یک قدم مانده به توافق هستهای/ افکار عمومی در انتظار؛ دلواپسان در التهاب
چکیده :در حالی که افکار عمومی در ایران چشم انتظار تعیین تکلیف مذاکرات در همین امروز و فردا هستند تا بیش از یک دهه بحران در روابط بین المللی و تحریم و تهدید علیه کشور پایان پذیرد، صهیونیست ها از سویی و اقتدارگرایان وطنی از سوی دیگر می گویند آنچه در وین در جریان است، یک توافق بد و یک شکست است!...
کلمه – گروه سیاسی: ایران و کشورهای 1+5 در یک قدمی توافق هسته ای قرار دارند، مردم ایران در انتظار سوت پایان مناقشه ای هستند که در طول یک دهه گذشته باعث تحمیل هزینه های غیرقابل جبرانی بر زندگی آنها شد و در آن سو دلواپسان هسته ای و کاسبان تحریم در التهاب اند و آماده می شوند تا به محض اعلام توافق نهایی، تیم هسته ای کشور را با انتقادات بی پایه و اساس و کارشکنی های جدید رو به رو کنند.
به گزارش کلمه، دولت غیرقانونی محمود احمدی نژاد در طول 8 سالی که قدرت را در دست داشت، نه تنها هزینه های سیاسی و اجتماعی زیادی در حوزه داخلی به کشور و مردم ایران تحمیل کرد، که در حوزه سیاست خارجی نیز اعتبار و منزلت ایران را به قهقرا کشید. در آن دوره عملا ارتباط کشورمان با اکثر کشورهای منطقه و جهان تقریبا قطع شد و تحریم های بی سابقه اقتصادی به کشور تحمیل شد.
اکنون پس از دو سال تلاش جریانات خردگرا و اهل میانه روی برای اصلاح روابط با کشورهای بزرگ جهان، تندروهایی که از سال 84 تا 92 در همه مراحل احمدی نژاد و تیم فاسد او را همراهی و حمایت کردند، همچنان تلاش می کنند تا همان سیاست ها را در کشور پیگیری کنند.
با این حال مردم چشم انتظار تعیین تکلیف مذاکرات در همین امروز و فردا هستند و افکار عمومی به شکلی کم سابقه، خبرها در این باره را بی وقفه رصد می کنند. آخرین گزارش های منتشر شده نیز نشان می دهد که احتمالا امشب قرار است خبر مهمی در این باره اعلام شود.
دفتر ریاست جمهوری اسلامی ایران پیام داده که حسن روحانی رییس جمهور پس از پایان مذاکرات جاری در وین به طور زنده با مردم سخن خواهد گفت. حمید ابوطالبی معاون سیاسی دفتر رییس جمهور نیز طی یادداشتی در صفحه توییتر خود تاکید کرده که: لحظه تاریخی درحال فرارسیدن است؛ این لحظه، فقط حل موضوع جعلی هسته ای ایران نیست، بلکه لحظه برتری مذاکره برمقابله، وپیروزی فضیلت است.
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در دیدار با همتای چینی خود گفته: معتقدیم نباید مذاکرات تمدید شود، اما ما تا جایی که میتوانیم و لازم باشد کار را ادامه میدهیم.
فرانسوا اولاند رئیسجمهور فرانسه هم گفته که طرفهای مذاکرهکننده به حصول توافق هستهای نزدیک هستند. لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه نیز گفته است: امروز بعد از ظهر بیانیهای درباره مذاکرات هستهای ایران صادر خواهد شد.
در این میان به نظر می رسد دلواپسان هم کار را تمام شده می دانند و خود را برای فردای پس از توافق آماده می کنند. از سویی کیهانیان به پیشواز خبر توافق رفته اند و قصد دارند هنوز چیزی مشخص نشده، بر روی این توافق نام «شکست» بگذارند.
از سوی دیگر صهیونیست ها نیز با اعزام گروه های فشار خود به مقابل هتل محل مذاکرات، کارشکنی علیه توافق هسته ای را به دست و پا زدن های آخر رسانده اند. گروهی بیست نفره که پشت چادر خبرنگاران در وین ایستاده و علیه آنچه «توافق بد» نامیده اند، شعار داده اند.
همزمان، وزیر جنگ اسرائیل هم با لحنی سرشار از خشم گفته: کشورهای غربی به زودی توافقنامه ای را با ایران امضا می کنند که سرشار از امتیازها برای ایران است. امتیازهایی که این کشورها به ایران می دهند، برای ایران بی سابقه است!
در آن سوی دنیا نیز دلواپسان آمریکایی همگام با همفکران ایرانی شان در تلاش اند تا آخرین سنگ ها را پیش پای توافق بیندازند. جان بینر رییس جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا در گفت وگو با شبکه تلویزیونی سی.بی.اس گفته است «اگر پرزیدنت اوباما میز مذاکره بر سر برنامه هسته ای ایران را ترک کند، او را تحسین می کنم؛ زیرا نبود توافق، بهتر از یک توافق بد خواهد بود».
صدای آمریکا به نقل از بینر افزوده: «آنچه از جریان مذاکرات درز کرده است، نشان می دهد نمایندگان آمریکا تقریبا از همه خطوط تعیین شده که خودشان تعیین کرده بودند، فاصله گرفته بودند. نمی خواهم شاهد یک توافق بد باشم.
تیتر نخست امروز روزنامه کیهان نیز همصدا با تندروهای آمریکا و اسرائیل، از همین موضع به همین موضوع پرداخته بود. روزنامه ارگان دلواپسان در گزارشی با تیتر «توافق در چارچوب سند لوزان باخت است»، نوشته است:
«شواهد و قرائن نشان میدهد آمریکایی ها به دنبال تحقق اهداف خود در چارچوب سند لوزان هستند و اگر آن اهداف -که در فکت شیت آمریکا- منعکس شد، محقق شود آمریکا برنده این چالش طولانی خواهد بود. در حالی که مذاکرات به مراحل سخت و نفس گیر خود رسیده و هنوز روشن نیست سرنوشت این رایزنیهای فشرده چه خواهد شد، گمانهزنیهای مختلفی در این خصوص صورت میگیرد….اما آنچه در این میان قابل توجه است آن که در صورت حصول توافق، چگونه باید آن را سنجید و ملاک و معیار توافق خوب و بد چیست. متاسفانه تاکنون سند روشن و دقیقی از سوی تیم مذاکره کننده ایران به عنوان پارامترهای یک توافق خوب منتشر نشده است اما با این حال قضاوت در این زمینه ناممکن نیست چرا که تعریف آمریکا از توافق خوب تقریباً روشن بوده و لذا روی دیگر این سکه را می توان توافق خوب برای ایران دانست. شواهد و قرائن بخوبی نشان می دهد آمریکاییها به دنبال تحقق اهداف خود در چارچوب سند لوزان هستند و اگر آن اهداف -که در فکت شیت آمریکا- منعکس شد، محقق شود آمریکا برنده این چالش طولانی خواهد بود. چکیده این اهداف را میتوان در این چند جمله خلاصه کرد؛ با اعمال محدودیتهای بیسابقه، صنعت هسته ای ایران به صنعتی نمایشی تبدیل شود، زیر ساخت تحریمها علیه ایران حفظ شده و توانایی دفاعی ایران نیز تحت نظارت و کنترل درآید. با این تفاسیر رسیدن به توافقی که سنگ بنای آن تفاهم و سند لوزان باشد، چیزی جز باخت برای ما نخواهد بود و نباید اجازه داد آمریکاییها چنین توافقی را مقابل ایران گذاشته و از دستیابی به توافقی عادلانه شانه خالی کنند. خبرهای رسیده از وین و رسانه های منطقه ای و بین المللی در این خصوص ضد و نقیض و بسیار متنوع است.»
روزنامه کیهان که از زمانی که مسئولیت آن به حسین شریعتمداری سپرده شده همواره در راستای اهداف و خواسته های اقتدارگرایان خردستیز حرکت کرده است، در گزارش دیگری با عنوان «آمریکا خیال ندارد از اسب لوزان پیاده شود» ضمن فاجعه بار خواندن تفاهم لوزان نوشته است:
«روند مذاکرات هستهای حاکی از آن است که آمریکا به شدت به دنبال به کرسی نشاندن مفاد تفاهم فاجعهبار لوزان بوده و علت بن بست فعلی مذاکرات نیز همین است…… روشن است که در مذاکرات ایران و 1+5 در برخی موارد مهم اختلافات جدی وجود دارد. ولیکن شنیدهها حکایت از آن دارد که اختلافها به این دلیل نیست که آمریکا از چارچوب لوزان فاصله گرفته است؛ بلکه به این دلیل است که آمریکا به قرائت خود از چارچوب لوزان به شدت پایبند است. چارچوبی که به هیچ وجه با خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران تناسبی ندارد. یکی از تاکتیکهایی که آمریکاییها برای رسیدن به اهداف خود از آن بهره میبرند این است که خود در نقض چارچوب لوزان پافشاری میکنند و مطالباتی فراتر و سختگیرانهتر از لوزان را مطرح میکنند تا نهایتا تیم مذاکرهکننده ایران به همان چارچوب لوزان رضایت دهد. گفتنی است هنگام مذاکرات لوزان، منتقدان دلسوز بارها نسبت به روند و چارچوب مذاکرات و راه حلها هشدار داده و بخصوص نسبت به توافقی دو مرحلهای اعلام خطر کردند. اما دولت با این توجیه که تفاهم لوزان الزامآور نیست، هشدارهای منتقدان را جدی نگرفت. همان زمان آمریکاییها متنی را به عنوان فکت شیت لوزان منتشر کردند اما تیم ایرانی هرگز حاضر به انتشار نسخه خود نشد و نقدی جدی نیز به نسخه آمریکایی وارد نکرد. به نظر میرسد امروز آمریکاییها با استناد به همان فکت شیت، مطالبات زیادهخواهانه خود را مطرح کرده و مذاکرات را به بن بست کشاندهاند. با توجه به اصرار عجیب و غریب آمریکاییها بر تحقق تفاهم لوزان به عنوان توافق نهایی این سوال قابل تامل پیش میآید که مگر در لوزان چه قول و قراری گذاشته شده که آمریکاییها چنین به آن مشتاقاند؟! گفتنی است مدیر مسئول کیهان در واکنش به تفاهم لوزان گفته بود؛ نام توافق دو مرحلهای را بیانیه مطبوعاتی گذاشتیم. در یک کلمه باید گفت که اسب زین شده را دادهایم و افسار پاره تحویل گرفتهایم!»
روزنامه وطن امروز نیز همراستا با کیهان به تفاهم لوزان و فکت شیت آمریکا پرداخته و تیتر یک خود را به گزارشی در این مورد اختصاص داده است. وطن امروز در گزارشی پر از علامت سوال و علامت تعجب که پریشانی فکر نویسنده در آن به روشنی پیدا است، با تیتر «تحمیل فکتشیت آمریکا؟» نوشته است:
«جان کری امیدوار شده است! وزیر خارجه آمریکا دیروز گفت از جلسهاش با جواد ظریف راضی است و او نسبت به حصول توافق امیدوار شده است. جان کری دیروز اعلام کرد: دیدار خیلی خوبی با ظریف داشتم که خیلی مثبت بود. البته این تنها آمریکاییها نیستند که حالشان عوض شده است. در این سو نیز گویا اتفاقاتی رخ داده است. علیاکبر صالحی روز شنبه پس از 4 ساعت گفتوگو با مونیز، وزیر انرژی آمریکا گفت: «از این بهتر نمیشود.»! این همان جان کری است که چهارشنبهشب، پس از بازی ویدئو کنفرانس به میان خبرنگاران آمد و گفت نمیتواند تا همیشه پای میز مذاکره بماند…… اظهارات ظریف و نیز برخی اعضای تیم مذاکرهکننده که رسانههای غربی بدون ذکر اسامی آنها، جزئیات دبه شب آخر آمریکا را فاش کردند؛ نشان میداد آمریکاییها بسیار فراتر از آنچه پیش از آن مطالبه میکردند، میخواهند. با این حال اما از بعدازظهر جمعه به مرور فضا تغییر کرد و ورق برگشت به گونهای که از شنبه زمزمه بازگشت تعدادی از وزرای خارجه به وین مطرح شد و کار به جایی رسید که دوباره فضا به شرایط قبل از دبه بازگشت!»
