بررسی راهکارهای رفع حصر رهبران جنبش سبز
چکیده : امروز مردم به یاد میآورند که میرحسین موسوی اصلی ترین انتقاد خود را متوجه فساد اقتصادی در دولت آقای احمدینژاد کرد و به آمارسازی و دروغ پردازیها و بیاخلاقیهای احمدینژاد اشاره کرد و همچنین میبینند که معاون اول دولت احمدینژاد که ادعای دولت پاک را داشت این گونه تخلفات مالی گستردهای را مرتکب شده است. از همین رو این مسئله جناح محافظه کار را دچار سردرگمی کرده است. متاسفانه بخش افراطی جناح محافظه کاران این بساط را مهیا کرده بطوریکه دامن تمام جریان محافظه کار را در ایران گرفته است. تا جاییکه محافظه کاران معتدلتر مانند احمد توکلی علی رغم انتقاداتی که به آنها وجود دارد اما دولت آقای احمدینژاد را یک دولت قانون شکن معرفی میکند این موضع گیری و موضع گیری افرادی مانند آقای علی مطهری فضایی را ایجاد کرده که محافظه کاران در درون خود با چالشها و سوالات بسیار اساسی رو به رو شدهاند...
حصر رهبران جنبش سبز به زودی وارد پنجمین سال خود میشود اما هنوز ارادهای جدی در حاکمیت جمهوری اسلامی برای رفع حصر وجود ندارد.
بعد از روی کار آمدن دولت حسن روحانی انتظار میرفت که او در رایزنی با سایر قوا موفق به بازکردن قفل حصر شود ولی او نیز در این زمینه تاکنون دستاوردی نداشته هر چند که کماکان میگوید به وعدههایش در اینباره پایبند است. «جرس» به مناسبت نزدیک شدن به پنجمین سالگرد حصر میرحسین موسوی٬ زهرا رهنورد و مهدی کروبی با حسین مرعشی عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران و محمد کیانوشراد از اعضای جبهه مشارکت اسلامی ایران گفتگو کرده و از آنها درباره نقش و مسوولیت دولت روحانی در حل پرونده حصر پرسیده است.
متن کامل گفتگو را بخوانید.
چهار سال از حصر آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد می گذرد و دولت یازدهم نتوانسته است در زمینه رفع حصر اقدامی کند. چند روز پیش هم آقای حسین شریعتمداری مدیرمسوول کیهان اعلام کردند که رئیس جمهور با مسئله رفع حصر مخالف هستند. چرا آقای روحانی در این زمینه شفاف سازی نمی کند؟
مرعشی: اینگونه سخنان که آقای روحانی مخالف رفع حصر هستند دروغ کاملا آشکاری است و موضع ایشان در مورد این مساله کاملا روشن است.
کیانوش راد: در این مورد که آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد در شرایطی ناعادلانه و مظلومانه در حصر هستند و متاسفانه در نهایت بیعدالتی سرمایههای اصلی انقلاب را در بند و حصر گرفتار کردند، تردیدی وجود ندارد. اما باید توجه داشت که آقای روحانی به عنوان رییس قوه مجریه آنچه را که میتواند انجام دهد به صورت رایزنی با مقامات دست اندرکار این امر و اقناع آنها در جهت تغییر سیاستهای موجود است. آقای روحانی اگرچه رئیس شورای عالی امنیت ملی هستند اما روشن است که ایشان در خصوص برخی از امور از اختیارات محدودی برخوردار هستند. در اینکه آقای روحانی به طور صادقانه به دنبال ایجاد گشایشی در موضوع حصر این بزرگواران است تردیدی نباید به خود راه دهیم اما مسئله اساسی وجود جریاناتی است که با دراختیار داشتن بخش قابل توجهی از قدرت اجرایی در این زمینه٬ مانع اصلی تصمیم گیری در خصوص رفع حصر از این بزرگواران هستند. عزیزانی که به دلیل کهولت سن با انواع بیماریها دست به گریبان هستند و این بزرگترین ظلمی است که میتوان در حق آنها مرتکب شد. البته همانگونه که رئیس قوه قضاییه اعلام کردند موضوع حصر در اختیار شورای عالی امنیت ملی است و آقای روحانی بایستی با تکیه بر سخن قاضی القضات جمهوری اسلامی و بالاترین مقام قضایی کشور این موضوع را در دستور کار شورای عالی امنیت ملی قرار دهد و با ارائه ادله لازم در جهت رفع حصر اقدام کند.
دولت تا چه میزان در حل این مشکل نقش دارد و چرا تاکنون نتوانسته در این زمینه کاری انجام دهد؟
مرعشی: تصمیمی که در این مورد گرفته میشود فراتر از اختیارات دولت است و دستگاه امنیتی و دستگاههای فراتر از دستگاه امنیتی در این مورد نظر دارند. باید توجه داشت که در ساختار قدرت در ایران هیچ دولتی قادر نیست در چنین موضوعاتی بدون جلب نظر سایر قوا کاری از پیش ببرد. قوای دیگر هم تلاششان این است که فضای امنیتی را تشدید کنند و بگویند با تغییر دولت و رئیس جمهور هیچ تغییری در کشور صورت نگرفته است و تغییری هم اتفاق نخواهد افتاد. در واقع آنها اصرار دارند چنین فضایی را القاء کنند.
تاکنون مسئولیت و دلایل حصر بطور رسمی اعلام نشده است و اظهارات ضد و نقیضی در این زمینه از سوی مقامات حکومتی مطرح میشود. دلیل این سردرگمی چیست و حامیان اصلاحات و جنبش سبز چگونه باید این مطالبه را پیگیری کنند؟
کیانوش راد: جریان محافظه کار حتی قادر به توجیه افراد وابسته به جناح خود نیست. مهمترین دلیل گفتاری و رفتاری جناح محافظه کار این است که از یک سو مدعی تمام شدن به زعم خودشان فتنه ۸۸ هستند و از سوی دیگر نگران سخن گفتن و موضعگیری آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد هستند. آنها به خوبی این تناقض را احساس میکنند زیرا چندین سال با تکیه بر ماشین عظیم تبلیغاتی خودشان هر آنچه را که توانستهاند علیه عزیزان در حصر و همچنین زندانیان سیاسی بعد از حوادث انتخابات ۸۸ گفتهاند اما نتیجهای که بدست آوردهاند بیاعتمادتر شدن مردم به جناح محافظه کار بوده است. مخصوصا در شرایط فعلی مردم با تمام وجود و با حکم مقامات وابسته به جناح محافظه کار شاهد درستی گفتار آقای میرحسین موسوی مبنی بر فاسد بودن دولت آقای احمدینژاد در حوزه اقتصادی هستند.
امروز مردم به یاد میآورند که میرحسین موسوی اصلی ترین انتقاد خود را متوجه فساد اقتصادی در دولت آقای احمدینژاد کرد و به آمارسازی و دروغ پردازیها و بیاخلاقیهای احمدینژاد اشاره کرد و همچنین میبینند که معاون اول دولت احمدینژاد که ادعای دولت پاک را داشت این گونه تخلفات مالی گستردهای را مرتکب شده است. از همین رو این مسئله جناح محافظه کار را دچار سردرگمی کرده است. متاسفانه بخش افراطی جناح محافظه کاران این بساط را مهیا کرده بطوریکه دامن تمام جریان محافظه کار را در ایران گرفته است. تا جاییکه محافظه کاران معتدلتر مانند احمد توکلی علی رغم انتقاداتی که به آنها وجود دارد اما دولت آقای احمدینژاد را یک دولت قانون شکن معرفی میکند این موضع گیری و موضع گیری افرادی مانند آقای علی مطهری فضایی را ایجاد کرده که محافظه کاران در درون خود با چالشها و سوالات بسیار اساسی رو به رو شدهاند.
امید است که این بخش از محافظه کاران با انصاف و اعتدال و به شیوه عاقلانه سعی میکنند به رقابت با مخالفان خود از جمله اصلاح طلبان بپردازند با میدان داری و به کنار نهادن بخش افراطی خود از جمله اعضای پایداری، زمینه آشتی ملی و گفتگو و رقابت را فراهم کنند.
مرعشی: کار بسیار پیچیده است و سیاسیون باید با این موضوع هوشمندانه برخورد کنند. یعنی اگر به دنبال حل و فصل موضوع باشیم مطلقا راه حل رسانهای چاره نیست زیرا افکار عمومی تکلیفشان در این مورد روشن است. نه تنها مردم طرفدار اصلاحات و طرفدار جنبش سبز، بلکه بخشی از اصولگرایان هم موافق ادامه حصر نیستند. منتهی این موضوعی نیست که افکار عمومی در حل و فصل آن نقش اساسی ایفا کند بلکه موضوعی است که نیاز به رایزنیهای غیررسانهای در سطح سران کشور دارد. من شخصا معتقدم این رایزنیها نتایج مثبتی خواهد داشت و قوای دیگر موفق نخواهند شد که این موضوع را برای مدت طولانی بپوشانند و بخواهند انتخابات ۹۲ را بیخاصیت و کم اثر جلوه دهند.
واقعیت این است برخلاف نظر نیروهای افراطی و تنگ نظر با انتخابات ۹۲ تحول مهمی در کشور رخ داده است. این تحول و اتفاق آثار خود را انشالله بر روی حصر هم نشان خواهد داد منتهی سیاستمداران و اهل قلم و رسانه بیش از اینکه به کار حرفهای سیاسی و روزنامه نگاری و رسانهای با این موضوع برخورد کنند باید مسئولانه با آن برخورد کنند.
چه راه مسئولانهای؟
مرعشی: راه مسئولانه آن است که ما به دور از بیان مظلومیت حصرشوندگان و بدون بیان مظلومیت رئیس جمهور و دولت، برای بیان درددلهایمان باید به راهکارهایی بپردازیم که منجر به حل مشکل شود.
موضوع بر سر تداوم یک عمل غیرقانونی است که باید جلوی آن گرفته شود و پیگیری و تاکید آقای علی مطهری به عنوان نماینده مجلس هم بر روی این موضوع است. آیا سکوت و عدم شفاف سازی دولت یازدهم در مورد مسئله حصر باعث نمیشود پایگاه مردمی خود را از دست بدهد؟
کیانوش راد: در مورد پایگاه رای آقای روحانی قبل از هر چیز به تحولاتی که در مجلس آینده اتفاق میافتد باید توجه داشته باشیم؛ علاوه بر آن بر کارآمدی دولت آقای روحانی در حل معضلات اقتصادی و اجتماعی و همچنین قابلیت و توان دولت روحانی در ساماندهی و حفظ بدنه اجتماعی خود. علیرغم وجود دلخوریهای و نگرانیهایی که از بابت عدم تحقق برخی از خواستههای مردم و همچنین اظهارات آقای روحانی در رفع حصر وجود دارد اما مردم تا حد زیادی بافت و مناسبات قدرت در جامعه ایران را رصد میکنند و نگاه واقع بینانهای به این موضوع دارند. در نتیجه صداقت آقای روحانی در مورد خواست آزادی این عزیزان تا حد زیادی در نزد نخبگان سیاسی قابل فهم است و امیدواریم ایشان بتوانند با رایزنیهای موثرتر و تعیین کننده شرایطی را به سوی فضای مطلوبتر در کشور به پیش ببرند.
مرعشی: مردم ما تجربه زیادی در دورههای مختلف بدست آوردهاند؛ تجربه دوره سازندگی، دوره اصلاحات، دوره عدالتکش آقای احمدینژاد را دارند. مردم با حجم تجربهای که در این دورهها اندوختهاند همه مسائل را درک میکنند و آگاه هستند. نشانه آن هم نتیجه انتخابات ۹۲ است که آقای روحانی توانست بیش از پنجاه درصد آرا مردمی را کسب کند و رئیس جمهور شود. بنابراین این که نیروهای افراطی رای نیاوردند نشانه عمق درک سیاسی مردم است. خود مردم آگاه هستند آقای روحانی برای تحقق برنامههایش با چه محدودیتهایی مواجه است؛ در واقع زمین گیر کردن دولت آقای هاشمی، دولت آقای خاتمی و زمین گیر کردن مجلس ششم را به یاد دارند. اینها مسائلی نیست که از چشم مردم پنهان باشد و از همین رو اگر به دنبال رفع حصر هستیم باید با راه حلی از جنس غیرسیاسی و غیر رسانهای به آن رسید. البته با تمام احترامی که برای دلسوزی سیاسیونی مانند آقای علی مطهری دارم اما فکر میکند راه حل این مسئله یک رایزنی پنهان میطلبد نه یک دیپلماسی آشکار.
به نظر شما رفع حصر یک مطالبه ملی است و مردم باید در جریان روند رسیدگی به موضوع قرار گیرند؟
مرعشی: ما در عرصه دیپلماسی آشکار هیچ مشکلی با مردم نداریم و مردم خودشان در انتخابات مجلس آینده نشان خواهند داد که همین مسیری که انتخاب کردند را ادامه خواهند داد و ایستادگی خواهند کرد. من فکر میکنم علی رغم تمام مظلومیتهای حصرشدگان و اینکه حق فریاد زدن را داریم اما باید خویشتنداری کنیم و تحمل کنیم تا این شرایط تغییر کند.
چرا حاکمیت بعد از گذشت چهار سال هنوز از رفع حصر واهمه دارد؟
کیانوش راد: باید توجه داشت که رفع حصر آقایان موسوی و کروبی و خانم رهنورد هیچگونه مشکلی برای امنیت کشور فراهم نخواهد کرد. در سختترین حالت ممکن میتوان گفت این بزرگوران منتقد و مخالف برخی سیاستهای اجرا شده در کشور خصوصا در دوره ریاست جمهوری آقای احمدینژاد هستند. اما آقایان موسوی و کروبی بیش از کسانی که ادعای اسلام و ایران و منافع ملی را دارند دغدغه و دلمشغولی حفظ ارکان امنیتی ایران را داشته و دارند. به همین دلیل امیدواریم تلاشهای آقای روحانی تاثیر لازم را در جهت رفع حصر این عزیزان داشته باشد.
آقای مرعشی، در میان صحبتهایتان اشاره کردید که قدرت رئیس جمهور در این زمینه محدود است و قوای دیگر هم در تلاشند تا فضا امنیتی را تشدید کنند آیا نهادهای دیگر از جمله مجمع تشخیص مصلحت نظام نمیتواند برای برون رفت از این بحران وارد شود؟
مرعشی: مجمع تشخیص مصلحت نظام زمانی میتواند موضوعاتی را مورد بررسی قرار دهد که رهبری به آن ارجاع دهد. حتما رهبری این موضوع را معضل تشخیص نمیدهند که برای حل و فصل به مجمع بدهند. در هر حال این موضوعی است که ابعاد آن شناخته شده است و هم ویژگیهای خاص خود را دارد که با رایزنی امیدواریم حل شود.
منبع: جرس
