ادامه اختلافات کهنه در مذاکرات جدید

چکیده :به پایان مهلت اعلام شده برای گفتگو های هسته ای ایران و 5+1 زمان زیادی نمانده، اما اختلافات قدیمی همچنان پابرجاست. ایران و غرب در مورد چند موضوع اختلاف دارند: 1- تعداد و نوع سانتریفیوژها 2- ادامه به کار یا تعطیلی سایت فردو 3- راکتور آب سنگین اراک 4- مدت زمان و نحوه نظارت و بازرسی های جامعه جهانی 5- لغو تحریم های بین المللی علیه ایران....

کلمه گروه بین الملل: به پایان مهلت اعلام شده برای گفتگو های هسته ای ایران و 5+1 زمان زیادی نمانده، اما اختلافات قدیمی همچنان پابرجاست. ایران و غرب در مورد چند موضوع اختلاف دارند: 1- تعداد و نوع سانتریفیوژها 2- ادامه به کار یا تعطیلی سایت فردو 3- راکتور آب سنگین اراک 4- مدت زمان و نحوه نظارت و بازرسی های جامعه جهانی 5- لغو تحریم های بین المللی علیه ایران.

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان روز شنبه 29 شهریور درباره دلیل این‌که چرا ایران عدد پیشنهادی غرب در مورد تعداد سانتریفیوژ‌ها را قبول نمی‌کند، گفت: ما برای مذاکره اینجا هستیم و نه برای قبول تصمیمات تحمیلی.

ظریف در گفت‌وگو با پایگاه اینترنتی پی‌بی‌اس گفت: هیچ آدم عاقلی در ایران نمی‌خواهد که بمب هسته‌ای ساخته شود. زیرا مردم ما درباره محاسبات استراتژیکی بسیار هوشیار هستند. آن‌چه که ما به مردم می‌گوییم وجود بی‌اعتمادی بسیاری است. مردم ایران به آمریکا اعتماد نمی‌کنند اما ما می‌توانیم این مسأله را تغییر دهیم. برای همه ما مهم است که به جای زندگی در گذشته تلاش کنیم که تاریخ جدیدی را بنویسیم.

به گزارش ایسنا، وزیر امور خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره این‌که چرا ایران برای دستیابی به راه‌حل در مسأله هسته‌ای تعداد سانتریفیوژ‌های خود را به خواسته آمریکا و کشورهای غربی کاهش نمی‌دهد، افزود: ما در مذاکرات نیستیم که بخواهیم تصمیمات تحمیلی را قبول کنیم بلکه ما در ‌آنجا می‌خواهیم گفت‌وگو کنیم. ما در مذاکرات می‌گوییم اجازه دهید ببینیم که چگونه می‌توانیم با هم بهترین روش را انتخاب کنیم. ما محدودیت را قبول کرده‌ایم اما این محدودیت الزام‌آور نبود. بلکه تنها در جهت ایجاد اعتماد است. اما ما هیچ‌گونه عدد تحمیل شده‌ای را قبول نمی‌کنیم. ما قبول نمی کنیم که از ما خواسته شود غیرممکن را انجام دهیم.

ظریف درباره تمدید مذاکرات‌ بعد از 24 نوامبر گفت: من نمی‌گویم که 24 نوامبر آخرالزمان(برای مذاکره) است اما ما باید از همه انرژی خود برای دستیابی به توافق تا این زمان استفاده کنیم. وی در پایان تأکید کرد: ما باید از این فرصت استفاده کنیم.

این در حالی است که فرانک والتر اشتاین‌مایر٬ وزیر امور خارجه آلمان٬ با پایان یافتن دور نخست مذاکرات هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی در نیویورک٬ روز جمعه (۲۸ شهریور٬ ۱۹ سپتامبر) با لحنی هشدار آمیز گفت: ایران دیگر نمی‌تواند برای زمان خریدن بازی کند و مانع پیشرفت مذاکرات شود.

به گزارش دویچه وله، سخنان اشتاین‌مایر در حالی بیان می‌شود که تنها دو ماه به پایان توافق تمدیدی ایران و ۱+۵ برای پایان دادن به بحران هسته‌ای و دست‌یابی به توافق جامع با جمهوری اسلامی باقی مانده است. به گزارش خبرگزاری رویترز٬ وزیر امور خارجه آلمان در جمع خبرنگاران در نیویورک به تصریح گفت: «ما داریم وارد مرحله‌ای بسیار حیاتی از مذاکرات میان ایران و شش قدرت جهانی می‌شویم و هیچ راهی برای ایران وجود ندارد که بخواهد زمان بخرد. ما پیشنهاد معامله‌ای منصفانه را به ایران داده‌ایم و برای تحقق آن ایران باید در مورد مسائل بنیادین اقدامات اساسی انجام دهد.»

مقامات ارشد ایران٬ آمریکا٬ بریتانیا٬ فرانسه٬ آلمان٬ روسیه و چین روز جمعه در مقر سازمان ملل دیدار کردند. کاترین اشتون٬ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا میزبان این نشست بود و به گفته دیپلمات‌ها دور بعدی این گفت‌وگوها قرار است دست ‌کم تا یک هفته دیگر (۴ مهر٬ ۲۶ سپتامبر) در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شود.

تازه‌ترین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ صبح روز جمعه، ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد. خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی در نیویورک به نقل از یکی از دیپلمات‌های ایرانی حاضر در این مذاکرات گفت که تقسیم وظایف و تعیین شیوه برگزاری نشست‌های بعدی طرفین، محور اصلی بحث‌های این نشست بود. این دیپلمات به خبرنگاران گفت که تا وقتی مذاکرات هسته‌ای ادامه دارد، به نتیجه احتمالی آن خوشبین است.

محمدجواد ظریف، به همراه دیگر اعضای هیات مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران برای رایزنی‌های اولیه پیش از آغاز گفت‌وگوهای رسمی سه‌شنبه گذشته راهی آمریکا شدند و نشست‌های جداگانه‌ای با تعدادی از طرف‌های مذاکره داشتند. از جمله کاترین اشتون و آقای ظریف، روسای دو هیات مذاکره‌کننده، روز چهارشنبه، ۲۶ شهریور، نشستی برای تبادل نظر و تعیین دستور کار مذاکرات رسمی داشتند. عباس عراقچی و مجید تخت روانچی، معاونان وزیر امور خارجه ایران هم با ویلیام برنز و وندی شرمن، دو مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا دیدار داشتند.

روسیه، چین، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان اعضای گروه ۱+۵ هستند و کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، هدایت هیات نمایندگان این کشورها را در مذاکره با ایران به عهده دارد. تازه‌ترین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۵ در آستانه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار می‌شود و رسانه‌های ایران گزارش داده‌اند که احتمال دارد در این دور از گفت‌وگوها وزیران امور خارجه کشورهای مذاکره‌کننده نیز حضور یابند.

آخرین نشست دو طرف تیرماه امسال در وین برگزار شد. در چارچوب توافق دوجانبه در آذر سال گذشته که به توافقنامه ژنو معروف شد، طرفین باید تا روز ۲۹ تیر (۲۰ ژوئیه) متن توافقنامه هسته‌ای با ایران را نهایی می‌کردند، ولی این مهلت تا سوم آذرماه تمدید شد.

عباس عراقچی، از معاونان وزیر امور خارجه و عضو هیات مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران، پیش از آن که راهی مذاکرات در نیویورک شود، در جمع خبرنگاران گفته بود که “بعید است” دو طرف در این دور از مذاکرات به نتیجه نهایی برسند.

به نقل از مقامات دو طرف مذاکره کننده گزارش شده است که اختلافات بر سر مسائل کلیدی همچنان به قوت خود باقی است. از جمله ایران به وضع و اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه آن کشور اعتراض دارد و خواهان لغو آنهاست. ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم، تعداد سانتریفوژها، چگونگی ادامه فعالیت‌های تاسیسات غنی‌سازی فردو و مدت زمان اجرایی شدن توافقنامه دوجانبه از دیگر مواردی است که گفته می‌شود بین ایران و ۱+۵ مورد اختلاف است.

آژانس: ایران اقدامات داوطلبانه را کاملا اجرا کرده است

گفتنی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش ماهانه خود درباره نظارت و راستی‌آزمایی در جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با برنامه اقدام مشترک که عصر جمعه منتشر شد تاکید کرد که ایران اقدامات داوطلبانه را کاملا اجرا کرده است.

در بخشی از این گزارش سه صفحه‌ای آمده است، ایران اقدامات داوطلبانه را کاملا اجرا و آژانس بر آن نظارت کامل داشته است. بر اساس توافق ژنو، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مسوولیت نظارت بر اجرای تعهدات هسته‌ای از سوی ایران را دارد.