قطع ارسال اطلاعات مذاکرات هستهای به تلآویو
چکیده :منابعی به نقل از «وندی شرمن»، سرپرست تیم مذاکرهکننده هستهای آمریکا با ایران، به شبکه دو اسراییل گفتهاند که سوزان رایس، مشاور امنیت ملی آمریکا تماس و رابطه خود را با یوسی کوهن، مشاور امنیت ملی رژیم اسراییل قطع کرده و آمریکا دیگر در مورد روند مذاکره با تهران، به تلآویو اطلاعات نمیدهد....
روزنامه شرق نوشت: منابعی به نقل از «وندی شرمن»، سرپرست تیم مذاکرهکننده هستهای آمریکا با ایران، به شبکه دو اسراییل گفتهاند که سوزان رایس، مشاور امنیت ملی آمریکا تماس و رابطه خود را با یوسی کوهن، مشاور امنیت ملی رژیم اسراییل قطع کرده و آمریکا دیگر در مورد روند مذاکره با تهران، به تلآویو اطلاعات نمیدهد.
تصور جدایی منافع و سیاستهای آمریکا و رژیم اسراییل همانقدر قابلباور است که احتمال وقوع جنگجهانی سوم، منافع مشترک ایندو، چنان درهمتنیده است که قطعا بسیاری سخنان نقلشده از وندی شرمن را با دیده تردید مینگرند. سخنان شرمن بلافاصله توسط «یکمقام ارشد اسراییلی» و «یک مقام وزارت خارجه آمریکا» (که هردو نخواستهاند نامشان فاش شود) تکذیب شد و کشوقوسهای زیادی برسر این خبر ایجاد شد، زیرا یکمقام رژیم اسراییل هم به روزنامه هاآرتص گفت آمریکا تنها بخش محدودی از اخبار مذاکرات را به اسراییل میدهد.
اما دوقلوهای افسانهای، آمریکا و اسراییل، در طول تاریخ هرگز به اندازه امروز از هم دور نبودهاند. با وجود دهها سازمان و لابی حافظ منافع اسراییل در مراکز قدرت آمریکایی و از آنسو با درنظرگرفتن عمق منافع استراتژیک آمریکا در اسراییل این جدایی در سطحی محدود اتفاق افتاده است.
سازمانی مانند «کمیته یهودیان آمریکا» (AJC) ١٠٩سال پیش تاسیس شده است و تاریخچهای بلندتر از بسیاری از سازمانهای منسجم در آمریکا دارد. این سازمان از بدو تاسیس هدف خود را ایجاد اتحاد در میان یهودیان آمریکا برای دفاع از حقوق یهودیان در آمریکا و جهان اعلام کرده است و سازمانی مانند «کمیته روابطعمومی آمریکا-اسراییل» مشهور به آیپک، یکی از بزرگترین و قدرتمندترین گروههای لابیگری در ایالاتمتحدهآمریکاست. این گروه لابی با ٦٠هزارعضو، هرساله میلیونهادلار خرج سرمایهگذاری برای نفوذ در سیاستهای دولتی و قانونگذاری آمریکا میکند و تاسیس آن به سال١٩٥١ بازمیگردد. موساد، سازمان اطلاعاتی رژیم اسراییل و سیآیاِی، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در ارتباطی تنگاتنگ با هم هستند.
اما اکنون اختلاف در سیاستهای آمریکا و رژیم اسراییل و فاصله میان آنها بهصورت بالفعل اتفاق افتاده است. دو عامل در این دوری نقش داشتهاند: ١- پرونده هستهای ایران و ٢- موضوع مذاکرات صلح خاورمیانه. بسیاری دلیل اصلی این جدایی را مربوط به حضور سیاستمداری متفاوت به نام باراک اوباما در کاخ سفید و در راس هرم سیاستگذاری ایالات متحده میدانند. اصلیترین شعار اوباما در انتخابات ریاستجمهوری سال٢٠٠٩ شعار «تغییر» (change) بود. اگرچه منظور اوباما از این تغییر بیشتر حوزه سیاست داخلی آمریکا بود. اما اگر با دید وسیعتر به ماجرا نگاه کنیم این تغییر عملا اتفاق افتاده است. اوباما مسیر سیاست خارجی آمریکا را که در صدساله اخیر بر خطی مشخص حرکت میکرد، تغییر داده است.
اما در حوزه سیاست خارجی سیاست دولت اوباما از ابتدا، دوری از خاورمیانه و دردسرهایش و تمرکز بر شرق دور بود. اوباما با همین نگاه، جان کری را به سمت وزیر امور خارجه خود تعیین کرد. کری از ابتدای پذیرفتن صندلی وزارت امور خارجه بر دومساله تمرکز کرده است. او در یکسال اول مسوولیت خود مساله صلح خاورمیانه را در اولویت قرار داد و توانست آن را به نقطه قابل قبولی برساند. رژیم اسراییل و طرف فلسطینی در ماهمه۲۰۰۹ پس از وقفهای ۱۹ماهه مذاکرات را از سر گرفتند. در مورد موضوع صلح خاورمیانه آمریکا آنچنان پشتیبانی خود را از اسراییل کاست که رژیم اسراییل بهخاطر شهرکسازیهای جدید ازسوی جامعه جهانی محکوم شد. اگرچه زیادهخواهیهای اسراییل باعث شکست این تلاشها شد و جنگ خونین غزه تیر خلاص را به پیکر نیمهجان مذاکرات صلح شلیک کرد.
اما اختلافاتی که در چندماه اخیر میان آمریکا و رژیم اسراییل بر سر پرونده هستهای ایران به وجود آمده، بسیار شدیدتر است. پافشاری باراک اوبامای دموکرات بر دستیافتن به توافقی بلندمدت با ایران آنقدر زیاد بوده که جمهوریخواهان کنگره و دموکراتهای تندرو را به واکنش وا داشت. درحالیکه اکثریت کنگره آمریکا در فکر ایجاد تحریمهای بیشتر علیه ایران برای جلوگیری از دستیابی به توافق هستهای بودند، مقامات بلندپایه اتحادیه اروپا و وزرای خارجه انگلیس، فرانسه و آلمان آنها را از این کار بازداشتند. نمایندگان تندرو کنگره آمریکا هم بیسروصدا برنامه تحریم ایران را در کشو میزشان گذاشتند و برای ضربشست نشاندادن به اوباما بدون اطلاع دولت، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم اسراییل را به آمریکا دعوت کردند. اما دولت اوباما پاسخ قاطعی به کارشکنی کنگره داد و اعلام کرد که نتانیاهو در این سفر نمیتواند با باراک اوباما ملاقات کند. روابط آمریکا و رژیم اسراییل پس از این دعوت خودسرانه و پاسخ دولت آمریکا دچار فرازونشیب بیشتری شد. اما حتی پذیرش دعوت کنگره از سوی نتانیاهو میتواند نشانه ناامیدی از دولت اوباما باشد.
پانه تا: در تله نتانیاهو نیفتید
کار به جایی رسیده که در آستانه سفر نتانیاهو به آمریکا، روزنامه رسمی کنگره آمریکا (هیل) نوشت: «لئون پانه تا»، وزیر دفاع سابق آمریکا با توصیف سخنرانی احتمالی «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسراییل در کنگره بهعنوان یک «تله»، پیامدهای آن را در ایجاد دودستگی بین قانونگذاران آمریکایی خطرناک خوانده است. به نوشته هیل، «پانه تا» به شبکه «سیانان» گفته است: از این میترسم که با کاری که نتانیاهو انجام خواهد داد، تشتت و دودستگی بین دموکراتها و جمهوریخواهان ایجاد شود و تلهای بسیار خطرناک پدید آید. «پانه تا» ابراز امیدواری کرد قانونگذاران (آمریکایی) بتوانند بدون یکنمایش حزبی، راه دیگری برای شنیدن دیدگاههای نتانیاهو پیدا کنند.
از سوی دیگر براساس گزارش جدید روزنامه لسآنجلستایمز، حداقل ٢٠نماینده کنگره آمریکا اعلام کردهاند که شرکت در جلسه سخنرانی نتانیاهو را تحریم کردهاند. روزنامه لسآنجلستایمز در گزارش تحلیلی خود با اشاره به سخنرانی نتانیاهو در کنگره آمریکا که قرار است ماهآینده میلادی صورت گیرد، مینویسد چنین اقدام شگفتانگیزی در اعتراض به یکمقام اسراییلی امری بسیار بیسابقه در کنگره آمریکاست.
در مجموع بهنظر میرسد باراک اوباما بسیار هوشمندانه برنامه سیاست خارجی خود را نوشته است، او تا همین جای کار توانسته روابط آمریکا را با کوبا (از معدود کشورهایی که هنوز به مناسبات جنگ سرد و بلوک شرق وفادار مانده بود) عادیسازی کند. اگرچه با توجه به اتفاقاتی که بر سر پرونده هستهای ایران تا به امروز افتاده تصور رسیدن به صلحی پایدار در خاورمیانه میان فلسطین و اسراییل دور از ذهن است. اما اگر اوباما بتواند با ایران به توافقی بلندمدت دست یابد، در واقع یکی از بزرگترین بحرانهای بینالمللی را در ١٢سال اخیر حل کرده است. پس از توافق با ایران هژمونی اسراییل در خاورمیانه تا حدی تضعیف خواهد شد و قطعا سیاستمداران فلسطینی با قدرتی بیشتر و با داشتن دست بالا در مقابل رژیم اسراییل برسر میز مذاکره خواهند نشست.
