تصویب قانون شبه آپارتاید در کابینه اسرائیل

چکیده :کابينه اسرائيل روز يکشنبه قانوني پر مناقشه را تصويب کرد که براساس آن بر ماهيت «يهودي» اين رژيم تاکيد مي شود. اين اقدام انتقادهايي را برانگيخته که براساس آن رابطه شکننده با اقليت عرب را که در محدوده اين رژيم سکنا دارند، پرتنش تر از وضعيت فعلي خواهد کرد. تصويب «قانون مليت» مدت ها بحث هايي را در درون اين رژيم دامن زده بود. منتقدان از اين مي ترسيدند که هر قانوني که دست برتر را به «يهودي بودن اسرائيل» بدهد، مي تواند به خشونت داخلي انجاميده و روابط اسرائيل با يهوديان در ساير کشورها و «متحدان بين المللي» اين رژيم را دچار تنش سازد. ...

دنیای اقتصاد در یادداشتی درباره محروميت 20درصد از جمعيت اسرائیل از حقوق شهروندی نوشت:

کابينه اسرائيل روز يکشنبه قانوني پر مناقشه را تصويب کرد که براساس آن بر ماهيت «يهودي» اين رژيم تاکيد مي شود. اين اقدام انتقادهايي را برانگيخته که براساس آن رابطه شکننده با اقليت عرب را که در محدوده اين رژيم سکنا دارند، پرتنش تر از وضعيت فعلي خواهد کرد. تصويب «قانون مليت» مدت ها بحث هايي را در درون اين رژيم دامن زده بود. منتقدان از اين مي ترسيدند که هر قانوني که دست برتر را به «يهودي بودن اسرائيل» بدهد، مي تواند به خشونت داخلي انجاميده و روابط اسرائيل با يهوديان در ساير کشورها و «متحدان بين المللي» اين رژيم را دچار تنش سازد. راي گيري روز يکشنبه همچنين بر شکاف هاي سياسي در دولت ائتلافي اسرائيل افزوده و اين در حالي است که مذاکره براي انتخابات زودهنگام در جريان است.

اين لايحه با آراي 14 به 6 تصويب شد اما دو حزب ائتلافي با آن مخالفت کردند. اين لايحه بايد براي تبديل شدن به قانون به تاييد پارلمان برسد. نتانياهو نخست وزير اين رژيم در پاسخ به منتقداني که از چرايي و ضرورت طرح اين لايحه 66 سال پس از تاسيس اين رژيم مي پرسيدند فقط بر اين نکته تاکيد کرد که «بايد قانون شود». او در راي گيري کابينه چنين گفت: «بسياري هستند که ويژگي اسرائيل به عنوان دولتي ملي براي مردم يهود را به چالش مي کشند. فلسطينيان آن را به رسميت نمي شناسند و مخالفت هايي هم از درون وجود دارد.» او با خطاب قرار دادن اعرابي که در مناطق اسرائيلي زندگي مي کنند افزود: «افرادي هستند که مي خواهند در قليله (Galilee) و نِگِو (Negev) خودمختاري برقرار کنند.» اين در حالي است که 20 درصد از جمعيت اين رژيم مجعول را اعراب تشکيل مي دهند.

با توجه به اينکه سران رژيم صهيونيستي خود را «دموکراسي يهودي» مي نامند اما «احمد طيبي»، يکي از اعضاي عرب کنست اسرائيل مي گويد: اما و اگرهاي فراواني بر سر اين عبارت وجود دارد. او که براي حضور در کنفرانسي در ايالات متحده به سر مي برد به نيويورک تايمز مي گويد: «پيشنهاد تصويب اين قانون مهر تاييدي است بر اينکه يهود و دولت دموکراتيک افسانه اي بيش نيست.» او در مقابل اسرائيل را «جودوکراسي» (Judocracy) يا «يهودي کراسي» خواند که هرگز حقوق جمعي اقليتي را که سال ها است در آنجا در تبعيض زندگي مي کنند به رسميت نشناخته است.

برخي مي گويند نتانياهو با اين اقدام در صدد است تا مانوري سياسي انجام دهد تا بتواند وفاداري اعضاي تندروي حزب ليکود در انتخابات پيش روي اين حزب را به خود جلب کند. به عبارت ديگر، او در صدد است تا با يک تير چند نشان بزند: يکي جلب وفاداري و آراي اعضاي حزب ليکود و باقي ماندن در قدرت و ديگر چنگ و دندان نشان دادن به فلسطينيان در بحبوحه درگيري هايي است که به تازگي جرقه آن زده شده است. پيش از اين محمود عباس نسبت به آغاز «جنگ مذهبي» به اسرائيل هشدار داده بود. «ايزابل کرشنر» گزارشگر نيويورک تايمز در اين مورد مي نويسد: «پيامد ديگري که طرح اين لايحه و تلاش براي قانون کردن آن به دنبال دارد اين است که جايگاه زبان عربي به عنوان يکي از زبان هاي رسمي در اين رژيم را تقليل داده و آن را به زباني با «جايگاهي خاص» تبديل مي سازد.»

کارشناسان حقوقي در داخل اين رژيم معتقدند که تصويب اين لايحه در بهترين حالت «غيرضروري» و در بدترين حالت «غيردموکراتيک» است. «يايير لاپيد»، وزير دارايي و رهبر «ييش آتيد»، يکي از احزاب ائتلافي است که مخالف اين لايحه است. تزيپي ليوني، وزير دادگستري، هم با اين لايحه در صفحه فيس بوک خود مخالفت کرده است. نتانياهو در اقدامي ديگر که گويي آپارتايد سياسي و مذهبي را با هم يکجا دارد خواستار تصويب قانون ديگري شد که حقوق شهرونداني را که «وارد اقداماتي تروريستي عليه اسرائيل» مي شوند لغو خواهد کرد. اشاره او به فلسطينيان بيت المقدس شرقي است که اقدام به پرتاب سنگ و بمب هاي دست ساز مي کنند. او اعلام کرد که «افراد» و «خانواده هايي» که به هر شکلي به اسرائيل حمله کنند «نبايد از مزيت هاي رفاه برخوردار باشند».

***

پادشاه اردن و مردم اين کشور نسبت به اقدامات رژيم صهيونيستي به شدت اعتراض کرده و به گفته کارشناسان ممکن است «صلح سرد» ميان دو طرف کاملااز ميان برود. اردن و اسرائيل قرار است معامله چندين ميليارد دلاري گازي امضا کنند که براساس آن اردن اقدام به خريد گاز طبيعي از اسرائيل مي کند. واشنگتن پست مي نويسد: «پادشاهي اردن با فشارهاي فزاينده داخلي مواجه است تا قرارداد 15 ساله و 15 ميليارد دلاري ميان اردن و اسرائيل را لغو کند؛ اقدامي که براساس آن اردن اقدام به خريد گاز طبيعي از اسرائيل از طريق خط لوله برنامه ريزي شده از درياي مديترانه به پادشاهي هاشمي مي کند.»

تنش هاي موجود در فلسطين و سرزمين هاي اشغالي باعث شده اين معامله در تعليق قرار گيرد و اردن سفير خود را از اسرائيل فرا خواند. اين اقدام همچنين در اعتراض به ديدار سياستمداران اسرائيلي از مکان هاي مقدس مسلمانان صورت مي گيرد. مقام هاي اردني مي گويند هر اقدامي که توانايي اين پادشاهي را براي حمايت از «الاقصي» زير سوال ببرد از نگاه داخلي نارضايتي و ضعف تلقي شده و نه تنها باعث دامن زدن به موج افراط گرايي در داخل مي شود؛ بلکه اعتبار اين کشور در خاورميانه را هم خدشه دار مي سازد. واشنگتن پست مي نويسد: «ملک عبدالله دوم به اين دليل بر تخت قدرت نشسته که براساس توافقي ميان او و سران رژيم صهيونيستي، سرپرستي مکان هاي مقدس در بيت المقدس به او واگذار شده است.» جواد عناني يکي از اعضاي کميته انرژي در سناي اردن و رئيس سابق دربار سلطنتي مي گويد: «ملک عبدالله بسيار ناراضي است. افراط گرايان اسرائيلي در حال بازي با آتش هستند.» چهارشنبه گذشته برخي اعضاي پارلمان اردن اقدام به قرائت قرآن در تمجيد از فلسطيني هايي کردند که 5 اسرائيلي را در کنيسه شان کشتند. در نامه اي که ميان شرکت هاي اردني، اسرائيلي و آمريکايي امضا شد از اين لوله با عنوان «گاز براي صلح» ياد شده بود که به نفع هر دو طرف است: از يکسو اردن به برقي ارزان و نسبتا پاک دست مي يابد و اسرائيل روابط ديپلماتيک و اقتصادي خود را با همسايه عرب افزايش مي دهد.

***

وضعيت حقوق بشر در اسرائيل تعريف چنداني ندارد. در اين رژيم اگرچه اقوام و اقليت هاي مختلف زندگي مي کنند اما بسياري از آنها ازجمله اقليت هاي عربي که 20 درصد از جمعيت اين رژيم را تشکيل مي دهند سال ها است در تبعيض زندگي مي کنند و شهروندان «درجه دو» به حساب مي آيند. از سوي ديگر، جنگ هايي که رژيم صهيونيستي عليه مردم فلسطين به راه انداخته جاي ترديد باقي نگذاشته که اين رژيم يکي از بزرگ ترين ناقضان حقوق بشر است. به نوشته مارتين والش يکي از دلايلي که اسرائيل و غرب از عضويت فلسطين در سازمان ها و نهادهاي بين المللي مي ترسند اين است که عضويت فلسطين در نهادهاي بين المللي اين ظرفيت را در اختيار آنها قرار مي دهد که به راحتي بتوانند اسرائيل را در نهادهاي حقوقي و حقوق بشري بين المللي به دليل جنايت عليه بشريت تحت پيگرد قرار دهند. «بليد انزيماند»، وزير آموزش عالي آفريقاي جنوبي گفت اشغالگري اسرائيل در فلسطين، به مراتب بدتر از مصائبي است که مردم آفريقاي جنوبي در زمان رژيم آپارتايد متحمل شدند. به گزارش خبرگزاري آناتولي، انزيماند که چندي پيش در جريان يک ميزگرد در دانشگاه ژوهانسبورگ سخن مي گفت، افزود: «من هميشه به مردم مي گويم شما نمي توانيد درک کنيد فلسطيني ها چه سختي هايي را تحمل مي کنند؛ مگر آنکه خودتان آنجا باشيد.» انزيماند که خود، در سال 2002 از طرف حزب کمونيست آفريقاي جنوبي به اراضي اشغالي فلسطين اعزام شده، گفت: «اسرائيل، از آب به عنوان يک اسلحه جنگي استفاده مي کند. آنها، جريان آب را تا چند روز به روي فلسطيني ها مي بندند.» وي با يادآوري سفر خود به غزه در سال 2002 گفت: «آن زمان، غزه به شهر اشباح مي ماند.» انزيماند که دبير کلي حزب کمونيست آفريقاي جنوبي را نيز بر عهده دارد، گفت: «حزب کمونيست آفريقاي جنوبي معتقد است ما بايد سفير اسرائيل را از کشور اخراج کنيم و سفير خود را از اسرائيل فرابخوانيم.»

***

با تصويب لايحه «دولت – ملت يهود» در کنست و تبديل آن به قانون عملا20 درصد از جمعيت اسرائيل که اعراب هستند از شمول اين لايحه خارج خواهند شد. اين لايحه در صورتي که قانون شود نه تنها مي تواند مشکلاتي براي اعراب به وجود آورد بلکه جايگاه زبان عربي را به عنوان زبان دوم اين رژيم در معرض تهديد قرار مي دهد. به گفته احمد طيبي «اعرابي که در محدوده اسرائيل زندگي مي کنند سال ها است تبعيض و آپارتايد به بخشي از زندگي روزمره شان تبديل شده است».