شبکههای اجتماعی مجازی: مجاز برای رهبر، غیرمجاز برای مردم
چکیده :پس از اعتراضات سال 88 توییتر و فیس بوک به عنوان ابزارهای صهیونیستی معرفی شدند و بسیاری به علت استفاده از آنها بازداشت و معکوم شدند، اما از دیروز بارها صداوسیما لوگوی این شبکهها را به نشانه انعکاس گسترده پیام رهبری نشان داده است. با این تناقض چه باید کرد که اگر رهبری بخواهد جوانان اروپا و آمریکا را امربهمعروف کند، شبکههای اجتماعی مجازی مفید و مجازند ولی اگر مردم بخواهند حکومت را امربهمعروف کنند، این شبکهها غیرمجاز و صهیونیستی...
کلمه – گروه اجتماعی: نگاه دوگانه به مسائل و استفاده ابزاری از اشخاص، مفاهیم و نمادهای مختلف سابقه ای طولانی در کشور ما دارد. اصولا بسیاری از ابزار و مسائلی که در رسانه های عمومی و دولتی مضر و مخالف با ارزشهای ملی یا مذهبی معرفی می شود؛ در وقت لزوم توسط حاکمیت در جهت مقاصد خاص استفاده می شود. موارد زیادی در این مورد وجود دارد، از ابتدای انقلاب تا اکنون بارها و بارها از تحریک اعتقادات مذهبی مردم برای پیشبرد اهداف سیاسی و حزبی استفاده شده است. سوء استفاده گران از ایدئولوژی جمهوری اسلامی، همچنان مخالفان داخلی خود را با چوب بی دینی یا توهین به مقدسات می رانند و مخالفان خارجی را نیز دشمن اسلام معرفی می کنند و اینگونه افکار عمومی را برای برخورد های خشن خود با مخالفان داخلی و کارشکنی های خارجی آماده می کنند.
سال هاست که شعار هایی نظیر «مرگ بر آمریکا، انگلیس و به تناسب حال بقیه کشور های غربی، از تریبون های رسمی سرداده می شود در حالی که عملا تلاش های زیادی برای ارتباط پنهانی با این کشور ها انجام می شود. در طول دولت محمود احمدی نژاد در حالی که ظاهرا به سفارتخانه انگلیس در ایران حمله شد و کار به تعطیلی سفارت خانه های دو طرف و قطع روابط دیپلماتیک کشید، اما در پشت پرده دولت احمدی نژاد تعامل گسترده ای با این کشور داشت.
روز گذشته انتشار نامه رهبری خطاب به جوانان کشورهای اروپایی و آمریکا و نحوه پوشش دادن این نامه، یکی از آشکارترین نمونه های برخوردهای دوگانه حاکمیت تمامیت خواه با ابزارها و دنیای مجازی را رقم زد. بخش اخبار صدا و سیما و شبکه های مختلف به پوشش خبر نامه رهبری پرداختند و بارها صفحه فیس بوک و توییتر رهبری را به طور واضح – و البته در مورد فیس بوک، با حذف لوگوی آن- نشان دادند.
جالب اینجاست که در همین ابتدای هفته اخیر، خبرسازی گسترده ای در مورد این شبکه ها انجام شده بود و رسانه های اقتدارگرا مسئولان دولت روحانی را به دلیل عضویت در این شبکه ها به تندی نواخته بودند.
خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران روز 30 دی ماه گفت و گویی تفضیلی با فردی که او را کارشناس می نامید انجام داد. این کارشناس رسانه ای که البته کسی جز محمدرضا جمالی مدیرمسئول اسبق روزنامه جوان (متعلق به سپاه) نبود، از برخورد مسئولان دولت با شبکه های اجتماعی انتقاد کرد و گفت که «ردپای برخی مسئولان عالیرتبه دولت در شبکههای اجتماعی فیلترشده وجود دارد و این یک نوع دهنکجی به قوانین است.» جمالی ضمن توصیه به دولت که هر چه زودتر فیلترینگ هوشمند را عملیاتی کند گفت: «اما در این میان دولت فقط در قالب تئوریسین مکاتب انتقادی وارد شده است و این یک نوع آفت است.»
جمالی طبق معمول با انگشت گذاشتن روی ارزشهای اعتقادی و دینی گفت که «این شبکهها بستر و محملی برای حمله به ارزشهای نظام و اعتقادی مردم است. استفاده از برخی شبکهها ارزش مفهومی و عینی ندارد و غالباً مبتذل، هجو و هرز بوده است و از این بابت آسیبهایی را به خانوادههای ایرانی وارد کردهاند. انتظار ما این است که مسئولان دولت اگر هم نتوانستهاند کاری انجام دهند در این زمینه، حداقل مردم را به تبعات شبکههای اجتماعی آگاه میکردند.»
او با اشاره به مسئولات دولت یازدهم گفت: «برخی از مسئولین کشور در شبکههای اجتماعی مانند توئیتر که فیلتر است مطلب میگذارند، این امر از جمله مواردی است که میتواند موجب تناقض در امر دولتمداری شود. این یک نوع تناقض است که نظام شبکهای را فیلتر میکند اما یک مسئول که در دولت مسئولیت مستقیم دارد و حتی در راس دولت است در برخی از شبکههای اجتماعی رد پا میگذارند و مطلب میگذارد. این خود نوع بی احترامی و دهن کجی به قانون محسوب میشود.»
حال با همین متر و معیار، چگونه می توان پوشش پیام رهبری در همین شبکه ها و انعکاس آن در صداوسیمای رسمی حکومتی که خود آن سایت ها را فیلتر کرده است، توجیه کرد؟
اینجاست که باید از تمامیت خواهان و رسانه های وابسته به آن پرسید، چگونه است که استفاده رهبری از فیس بوک و توییتر نه تنها قانون شکنی نیست بلکه وسیله ای برای انتقال افکار و نظریات است، اما استفاده مردم عادی یا حتی دولت مردان از این شبکه ها ممنوع است؟!
یک روز پیش از آن، یعنی در روز 29 دی ماه، فارس در گفتگویی با معاون قضایی دادستان کل کشور با استفاده از الگوهای همیشگی مدعی شد که برخی بزرگراههای مجازی به بیراهه اسرائیل ختم میشود. عبدالصمد خرمآبادی معاون قضایی دادستان کل کشور ضمن نقد علی جنتی، وزیر ارشاد دولت روحانی به دلیل عدم فیلتر کردن شبکه های اجتماعی، گفت: برخی از بزرگراههایی که دشمنان برای ما در فضای مجازی ایجاد کردهاند به جای کعبه آمال به بیراهههای مورد نظر رژیم غاصب صهیونیستی اسرائیل ختم میشود.
علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی روز 27 دی ماه درباره آینده اجرای تصمیم فیلتر سه نرمافزار موبایلی لاین، تانگو و واتسآپ گفته بود: نظر رئیسجمهور این است که شبکههایی که مخاطب انبوه دارد نباید مسدود شوند و دستور فیلتر این سه نرمافزار نیز فعلاً اجرا نشده و این نرمافزارها در حال کار هستند.
اکنون مشخص نیست که چگونه در حالی که رهبری از شبکه های اجتماعی برای انتشار نامه ها و نظرات خود استفاده می کند، رسانه های وابسته به حاکمیت مدام از فیلترینگ این رسانه ها صحبت می کنند و آنها را وابسته به اسرائیل و آمریکا می دانند؟ چگونه است که تصویر توییتر و فیس بوک رهبری در صدا و سیما نمایش داده می شود؟ و چگونه موضوعی منکر و ممنوع -از نگاه اقتدارگرایان- به سادگی به وسیله ای معروف و مفید تبدیل می شود؟
در سال 88 و پس از اعتراضات مردمی به تنیجه انتخابات صدا و سیما به طور گسترده ای توییتر را به عنوان شبکه ای اسرائیلی و آمریکایی معرفی کرد و صد ها نفر به دلیل انتشار اخبار اعتراضات در این شبکه ها بازداشت و محکوم شدند و امروز توییتر وسیله ای برای انتشار نامه های رهبری تبدیل شده است.
آیا اگر رهبری بخواهد جوانان اروپا و آمریکا را امر به معروف کند، شبکه های اجتماعی مجازی مفید و مجازند، ولی اگر مردم بخواهند حکومت را امر به معروف کنند، این شبکه ها غیر مجاز و صهیونیستی می شوند؟ این تناقض را چگونه باید حل کرد؟
