اقتدارگرایان تحمل رقیب ندارند: عصبانیت تندروها از اکران «عصبانی نیستم»

چکیده :پس از پنج سال روایت یکسویه وقایع سال 88 و ساخت چندین فیلم سینمایی و مستند سراسر دروغ و تحریف با بودجه های هنگفت دولتی، این روزها احتمال اکران فیلم «عصبانی نیستم» که گفته می شود از موضعی متفاوت به اتفاقات سال 88 و اعتراضات مردمی به نتیجه انتخابات پرداخته، بسیاری از دلواپسان را آشقته و عصبانی کرده است....

کلمه – گروه فرهنگی: در حالی که در پنج سال اخیر چندین فیلم سینمایی و مستند جهت دار با موضوع حوادث سال 88 ساخته که برای اکثر آنها بودجه های هنگفت دولتی صرف شده و تقریبا همه آنها شامل دروغ های بزرگ و تحریف های قابل توجهی در خصوص واقعیت های جنبش سبز و اعتراضات پس از انتخابات است، معدود فیلم هایی که می خواهند نگاه متفاوتی به سال 88 را ارائه دهند که کوچکترین فاصله ای هم با روایت رسمی حاکم از آن اتفاقات داشته باشند، با برخورد تند اقتدارگرایان و حذف و سانسور مواجه می شوند.

به گزارش کلمه، یک سال نیم پس از پایان دوره دولت احمدی نژاد، همچنان عده ای از هم نشینان و شرکای دولت قبلی بر ادامه سیاست های ضد ملی و ضد مردمی دولت های نهم و دهم پافشاری می کنند. به ویژه در حوزه فرهنگ، بهانه گیری ها معمولا بیشتر بوده و سوء استفاده گران با استفاده ابزاری از ساده دلی محافظه کارانی که گمان می کنند جامعه را می توان به مانند موم به هر شکلی که می خواهند درآورند، اهداف سیاسی خود را در این حوزه راحت تر به پیش می برند.

شاید از همین روست که دو وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی و علوم، تحقیقات و فناوری طی یک سال و نیم گذشته با حملات زیادی از سوی محافظه کاران رو به رو بوده اند، و حوزه هایی همچون کتاب و مطبوعات و سینما بیش از پیش زیر فشار تندروها قرار گرفته اند.

این روزها احتمال اکران فیلم «عصبانی نیستم» که گفته می شود از موضعی متفاوت به اتفاقات سال 88 و اعتراضات مردمی به نتیجه انتخابات پرداخته، بسیاری از دلواپسان را آشقته و عصبانی کرده است.

دو روز قبل، احمد سالک رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس نهم با بیان اینکه این کمیسیون پیشانی برخورد با مسایلی است که از حیث فرهنگی ضدارزشی باشد؛ گفت: چندی قبل نامه ای را با اسم 8 فیلم و محورهایی که در آن است (از مسایل مربوط به فتنه گرفته تا مباحث ضدارزشی) و آثاری که بر جامعه دارد را به وزیر محترم ارشاد منتقل کردم و از ایشان درخواست کردم که از اکران آنها جلوگیری شود که یکی از آن 8 فیلم، «عصبانی نیستم» بود.

چند روز پیش هم فتح الله حسینی، نماینده قصرشیرین با مقایسه وزارت ارشاد دوران احمدی نژاد و دولت کنونی در انتقاد از عملکرد وزارت ارشاد گفت: من نمی خواهم جهت دار صحبت کنم اما وزارت ارشاد نسبت به دولت سابق نمره قبولی نگرفته است.

این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با لحنی تهدیدآمیز ادامه داد: انتظار ما این بود که ایشان وزارت ارشاد را به درستی مدیریت می کرد اما اکثر هشدارهای مسئولین که از روی دلسوزی داده می شود به دلیل ناکارآمدی مجموعه تحت نظر ایشان است.

چند روز پیش هم محمد‌علی پورمختار، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، خواستار توقیف مجوز فیلم‌های مرتبط با اتفاقات ۸۸ شده بود. پورمختار در نامه‌ای به معاون سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواستار جلوگیری از اکران تعدادی فیلم‌ از جمله «عصبانی نیستم» شده بود.

اما اینها که امروز دلواپس صداهای متفاوت در سینما در خصوص مسائل سال 88 شده اند، در سالهای گذشته کجا بودند و وقتی بدترین فیلمها از نگاه مردم، حقایق اعتراضات مردمی و سرکوب آن را تحریف می کردند، چرا دلواپس نشدند؟

در بهمن ماه 89 در اوج اعتراضات مردمی، درست در زمانی که حصر خانگی رهبران جنبش سبز آغاز شده بود فیلمی ضد ملی در بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر نمایش داده شد. «پایان نامه» فیلمی بود به کارگردانی حامد کلاهداری و تهیه کنندگی روح‌الله شمقدری که به موضوع شهادت ندا آقاسلطان پرداخته بود. این فیلم در یک نظرسنجی میان منتقدان سینمایی به عنوان «بدترین فیلم سال» انتخاب شد.

واکنش افکار عمومی به این فیلم به حدی گسترده بود که در هنگام نمایش فیلم در جشنواره فجر، حاضران در سالن  به استهزاء و هو کردن فیلم پرداختند. محمد حسینی وزیر ارشاد دولت احمدی نژاد هم در واکنش اعلام کرد هو کنندگان این فیلم درجشنواره فجر اغتشاشگر بوده‌اند! اما چیزی طول نکشید که حامد کمیلی بازیگر این فیلم در یک برنامه رادیویی به گویندگی رضا رشیدپور در دی ماه ۱۳۹۰ بابت بازی کردن در این فیلم عذرخواهی کرد.

اما حامد کلاهداری که در جریان تولید این فیلم با مخالفت مردم و رسانه ها رو به رو بود، سرانجام با هزینه یکی از موسسات وابسته به سپاه با نام مرآت‌هنرموفق به تهیه و تولید فیلم خود شد. این کارگردان تازه به دوران رسیده، درانتخاب بازیگران وعوامل فیلم خود نیز دچار مشکلات عدیده ای بود؛ چرا که با افشای داستان اصلی «پایان نامه» برخی از بازیگران از بازی در این فیلم خودداری کردند. امیر آقایی نخستین بازیگری بود که با انتشار نامه ای سرگشاده از حضور در این فیلم عذرخواهی کرد.

تنها یک ماه بعد یعنی در اسفند 89 فیلم «اخراجی های 3» با کارگردانی مسعود ده نمکی اکران شد. این فیلم در ۱۹ اسفندماه ۱۳۸۹ در تالار بزرگ کشور اکران خصوصی و در ۲۶ اسفند ۱۳۸۹ اکران عمومی شد. اخراجی های 3 با همان قالب طنز کلامی و ضد ارزشی دو فیلم پیشین ده نمکی، سعی داشت ماجراهای جنبش سبز و رهبران جنبش را به تمسخر بکشد. ده نمکی در این فیلم از حمایت های مالی گسترده دولت استفاده کرد.

در سال 90 هم فیلم «قلاده‌های طلا» به کارگردانی ابوالقاسم طالبی در سینماهای ایران نمایش داده شد. از ابتدای آغاز به ساخت این فیلم، تبلیغات گسترده ای در مورد آن انجام شد. محافظه کاران و رسانه های همسو با آنها به این فیلم لقب سیاسی ترین فیلم تاریخ سینمای پس از انقلاب را دادند.

این فیلم قرار بود به تحولات پس از انتخابات دهم ریاست جمهوری از زاویه نگاه هر چهار نامزد این انتخابات بپردازد. گفته می شد برای ساخت این فیلم، تمام فیلم های وزارت اطلاعات از اعتراضات سال 88 در اختیار طالبی قرار گرفته و این فیلم صحنه های مستند زیادی دارد.

در مورد هزینه بالای ساخت این فیلم نیز سخن های زیادی گفته شد و انتظار می رفت طالبی در نهایت فیلمی خوش ساخت به اکران ببرد. اما این فیلم اگر چه سعی کرده بود که به واقعیت بپردازد اما عملا از اخراجی های 3 خنده دارتر شد و از کیفیت بسیار پایینی نیز برخوردار بود. طالبی در این فیلم تلاش کرده بود بر اساس گفتمان حاکم، اتفاقات سال 88 را نه اعتراضات مردمی بلکه نقشه ای ساخته و پرداخته کشور های خارجی معرفی کند که قرار بوده با کمک به اصطلاح معاندان به اجرا درآید.

اماهیچ یک از این تلاش ها به ثمر نرسید و به اذعان بسیاری از تحلیلگران، حاکمیت و بازوهای سینمایی- امنیتی آن نتوانستند قرائت یکسویه خود از حوادث سال 88 را به جامعه تحمیل کنند.

اعتراض پنج سال قبل مردم به تقلب گسترده انتخاباتی، فصل جدیدی در تاریخ و فرهنگ مردم ایران رقم زد. فصلی عظیم همراه با غم و شادی های منحصر به خود، فصلی که مردم ایران در آن زیستند و آن را با پوست و گوشت خود حس کردند.

اگرچه هنوز هم در حوزه رسمی، انتشار و پخش آثار غیر حکومتی و روایت های مستقل از حوادث 88 با محدودیت های گسترده ای مواجه است، اما تا کنون آثار مردمی زیادی در مورد جنبش سبز و رفتار حاکمیت با مردم ساخته و در اینترنت و شبکه های اجتماعی پخش شده و از این پس نیز ساخته و منتشر خواهد شد.

اقتدارگرایان وطنی اما از تاریخ درس نگرفته اند، تا بدانند که همچون بقیه هم مسلکان خود در سراسر دنیا، نخواهند توانست تاریخ را تغییر دهند.