها میشد. اين در حالي است كه برخي از وزراي كابينه و همچنين معاونان و مشاوران رئيسجمهور، خود را كنار كشيدند و از ورود به ميدان مبارزه با مخالفان طفره رفتند.
در شرايط كنوني نقش آيتا… هاشمي را چگونه ارزيابي ميكنيد؟به نظر شما در مقطع تاريخي كنوني چه رسالتي برعهده آيتا… هاشمي است؟
در اين زمينه شايد نياز باشد يك مساله مهم واكاوي و بررسي شود. برخي از اصولگرايان معتقدند اصلاحطلبان كه در گذشته نسبت به مواضع آيتا… هاشمي انتقاد داشتند چرا در شرايط كنوني از ايشان حمايت ميكنند و در يك جبهه قرار گرفتهاند. در پاسخ به اين عده بايد عنوان كنم معمولا جريانهاي سياسي در جوامع مختلف در بزنگاههاي سياسي در مقابل هم قرار ميگيرند و با هم رقابت ميكنند. اغلب اين رقابتها نيز با توجه به شرايط فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي شكل ميگيرد. با اين وجود پس از مدتي چون همه اين جريانها متعلق به يك كشور و ملت هستند احساس ميكنند در صورتي كه با يكديگر همكاري داشته باشند بهتر ميتوانند به مردم خود خدمت كنند. بنابراين رقابتهاي گذشته جاي خود را به همراهي و همفكري ميدهد. اين يك مساله طبيعي در دنياي سياست است.
اگر تضادها شكل جديتري بگيرد و نيروهاي سياسي به هم نزديك نشوند ممكن است شكافهاي يك جامعه تشديد شود و جريانها و شخصيتهاي سياسي روز به روز از هم فاصله بيشتري بگيرند. كار سياسي مستلزم انعطاف، دورانديشي و زمانشناسي است. سياستمداران بزرگ معمولا با توجه به شرايط سياسي يك جامعه مواضع خود را بيان ميكنند. نميتوان همواره و در مقاطع مختلف تاريخي كه شرايط يك جامعه تغيير ميكند از يك موضع و ديدگاه سياسي استفاده كرد. البته از اين نكته نيز نبايد غافل شويم كه در دولت اصلاحات تنها عده معدودي نسبت به مواضع آيتا… هاشمي انتقاد داشتند و قاطبه اصلي اصلاحطلبان مواضع انتقادي نسبت به ايشان نداشتند. نبايد تندرويهاي عدهاي خاص را به حساب يك جريان كلي سياسي نوشت. در شرايط كنوني اصلاحطلبان گمان ميكنند اگر از پتانسيل و جايگاه آيتا… هاشمي استفاده كنند در نهايت به سود جامعه و كشور خواهد بود. به همين دليل از مواضع ايشان حمايت ميكنند. آقاي هاشمي شخصيت بيبديلي در تاريخ انقلاب هستند و براي انقلاب و نظام چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن زحمات بسيار زيادي كشيدهاند. در شرايط كنوني ايشان از توانايي بسيج طيف گستردهاي از مردم براي يك هدف سياسي برخوردار هستند. همه در انتخابات سال92مشاهده كرديم كه با حضور ايشان در عرصه انتخابات چه موج عظيمي از شور و شوق مردمي به راه افتاد. هنگامي كه يك جريان سياسي اين پتانسيل و توانايي را در يك شخصیت مشاهده ميكند به صورت طبيعي به سمت آن گرايش پيدا ميكند و تلاش ميكند از اين ظرفيت و پتانسيل استفاده كند.
شما علاوه بر اينكه در چند كابينه حضور داشتهايد دولتهاي زيادي را هم به چشم ديدهايد. به نظر شما مشي آقاي روحاني بيشتر شبيه كدام يك از روساي جمهور گذشته است؟
شيوه عملكرد آقاي روحاني بيشتر شبيه آقاي هاشمي است. آقاي روحاني به دليل اينكه از گذشته رابطه نزديكي با آيتا… هاشمي داشتهاند و با روحيات و ديدگاههاي يكديگر آشنا هستند در صحنه اجرايي نيز بسيار شبيه به هم رفتار ميكنند. با اين وجود هنگامي كه به برنامههاي آقاي روحاني نگاه ميكنيم متوجه ميشويم كه اين برنامهها بيشتر به برنامههاي اصلاحطلبان شباهت دارد. شايد در گذشته كه بنده در كابينه حضور داشتم ديدگاهها و برنامههاي اين افراد تا به اين اندازه به هم شباهت نداشت اما شرايط اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي جامعه به شكلي پيش رفته كه ديدگاههاي جريانها و شخصيتهاي سياسي به هم نزديك شده است. بنابراين در شرايط كنوني ديدگاههاي آقاي روحاني به ديدگاههاي آقاي هاشمي شباهت دارد و مواضع آقاي هاشمي نيز با اصلاحطلبان در يك جبهه قرار ميگيرد. نكته مهم در اين زمينه ظهور و بروز شخصي مانند محمود احمدينژاد در ميان اين روساي جمهور بود. احمدينژاد با سكته مديريتي كه به كشور داد پازل مديريتي كشور را به هم ريخت و برخلاف چشمانداز بيست ساله دست به تغييرات گسترده و غيركارشناسي زد.
ارزيابي شما از آرايش سياسي انتخابات مجلس آينده به چه صورت است؟
آرايش سياسي انتخابات آينده داراي يك جنبه اصلي و يك جنبه فرعي است. در انتخابات آينده به صورت كلي جريان اصلاحطلبي و همچنين اعتدالگرايان در مقابل اصولگرايان قرار خواهند گرفت. با اين وجود صحنه انتخابات آينده به احتمال زياد شاهد حضور طيف منتسب به محمود احمدينژاد و همچنين تندروها نيز خواهد بود. در شرايط كنوني اصولگرايان به دليل ناكامي دولتهای نهم و دهم كه منتسب به اردوگاه اصولگرايي بود در يك حالت استيصال قرار دارند. نكته ديگر اينكه اصولگرايان دچار تشتت و عدم انسجام هستند و به نظر نميرسد در انتخابات آينده به وحدت لازم دست پيدا كنند. اصولگرايان به احتمال زياد با سه طيف كه شامل اصولگرايان سنتي مانند حزب موتلفه اسلامي، طيف اعتدالي كه مواضع نزديكي به دولت دارند مانند طيف منتسب به علي لاريجاني و همچنين تندروها و جبهه پايداري وارد عرصه انتخابات خواهند شد. اين در حالي است كه اصلاحطلبان و اعتداليون با اجماع كامل و هماهنگي وارد عرصه انتخابات خواهند شد. مزيت نزديكي اعتدالگرايان به جريان اصلاحطلبي در شرايط كنوني نزديك شدن چهرههاي متعادل مانند آقاي ناطق نوري و علي لاريجاني به جريان اصلاحطلبي است. در چنين شرايطي اصلاحطلبان ميتوانند از اصولگرايان معتدل كه مشي اعتدالي را برگزيدهاند در ليستهاي انتخاباتي خود استفاده كنند. اصولگرايان معتدل نيز ميتوانند از چهرههاي اصلاحطلب در ليستهاي خود استفاده كنند. در نتيجه نزديكي مواضع اصلاحطلبان و اعتدالگرايان در نهايت كفه ترازو را به سمت اصلاحطلبان سنگينتر خواهد كرد. هدف اصلي جريان اصلاحطلبي هم اين است كه تندروها در مجلس آينده حضور نداشته باشند و افرادي وارد مجلس شوند كه داراي رويكرد اعتدالي باشند.
شما استفاده از چهرههاي اصولگرا در ليست اصلاحطلبان را صحيح ميدانيد؟
بله؛ يك اصولگراي متعادل اگر در انتخابات پيروز شود مانع از حضور يك نماينده تندرو در مجلس آينده خواهد شد كه اين به سود مردم و كشور خواهد بود. هنگامي كه فردي مانند آقاي ناطق نوري در ليست اعتدالگرايان قرار بگيرد و وارد مجلس شود علاوه بر اينكه جاي يك نماينده تندرو را ميگيرد به دولت نيز كمك ميكند با فراغت بال بيشتري به مردم خدمترساني كند.
اصلاحطلبان عنوان كردهاند كه براي به دست آوردن 200 كرسي مجلس برنامهريزي خواهند كرد. به نظر شما آيا در اين زمينه موفق خواهند شد؟
به نظر من اصلاحطلبان بايد براي به دست آوردن همه كرسيهاي مجلس آينده برنامهريزي كنند. با اين وجود دست اصلاحطلبان براي حضور همه آنها میسر نيست. اين در حالي است كه اکثر اصولگرايان از مدتها قبل براي انتخابات برنامهريزي كردهاند و هر فردي كه تمايل دارند را در ليستهاي انتخاباتي خود قرار بدهند. يكي از مواردي كه چهرههاي معتدل اصولگرايي ميتوانند به اصلاحطلبان كمك كنند در همين زمينه است.
توقع شما از آقای روحانی در برگزاری انتخابات چیست؟
توقع مردم جامعه اين است كه آقاي روحاني در انتخابات آينده يك چهره دموكراتيك و مردمي از خود نشان بدهد و با برگزاري يك انتخابات سالم و برابر شرايط را براي حضور همه جريانهاي سياسي فراهم كند. به نظر ميرسد برخي از جريانهاي سياسي از هماكنون در انديشه اقدامات ایذایی در انتخابات هستند و تلاش خواهند كرد مانع از موفقيت اصلاحطلبان در انتخابات آينده شوند. آقاي روحاني با تاكيد زياد بر رعايت قانون و همچنين ايجاد فرصتهاي برابر بايد مانع از دخالت بيجاي اينگونه جريانها شود.













