ادامه چالش فیلترینگ وایبر بین دولت و قوه قضاییه

چکیده :با آن که بسیاری از دست اندرکاران اینترنت و حتی مقامات انتظامی دست از مخالفت با شبکه های اجتماعی مانند وایبر و فیس بوک برداشته اند اما دلواپسانی هستند که همچنان بر حرف خود ایستاده و دلنگرانی های شان را انتشار می دهند؛ همچون اژه ای معاون اول قوه قضاییه که خارج از سازوکار قانونی، دستور فیلترینگ نرم افزارهای تلفن همراه را داده است....

کلمه – گروه اجتماعی: اختلاف نظرها بر سر نحوه رو به رو شدن با شبکه های اجتماعی و نرم افزارهای ارتباطی تلفن همراه ادامه داد. سپاه و قوه قضاییه در برابر دولت و مردم صف آرایی کرده اند و موضع مخالفان مردم در این بین آنقدر غیرمنطقی است که حتی رئیس پلیس هم بیشتر به سمت موضع دولت متمایل شده است.

به گزارش کلمه، با آن که بسیاری از دست اندرکاران اینترنت و حتی مقامات انتظامی دست از مخالفت با شبکه های اجتماعی مانند وایبر و فیس بوک برداشته اند اما دلواپسانی هستند که همچنان بر حرف خود ایستاده و دلنگرانی های شان را انتشار می دهند؛ همچون اژه ای معاون اول قوه قضاییه که خارج از سازوکار قانونی، دستور فیلترینگ نرم افزارهای تلفن همراه را داده است.

در حالی که احمدی مقدم فرمانده نیروی انتظامی گفته است «استفاده اصولی از فناوری‌های ارتباطی در فضای مجازی، لازمه پیشرفت در دنیای کنونی است»، بسیج تهران کارگاه آشنایی با «تهدیدات واتس‌آپ» برگزار می کند تا به مسوولان گوشزد کند که دلواپس است.

اما تجربه سالیان زندگی در دنیای دیجیتال نشان می دهد که تکنولوژی را نه می توان متوقف کرد و نه می توان با آن مبارزه کرد. از همین رو بود که وقتی خبر از قریب الوقوع بودن فیلترینگ وایبر و واتس اپ رسید، یک شبه همه به سوی امکان های دیگری مانند “تلگرام” رو آوردند.

نرم افزارها دانلود شد و ماند برای روز مبادای فیلترینگ وایبر. شاید این رویکرد جدید فرمانده نیروی انتظامی به مقوله فیلترینگ از همین شناخت سرچشمه گرفته باشد. او گفته است:” انواع فناوری‌های ارتباطی مانند فیس‌بوک ، وایبر و واتس‌اپ در دوره کنونی که به عصر ارتباطات موسوم شده، اجتناب‌ناپذیر است.”

اما مرور حرف های مسوولان در هفته گذشته نشان می دهد اختلاف نظر بین آنان برای فیلتر کردن این شبکه های مجازی بسیار وجود دارد. تا آنجا که حتا اظهار نظرهای متفاوتی مبنی بر تصمیم گیری هایی در این خصوص مطرح می کنند.

یک سو، محسنی اژه ای با تحکم اعلام می کند که “وزارت ارتباطات حداکثر یک ماه نسبت به فراهم آوری زمینه و بستر فنی مورد نیاز جهت مسدودسازی و کنترل اطلاعاتی موثر شبکه‌های اجتماعی نظیر واتس‌اپ، وایبر و تانگو اقدام عاجل کند.”

اما از سویی دیگر عضو ناظر مجلس در کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه اظهار می کند: “رای اعمال فیلترینگ بر سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه باید آن را به تصویب برساند و در آخرین جلسه کارگروه هیچ صحبتی از فیلترینگ وایبر مطرح نبود.”

رمضانعلی سبحانی‌فر با بیان اینکه فیلترینگ واتس‌آپ به تصویب اعضای کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه رسیده است، گفته است: “فیلترینگ این نرم‌افزار از گذشته مطرح بوده و به تصویب اعضای کارگروه رسیده است اما دو شبکه تانگو و وایبر هیچگاه مطرح نشده بودند.”

عضو ناظر مجلس شورای اسلامی در کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه تصریح کرده: “موضوع دیگری که مطرح بوده است فیلترینگ هوشمندانه است به طوری که بخشی از نرم‌افزارها و شبکه‌های اجتماعی که مغایر با منافع ملی است فیلتر شوند و نه اینکه به صورت کامل از دسترس خارج کردند.”

نوبخت سخنگوی دولت هم خبر داده که طی روزهای آینده مذاکرات فی‌مابین دو قوه مجریه و قضاییه برگزار خواهد شد تا به روش واحدی برای بحث فیلترینگ شبکه های اجتماعی و افزایش سرعت اینترنت برسیم که پس از انجام مذاکرات و به نتیجه رسیدن آنها در این خصوص اطلاع رسانی خواهیم کرد.

برخی کارشناسان هم هستند که دلایل دیگری را برای فیلترینگ مطرح می کنند. دلایلی که نه مربوط به مسایل فرهنگی می شود و نه مسایل نظارتی بر نحوه استفاده کاربران. آنها معتقدند که این دلواپسی ها بیش از هر چیز معطوف به مسایل اقتصادی است. آمدن امکان هایی مانند وایبر و اسکایپ و تانگو عملا مخابرات و شرکت هایی مانند ایرانسل و رایتل را که در اختیار برخی نهادها همچون سپاه هستند، با افت عایدات مالی رو به رو کرده است.

یک مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه رسانه‌های اجتماعی برخورد با تکنولوژی‌های ارتباطی را مثبت نمی‌داند و معتقد است که اگرچه با آمدن اپلیکیشن‌هایی نظیر وایبر مخابرات از نظر اقتصادی ضررهای هنگفتی را متحمل شده است اما باید به کاربر آموزش استفاده مثبت از این نرم‌افزارها داده شود نه اینکه اپلیکشن‌ها را فیلتر کرد.

دکتر احسان‌ پوری در گفت‌وگو با ایسنا بیان کرد: قطعا مخابرات از لحاظ اقتصادی با آمدن یکسری از اپلیکیش‌ها ضرر کرده است و امروزه خیلی از پیام‌ها و ارتباطات از طریق وایبر و امثال آن صورت می‌گیرد که استفاده از هر کدام مبتنی بر استفاده از اینترنت است و هزینه خیلی کمی را برای مخاطب دارد که از نظر اقتصادی ضرر هنگفتی به سیستم ارتباطی ما وارد کرده است اما آیا ما جایگزینی برای این ابزار ارتباطی داریم؟

وی افزود: اگر ما امروز وایبر را فیلتر کنیم، جایگزین آن چه ابزاری را می خواهیم ارائه دهیم؟ آیا هدف بستن این تکنولوژی است یا نظارت بر این فضا؟ شاید نظارت موردی نداشته باشد اما قطعا فیلتر کردن تبعات خودش را خواهد داشت.

این مدرس دانشگاه بیان کرد: اگر اینترنت پر سرعت در اختیار داشته باشیم و اپلیکیشنی نیز داشته باشیم که کار وایبر را انجام دهد، مطمئنا گرایش به سمت آن بیشتر خواهد بود.

وی تاکید کرد: یک گزینه و پیشنهاد دیگر به کاربرمان بدهیم و سپس وایبر را از او بگیریم. اگر امروز وایبر را بگیریم و گزینه و جایگزین دیگری هم نداشته باشیم انواع تکنولوژی ها و اپلیکیشن های دیگری وجود دارند که از وایبر قوی‌تر و بهتر است و جای آن را می‌توانند بگیرند.

دکتر پوری معتقد است: قطعا برخورد خوب نیست، تاکنون با هر مورد برخورد کردیم نتیجه معکوس گرفتیم، از ویدئو، ماهواره و شبکه‌های اجتماعی گرفته تا اپلیکیشن‌های مبتنی بر موبایل. ما تاکنون از برخوردهای قهرآمیز جواب مثبتی نگرفته‌ایم که بخواهیم ادامه دهیم.

وی اظهار کرد: متاسفانه ضعفی که در حال حاضروجود دارد بیشتر در بحث آموزش است، ما آموزش استفاده از این ابزار را نیز به کاربرمان نمی دهیم. به جای اینکه بیاییم برخورد کنیم، آموزش دهیم، چرا که بیشتر جواب می‌دهد.

این پژوهشگر خاطرنشان کرد: ابزارهای ارتباطی به خودی خود خوب یا بد نیستند بلکه نوع استفاده و کاربر است که خوب و بد بودن آنها را تعریف می کند. ما باید در جهت منافع و مصالح خود آموزش دهیم و استفاده مثبت را ترویج و تبلیغ کنیم. تکنولوژی هم فرصت است و هم تهدید. به همان اندازه که می‌تواند خوبی داشته باشد می‌تواند بدی هم داشته باشد.

پوری در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود درباره تاثیرات نرم افزارهای ارتباطی گفت: تکنولوژی‌های نوین ارتباطی روی جریان‌های رسانه‌ای تاثیر مثبت داشته و باعث شده که حرکت و جریان ارتباطات تند تر شود؛ ضمن اینکه تسهیل‌کننده ارتباطات نیز هستند. شبکه‌های اجتماعی نیز وقتی در فضای مجازی به وجود آمدند، این امکانات را فراهم کردند.

او افزود: شبکه‌های اجتماعی یا اپلیکیشن‌های اجتماعی مبتنی بر موبایل مثل وایبر و امثال آن، باعث شدند که ارتباطات از این تکنولوژی همراه استفاده بیشتری کند و ارتباطات شبکه‌ای و اجتماعی توسط این وسیله ارتباطی نیز شکل بگیرد؛ بنابراین این ابزارها تسهیل‌گر فضای ارتباطی بودند.

پوری همچنین در پایان عنوان کرد: تکنولوژی ارتباطی یک ابزار است، حال به نوع مصرف و استفاده کننده بستگی دارد که از این ابزار چگونه استفاده کند. توسط این اپلیکیشن‌های ارتباطی، می‌توان امکان تماس صوتی و تصویری داشت و انواع محتوا را منتقل کرد، و این موارد قطعا حرکات مثبتی است، فقط باید یادمان باشد که اینها ابزار هستند و بسته به نوع مصرف و استفاده کننده می توان برای آن کاربری تعریف کرد.