جودکی: مصر در دست نظامیان خواهد ماند، برخلاف تونس که هم اسلامگراها عاقلانه عمل کردند و هم سکولارها
چکیده :تونسی ها اعم از اسلام گراها و سکولارها بسیار عاقلانه رفتار کردند و کشور را بی جهت به چالش، درگیری و جنگ نکشاندند و به راحتی از برخی مسایل چشم پوشی کردند. ولی در مصر احزاب با هم نساختند و همان قدرت 20 درصدی را از دست دادند. در این مدت ملت مصر چنان بی تفاوت شده اند که دیگر برای آنها فرقی نمی کند که چه کسی بر سر کار بیاید. مردم مصر زمانی از صمیم قلب می خواستند مبارک برود و هزینه های بسیاری پرداختند، اما امروز که هیچ یک از تلاش هایشان به نتیجه مورد خواسته آنها نرسیده تنها خواسته آنان کاهش فساد و حل مشکلات اقتصادی و امنیتی است و برای آنان تفاوتی نمی کند که چه کسی این مشکلات را حل کند....
دو روز پیش متهم پرونده قرن از کشتار معترضان مصری در سال 2012 تبرئه شد و تحقق دموکراسی مورد خواسته مردم در انقلاب 25 ژانویه را با تردید بیشتری روبرو کرد.
حجت الله جودکی، رایزن سابق فرهنگی ایران در مصر، کودتا علیه مرسی و روی کار آمدن السیسی را مقدمه ای برای تبرئه حسنی مبارک می داند و می گوید: تبرئه حسنی مبارک راه را برای روی کار آمدن فرزندان و باند مربوط به او در آینده هموار کرد.
او در گفت وگو با شفقنا، درباره وضعیت آینده اخوان المسلمین به عنوان بزرگترین گروه سیاسی سنی در جهان نیز می گوید: سازماندهی اخوان به عنوان یک حزب فراگیر از هم پاشیده است و 3 تا 4 دهه طول می کشد تا دوباره تجدید ساختار کند؛ پس از این گروه های تندروی اسلام گرا در مصر فعال خواهند شد.
متن گفت وگوی شفقنا با دکتر جودکی را بخوانید:
در 25 ژانویه 2011 راهپیمایی ها و اعتراضات نسبت به حکومت حسنی مبارک شکل گرفت و منجر به استعفای او شد. مرسی پس از یک سال به قدرت رسیدن، توسط ارتش برکنار شد و السیسی بر روی کار آمد و امروز حسنی مبارک از محکومیت حبس ابد، تبرئه شد. این در حالیست که مردم مصر پیش از این گمان می کردند، برای همیشه مبارک از صحنه میدان مصر حذف شده است. روند اتفاقاتی که تا به امروز در مصر رخ داده را چطور ارزیابی می کنید و آینده دموکراسی در مصر به چه صورت خواهد بود؟
دموکراسی یک ارمغان غرب است و در کشورهای غربی به آن عمل می شود ولی وقتی وارد کشورهای شرقی می شود، بومی می شود، وقتی بومی شد آن عوامل بومی روی آن تأثیر می گذارند و محتوای آن را دگرگون می کنند؛ برخلاف غرب، در تمام کشورهای شرقی موضوعی به نام استقلال قوا و آزادی مطبوعات به عنوان رکن چهارم دموکراسی معنا ندارد به همین دلیل است که وقتی گذر احزاب قدرت به قوه قضاییه می افتد، عوامل فشار می توانند، تأثیر بگذارند و دادگاه را تحت تأثیر قرار دهند. اگر امروز مرسی بر سر کار بود، شاید اتفاق دیگری برای مبارک رقم می خورد، اما حال که قدرت در دست عوامل مبارک یعنی السیسی است، تبرئه مبارک قابل پیش بینی بود؛ در واقع این مساله به ساختاری که در جامعه حاکم است، بازمی گردد.
برخی از مصری ها معتقدند نباید در تبرئه مبارک قاضی را مقصر دانست چون در دادگاه موضوع به گونه ای مطرح شده که به برائت مبارک منتهی شده است، اما شما نفوذ احزاب حکومت فعلی را عامل اصلی تبرئه مبارک می دانید؟
بله! چون نظامی ها بر سر کار هستند. مصر 50-60 سال است که حکومت نظامیان را تجربه می کند و تنها یک سال در زمان مرسی بین حکومت نظامی فاصله افتاد؛ البته در زمان مرسی هم نظامی ها حکومت می کردند ولی رییس جمهور نبودند. امروز السیسی و قبل از آن انور سادات و جمال عبدالناصر همگان یک حاکم نظامی بودند و بدون انتخاب مردم به عنوان رییس جمهور بر سر کار آمدند و با یک رفراندوم قانونی شدند؛ تنها سیسی بود که با دست بردن در قانون اساسی، انتخاب شد. کناره گیری مبارک از قدرت به معنای این بود که 10 تا 20 درصد خلاء قدرت به وجود آمد، اما 80 درصد ساختار قدرت همچنان باقی ماند و نظامیان در ساختار اداری، اقتصادی و امنیتی بودند. وقتی جریانات بعد از مبارک سر کار آمدند، بر سر قدرت 20 درصدی با هم جنگیدند. در این وضعیت مشابه تونسی ها اعم از اسلام گراها و سکولارها بسیار عاقلانه رفتار کردند و کشور را بی جهت به چالش، درگیری و جنگ نکشاندند و به راحتی از برخی مسایل چشم پوشی کردند؛ به عنوان مثال اخیرا النهضه کاندیدایی برای انتخابات ریاست جمهوری پیشنهاد نکرد و با این حرکت پذیرفت که با هر یک از سکولارها که بر سر کار آمدند، کار خواهد کرد ولی در مصر احزاب با هم نساختند و همان قدرت 20 درصدی را از دست دادند.
با تبرئه مبارک، پس از این شاهد چه نوع واکنشی از سوی مردم مصر خواهیم بود؛ سکوت یا اعتراض و درگیری؟
واکنش مردم بسیار فروکشیده است به دلیل اینکه در این مدت ملت مصر چنان بی تفاوت شده اند که دیگر برای آنها فرقی نمی کند که چه کسی بر سر کار بیاید. مردم مصر زمانی از صمیم قلب می خواستند مبارک برود و هزینه های بسیاری پرداختند، اما امروز که هیچ یک از تلاش هایشان به نتیجه مورد خواسته آنها نرسیده تنها خواسته آنان کاهش فساد و حل مشکلات اقتصادی و امنیتی است و برای آنان تفاوتی نمی کند که چه کسی این مشکلات را حل کند.
امروز رهبران اخوان المسلمین به عنوان بزرگترین و قدیمی ترین گروه اسلام گرا در مصر را سرکوب، کشته و دستگیر می کنند؛ با تحولات اخیر در مصر بخصوص آزادی حسنی مبارک، اخوان المسلمین حذف می شوند یا دوباره قدرت خود را به دست می آورند؟
اخوانی ها حذف شدند. اولا سازماندهی اخوان به عنوان یک حزب فراگیر از هم پاشیده است، عده ای دستگیر شدند، برخی فرار و عده ای کشته شدند. اخوان به عنوان یک جریان حذف نخواهد شد، اما در حال حاضر هم کاری نمی تواند انجام دهد و 3 تا 4 دهه طول می کشد تا دوباره تجدید ساختار کند و در دنیای عجیب فعلی کسب اعتبار کند که البته این اعتبار به سادگی به دست نمی آید. ممکن است پس از این از قِبَل اخوان، گروه های تندروی اسلام گرا یعنی همان گروهی که اکنون در سینا و مصر اقدامات عملیاتی و ترور انجام می دهند به صحنه بیایند.
می توانیم از آینده حکومت در مصر پیش بینی داشته باشیم؟ امکان دارد در آینده دوباره مبارک بر سر کار آید؟
مبارک بر سر کار نمی آید ولی راه برای فرزندانشان در آینده هموار خواهد شد و حتی اگر فرزندانش هم سر کار نیایند، باندی که با او بودند همچنان بر سر کار خواهند ماند؛ برخی در سایه و برخی علنی فعالیت می کنند.
