سختگیری بر زندانیان سیاسی؛ واکنش تندروها به موفقیت مذاکرات هسته‌ای

چکیده :خانواده های زندانیان بند 350 اوین شروع دوباره برخوردهایی از نوع حمله روز یکشنبه به این بند را بی ارتباط با موفقیت دولت در مذاکرات هسته ای و استقبال مردم از آن نمی دانند و معتقدند دولت باید گام بعدی خود را در جهت رفع حصر و حبس بردارد....

کلمه – مصطفی محمدی:

روز یکشنبه مسئولین زندان اوین با تعداد زیادی از سربازان گارد حفاظت زندان با ورود به بند 350 زندان اوین که حدود چهل تن از زندانیان سیاسی در آنجا محبوس هستند اقدام به بازرسی و تفتیش اموال و وسایل شخصی زندانیان این بند کردند.

خانواده های زندانیان بند 350 شروع دوباره این برخوردها را بی ارتباط با موفقیت دولت در مذاکرات هسته ای و استقبال مردم از آن نمی دانند و معتقدند دولت باید گام بعدی خود را در جهت رفع حصر و حبس بردارد.

داور حسینی یکی از زندانیان سیاسی بند 350 زندان اوین است که در ملاقات روز دوشنبه با مادرش از بازرسی سنگین بند خبر داده و به گفته مادر این زندانی، زندانیان بند از نحوه بازرسی و بهم ریختن بند بسیار ناراحت بوده اند.

وی موفقیت توافق هسته ای را با افزایش فشارها بر زندانیان بی ارتباط نمی داند و در گفتگو با “کلمه” تصریح می کند: “هر زمان که آقای روحانی صحبت از آزادی می کنند آقایان فشارها را بیشتر می کنند. در واقع زندانیان سیاسی مانند اسرا و گروگان هستند که آقایان هرازگاهی عقده های خود را بر سرشان خالی می کنند. انتظار ما از دولت آقای روحانی این است که همانگونه که توانستند با تدبیر مشکلات سیاست خارجی را حل کنند فضای سیاسی کشور را هم باز کنند تا مردم آزادانه بتوانند حرف و عقیده خود را بگویند. بالاخره همه که مثل هم فکر نمی کنند و باید آزادی بیان باشد تا به دموکراسی برسیم. این انتظار زیادی نیست.”

مژگان مرادپور مادر این زندانی سیاسی در ادامه با ابراز نگرانی خانواده ها از تکرار این گونه برخوردهای غیرمتعارف بیان می کند: “روز یکشنبه مانند سال گذشته دوباره ریخته اند بند و بازرسی شدیدی کرده اند باز جای شکرش باقی است که مثل سال گذشته بچه ها را مورد ضرب و شتم قرار ندادند. ظاهرا بعد از تعطیلات آقایان برگشته اند که کینه های خود را بر سر بچه های ما خالی کنند.”

او خاطرنشان می کند: “سال گذشته هم که ریختند و زندانیان سیاسی را زدند ما خانواده ها درخواست مجازات آمران و عاملان را کردیم اما نه تنها با این مطالبه ما پاسخی داده نشد بلکه فشارها را بر خانواده ها افزایش دادند. وضعیت بدتر شد که بهتر نشد. محدودیت و فشارها نسبت به سال گذشته خیلی افزایش پیدا کرد. کوچکترین حرفی هم که می زنیم حق و حقوق زندانی و خانواده را می گیرند. مثلا وقتی خانواده ها میهمانی می گذارند و من می روم می گویند ملاقات حضوری حذف می شود حتی ما خانواده ها را هم راحت نمی گذارند و بسیار سخت می گیرند. خبر هم دارید که جدای اینکه پرونده دوباره برای زندانیان تشکیل می دهند و احکام سنگین هم برای فعالان فیس بوکی صادر کردند و این یعنی بسیار خفقان و هیچکس نمی تواند عقاید خود را بیان کند. روز به روز هم فضای سیاسی کشور بدتر می شود و هرکس انتقاد و اعتراضی کند باهاش برخورد می کنند.”

بازرسی غیر متعارف روز یکشنبه دقیقا در آستانه سالگرد 28 فروردین سال گذشته انجام گرفته است؛ پنج شنبه سیاهی که زندانیان بند 350 مورد هجوم بی سابقه همراه با خشونت و ضرب و شتم ماموران زندان قرار گرفتند. شدت برخوردها به حدی همراه با خشونت بود که ده ها تن از زندانیان به دلیل خون ریزی و شکستگی به بیمارستان های خارج از زندان منتقل شدند. بعد از آن حادثه خانواده‌های زندانیان سیاسی بند 350 خواستار تشکیل کمیته حقیقت یاب شدند تا به اینگونه برخوردهای غیرقانونی رسیدگی شود و عاملان و آمران مجازات شوند.

اما پس از گذشت یک سال نه تنها هیچ یک از مسئولین و ماموران مورد بازخواست قرار نگرفتند بلکه برای تعدادی از خانواده ها که پیگیر این قضیه بودند پرونده قضایی باز شد و احمدرضا حائری بهمراه چند تن دیگر حکم دریافت کردند. همچنین رضا شهابي، كامران ايازي و اميد زارعي نژاد از زندانیان سیاسی هر كدام شش ماه محكوميت گرفتند. تعدادی از زندانیان سیاسی بند 350 نیز پس از مدتی نگهداری در سلول انفرادی به زندان های دیگر تبعید شدند و خانواده ها مورد تهدید قرار گرفتند تا دیگر صحبتی از 28 فروردین بر زبان نیاورند.

معصومه دهقان، همسر عبدالفتاح سلطانی وکیل دربند 350  با ابراز تاسف از شروع برخوردهای خشونت آمیز با زندانیان سیاسی به “کلمه” می گوید: “این بازرسی سنگین اخیر حادثه خونین 28 فروردین سال گذشته را برای ما تداعی می کند. هنوز طعم شیرین توافق هسته ای و رفع تحریم ها را نچشیده ایم که با اینگونه اقدامات خاطره سال گذشته را برای مردم زنده کردند. 28 فروردین در تاریخ هرگز فراموش نخواهد شد. با کمال تاسف می بینیم که به جای اینکه کاری کنند تا مردم تلخی آن حادثه را از یاد ببرند دوباره با خشونت بند را بازرسی می کنند و این رفتارهای ناشایست را همچنان ادامه می دهند.”

وی ادامه می دهد: “زمانی که به بند 350 برای بازرسی آمده بودند همسرم در بیمارستان بود اما زمانیکه به بند برگشته بود می گفت که بند بسیار آشفته و بهم ریخته بوده است. متاسفانه به جای اینکه حقوق ابتدایی زندانیان را به آنها بدهند و داشتن تلفن و برقراری ارتباط با خانواده عادی شود تا از وضعیت آنها اطلاع پیدا کنند اینگونه به بند حمله می کنند و با خشونت وسایل زندانیان را به هم می ریزند. این در حالی است که تمام زندانیان در همه بندها تلفن دارند و می توانند با خانواده هایشان تماس بگیرند اما زندانیان سیاسی از این حق خود محروم هستند. عزیزان ما تا یک هفته بی خبر از وضعیت خانواده خود می مانند… سوال ما این است که چرا این ارتباط با خانواده باید قطع شود؟ پس حقوق شهروندی در کجا باید رعایت شود؟ ما از مسئولینی که صدای ما را می شنوند می خواهیم دست از این خشونت و لجاجت بردارند و حقوق اولیه زندانیان ما را رعایت کنند. حق تلفن، ملاقات حضوری و مرخصی از جمله این حقوق اولیه است که متاسفانه بطور سلیقه ای به آنها داده می شود.”

طی سالهای اخیر دستیابی به حقوق اولیه زندانیان سیاسی اعم از حق تلفن، ملاقات حضوری و مرخصی مطابق با قوانین موجود از مهمترین مطالبات خانواده های زندانیان سیاسی بوده است؛ اگرچه تداوم حبس و حصر را همچنان غیرقانونی می دانند.

خانم دهقان مطالبه رفع حصر و حبس را یک رسالت همگانی می داند که باید از دولت و قوه قضاییه درخواست شود تا بدین ترتیب آنها مجبور به رعایت حقوق شهروندی و زندانیان شوند و نگویند که اینها جزو فراموش شدگان هستند. محصورین و محبوسین جزو اولویت های خانواده ها هستند و باید هر چه سریعتر آزاد شوند. حالا که دولت اعتدال و امید آقای روحانی به یکسری از موفقیت ها دست یافته است، ما می خواهیم که گام بعدی دولت در جهت رفع حصر و حبس عزیزان ما باشد. محصورین و محبوسینی که دغدغه اشان انتخابات قبلی بوده است و حالا که رئیس جمهور و وضعیت تغییر کرده و فضا به سمت اعتدال رفته، زمان آن رسیده تا به مسئله حصر و حبس پرداخته شود؛ چراکه ادامه این روند دیگر موضوعیت ندارد و زمان حل آن مدتهاست که فرارسیده است. همه مسئولین باید به این وضعیت پایان دهند.”

یکی دیگر از اعضای خانواده ها که به شدت نگران افزایش فشارها بر زندانیان سیاسی است، می گوید: “در ملاقاتی که داشتیم شنیدیم که بند 350 را حسابي شخم زده اند، اتاق 9 را خيلي گشتند وخيلي تبلت وموبايل وفلش مموري پيدا كردند و با خودشان بردند البته برخلاف سال گذشته اینبار به كسی آسيبی نرساندند. اتاق 7 را هم خيلی جستجو كردند و بهم ريختند، اما هرچي گشتند هيچی پيدا نكردند.”

همسر محمدصادق ربانی املشی نیز با بیان اینکه فعلا خبری از آزادی نیست در مورد بازرسی روز یکشنبه به “کلمه” توضیح می دهد که همسرش در اتاق هفت بند 350 هست و ظاهرا بازرسی در اتاق 9 شدیدتر صورت گرفته و بیشتر اخبار از این بند است که بازرسی در آن صورت گرفته است. حالا هم که از آزادی خبری نیست و خود ما منتظریم تا مهرماه سه سال حکم آقای ربانی تمام شود، در هر حال پناهمان برخداست تا این مشکلات حل شود.

دکتر ربانی املشی، استاد بازنشسته دانشگاه که سالها با سازمان انرژی اتمی ایران همکاری داشته است. در زمان بازداشت او، خانواده آیت الله ربانی املشی در نامه ای به رئیس قوه قضائیه خواستار رسیدگی به وضعیت همه زندانیان شدند.

آنها خطاب به صادق آملی لاریجانی نوشته بودند: “بسیار موجب تأسف است اذعان به این حقیقت که آثار وضعی اینگونه ظلمها نظام جمهوری اسلامی را تا نابودی پیش خواهدبرد. الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظلم. امیدواریم تا از این دیرتر نشده، تصمیمی جدی بگیرید و با احقاق حقوق مظلومان و آزادی بی گناهان نام خود را در لیست یکی از خدمتگزاران واقعی نظام اسلامی، ثبت نمایید.”

سیامک قادری نیز که مدتی است با پایان دوران محکومیت خود از زندان آزاد شده و در روز 28 فروردین سال گذشته شاهد حوادث بند 350 بود، با تاکید بر اینکه بازرسی روز یکشنبه بعد از توافق هسته ای صورت گرفته و در واقع نشانه ای از سخت تر شدن فضای داخل در جهت فشار آوردن بر جامعه مدنی است تا تندروها بتوانند طرفداران خود را آرام کنند.

این خبرنگار سابق خبرگزاری ایرنا می گوید: “تصور من این بود که برنامه آزادی زندانیان سیاسی در آن برهه که توسط بخش های معتدل حاکمیت دنبال می شد، در حال اجرا بود که بخش امنیتی قوه قضاییه با همراهی حفاظت، اطلاعات و سپاه آن سناریو حمله را ساماندهی کردند و بدون نشان دادن تحریکات خود، واکنش خشمگین و توام با شعارهای تند زندانیان را به عنوان سند ارایه دادند تا به استناد آن جلوی عادی سازی شرایط سیاسی را بگیرند و پروژه آزادی زندانیان سیاسی را که خواست جامعه بود را یک خطر جدی نشان دهند.”