سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » مذاکرات هسته‌ای در بستر بیماری؛ امیدهای کمرنگ به بهبود وضعیت...
» در ملاقات‌ها و جلوی دوربین‌ها همه‌چیز خوب است، اما در واقع نه

مذاکرات هسته‌ای در بستر بیماری؛ امیدهای کمرنگ به بهبود وضعیت

چکیده :قطار مذاکرات که پس از پایان دولت احمدی نژاد به مسیر درست بازگشته بود، در سربالایی افتاده و سرعت کم شده است، آنگونه که روانچی گفته است: "در دو دوره مذاکره ما با نمایندگان اروپا، نظرات ما چندان به یکدیگر نزدیک نشد و اختلافات روی موضوعات جدی همچنان وجود دارد." اختلافاتی که قطعا بخشی از آنها ناشی از فشار تندروهای داخلی است. تندروهایی که در سال های گذشته با در پیش گرفتن دیپلماسی غلط و نمایشی که صرفا خوراک داخلی داشت اقتصاد ایران را تا آستانه فروپاشی رساندند....


کلمه – گروه بین الملل: مذاکرات هسته ای ایران با شش قدرت جهانی، این روزها در بستر بیماری است. بیمار هنوز از بیمارستان ترخیص نشده، اما ملاقات ها، لبخندهای جلوی تلویزیون و سر و صدای دوربین عکاسان همچنان ادامه دارد. جلوی دوربین ها همه چیز خوب به تصویر کشیده می شود، اما در واقع نه تنها امیدها به بهبود حال مذاکرات کمرنگ شده، که احتمال احتضار آن هم مطرح شده و آنگونه که طرفین گفته اند، اگر تا آذرماه به توافق نرسند، ممکن است عمر مذاکره به پایان برسد و مهلت تمدید نشود.

به گزارش کلمه، مذاکره در مورد پرونده هسته ای ایران با برگزاری نشست های دوجانبه و چند جانبه بین هیات ایرانی و نمایندگان آمریکایی و اروپایی در جریان است. مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکای وزیر امور خارجه اعلام کرده است: اختلافات بین ما و گروه 1+5 همچنان جدی است اما اگر طرف مقابل حسن نیت داشته باشد ما هم تلاش می کنیم تا چهارم آذر به توافق برسیم.

عباس عراقچی، عضو ارشد تیم مذاکراتی ایران با 1+5 هم روز یکشنبه 23 شهریور برنامه‌ی دیدارها و مذاکرات ایران و این شش کشور در نیویورک را اعلام کرد. عراقچی در جمع خبرنگاران از اعزام تیم مذاکراتی ایران به نیویورک به سرپرستی محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه‌مان به نیویورک در صبح سه‌شنبه خبر داد. او افزود: روز چهارشنبه مذاکرات با نهار کاری خانم اشتون و آقای ظریف آغاز خواهد شد. همچنین عصر چهارشنبه و صبح پنجشنبه نیز دیدارهای دوجانبه بین ایران و اعضای 1+5 برگزار می‌شود.

اما این روزها قطار مذاکرات که پس از پایان دولت احمدی نژاد به مسیر درست بازگشته بود، در سربالایی افتاده و سرعت کم شده است، آنگونه که روانچی گفته است: در دو دوره مذاکره ما با نمایندگان اروپا، نظرات ما چندان به یکدیگر نزدیک نشد و اختلافات روی موضوعات جدی همچنان وجود دارد.

اختلافاتی که قطعا بخشی از آنها ناشی از فشار تندروهای داخلی است. تندروهایی که در سال های گذشته با در پیش گرفتن دیپلماسی غلط و نمایشی که صرفا خوراک داخلی داشت اقتصاد ایران را تا آستانه فروپاشی رساندند.

پرونده هسته ای ایران به پرونده بیمار در حال احتضاری شبیه شده که با درایت جراحی خوب توانسته از خطر مرگ نجات باید اما حالا به دلیل عدم رسیدگی های پس از عمل و نرسیدن داروهای مورد نیاز، بیمار دوباره ضعیف شده و در صورت ادامه این وضعیت احتمال خطرات جدی برای آن وجود دارد.

همانگونه که سید مصطفی تاجزاده در نامه اخیر خود به رهبری می نویسد: «پس از آن که حکومت در سال ۱۳۸۴ یک دست شد و قطار انقلاب به گفته جنابعالی به ریل خود بازگشت، منسوبان شما با شعار نگاه به شرق و قطع مذاکرات با اروپایی ها فرصتی استثنایی برای واشنگتن فراهم آوردند تا پرونده ما را از شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت سازمان ملل بفرستند و قطع نامه های متعددی را البته با آرای مثبت روسیه و چین علیه ایران به تصویب برسانند و سپس به استناد مصوبات آن شورا، تحریم های گسترده ای را به همراهی متحدانش به ما تحمیل کنند.»

اما فشار تندروها و کاسبان تحریم قطعا بدون حمایت برخی از مقامات حکومتی نمی تواند بر عزم و اراده نمایندگان مردم ایران در دولت تاثیری بگذارد. دلیل نگرانی مصطفی تاجزاده و نوشتن نامه اخیر نیز مشاهده همین تاثیرات بود.

سید مصطفی تاجزاده در نامه ای خطاب به رهبری که روز 16 شهریور در سایت کلمه منتشر شد، با اشاره به سخنان رهبری در اواخر مرداد ماه در دیدار با سفرای کشور نسبت به کند شدن روند مذاکرات هسته ای هشدار داد.

رهبری در سخنانی گفته بود: « عده ای این جور وانمود می کردند که اگر با آمریکایی ها دور میز مذاکره بنشینیم بسیاری از مشکلات حل می شود. البته ما می دانستیم این جور نیست… در گذشته میان مسئولان ما و مسئولان آمریکا هیچ ارتباطی نبود اما در یک سال اخیر به خاطر مسائل حساس هسته ای بنا شد مسئولان تا سطح وزارت خارجه تماس ها، نشست ها و مذاکراتی داشته باشند. اما از این ارتباطات نه تنها فایده ای عاید نشد بلکه لحن آمریکایی ها تندتر و اهانت آمیزتر شد و توقعات طلبکارانه بیشتری در جلسات مذاکرات و در تریبون های عمومی بیان کردند. آمریکایی ها نه تنها دشمنی را کم نکردند بلکه تحریم ها را هم افزایش دادند… کاری که دکتر ظریف و دوستانش شروع کردند و تا امروز هم پیش رفتند دنبال می شود …]مذاکره با آمریکایی ها[ ما را در افکار عمومی ملت ها و دولت ها به تذبذب متهم می کند و غربی ها با تبلیغات عظیم خودشان جمهوری اسلامی را دچار انفعال و دوگانگی جلوه می دهند.»

سخنان رهبری که همانند همیشه در راستای به دست آوردن دل همه و به نوعی سلب مسئولیت از خود بیان شده بود، از یک سو بر خواست ادامه مذاکرات دلالت داشت و از سوی دیگر این مذاکرات را بی فایده خوانده بود. قاعدتا بی فایده خواندن مذاکرات عاملی جز فشار تندروها و کاسبان تحریم ندارد و یقینا باعث محدود شدن آزادی عمل مذاکره کنندگان دولت منتخب مردم ایران است.

بی جهت نیست که نمایندگان ایران این روزها مجبور هستند نشست های حاشیه ای و نفس گیر با کشور های مختلف برگزار کنند و آنگونه که روانچی می گوید در مذاکرات اخیر بحث ها درباره متن مذاکره نبوده بلکه درباره موضوعاتی بوده تاثیر بسیاری در دستیابی به توافق خواهد داشت.

به دلیل پیچیدگی گفت و گوهای اخیر و محدودیت ها و خط قرمزهایی که برای تیم مذاکره کننده هسته ای ایجاد شده است، در واقع نمایندگان دولت ایران که برای گفت و گو بر سر میز مذاکره می نشینند، برای کوچکترین توافق ناچارند طوری سخن بگویند که برای تندروهای داخلی سوء تفاهم ایجاد نشود تا مبادا کار به اعتراضات خیابانی برگزاری همایشان دلواپسان برسد.

تاجزاده در بخش دیگری از نامه خود می نویسد: تیم ایرانی طبق دستور جنابعالی تنها در موضوع هسته ای مجاز به مذاکره با آمریکاست. با وجود این گله می فرمایید که چرا مواضع مقامات آن کشور در دیگر زمینه ها تغییر نکرده و حرف های سابق خود را تکرار می کنند. مگر مسئولان ایرانی و از جمله جناب عالی جز این در ماه های اخیر عمل کرده اید؟ چنان چه به دولت مجوز یا مأموریت دهید که در تمام موارد اختلافی با دولت آمریکا به مذاکره بپردازد آن گاه می توان انتظار داشت که به موازات پیشرفت مذاکرات طرفین رفتار و گفتار خود را تغییر دهند و مواضع خصمانه خویش را تعدیل کنند.

البته تا همین جای کار نیز دولت حسن روحانی و تیم جدید مذاکره کننده هسته ای موفقیت های زیادی کسب کرده اند. قرار بود کشور های غربی در سال ۹۲ صادرات نفت ایران را که طی دو سال قبل از آن به نصف تقلیل داده بودند به یک چهارم کاهش دهند و سپس آن را به صفر برسانند. اما با رسیدن به توافق موقت روند صعودی فروپاشی اقتصاد ایران متوقف شد.

اما حالا که روند مذاکرات هسته ای در بستر بیماری و خمودگی افتاده، محدودیت ها دست مذاکره کنندگان را بسته و آنگونه که تاجزاده می نویسد: اگر تا آذرماه سال جاری مذاکرات به نتیجه نرسد، دو راه بیشتر متصور نیست. نخست آن که به وضعیت قبلی برگردیم. ایران سانتریفیوژهای بیشتری نصب کند و غرب بر تحریم های نفتی و بانکی ما بیفزاید که معلوم است در آن حالت کدام طرف فشار بیشتری متحمل خواهد شد و گزینه دوم تمدید دوباره مذاکرات و استمرار آتش بس کنونی است که البته از انتخاب اول خیلی بهتر است اما مشکل را حل نمی کند و فرصت را از ما می گیرد.

در این میان سرنوشت ایران و آینده مردمان این دیار وابسته به تصمیمات تعدادی از مقامات حکومتی شده است. اگر باز هم مانند 9 سال گذشته دلواپسی‌های کاسبان تحریم بر حقوق ملت ایران ترجیح داده شود، یقینا در پرونده هسته ای گشایشی ایجاد نخواهد شد.

آنچنان که مصطفی تاجزاده نیز در پایان نامه خود به رهبری می نویسد: وضعیت اقتصادی مردم سخت و طاقت فرسا شده است و گرانی و تورم و بیکاری و فساد بیداد می کند. زمانی بنا داشتیم انقلابمان را صادر کنیم و اینک سال هاست که شاهد فرار سرمایه ها و مغزها هستیم. اخیرا کار از فروش کلیه گذشته و به صادرات اعضای بدن هم وطنان من و شما به کشورهای همسایه عرب رسیده است. در این شرایط نباید غیرمسئولانه سخن بگوییم یا نگران آن باشیم که مبادا جنگ طلبان و کاسبان تحریم درباره توافق جامع هسته ای همان تحلیل های منفی را عرضه دارند که در مورد چگونگی خاتمه یافتن جنگ تحمیلی می گویند. اگر قرار بر جدی گرفتن حرف آنان بود، جنگ ایران و عراق هنوز ادامه داشت در حالی که روش سلف شما در پذیرش قطع نامه ۵۹۸ به سود میهن و آیین و مردم بود و مصداق بارز نرمش قهرمانانه در عصر ما به شمار می رفت. شما نیز به مذاکره کنندگان اختیار تام دهید و با پشتیبانی قاطع خود بر اعتماد به نفسشان بیفزایید تا با دلگرمی و روحیه عالی به استیفای حقوق ملت ایران بپردازند و به تحریم های ظالمانه پایان دهند. جناب عالی به عنوان رهبر فرمان امیرالمؤمنین را سرلوحه اقدام خویش در این زمینه قرار دهید و رضایت عامه را فدای نارضایتی اقلیتی نکنید. ما خود حرام خواران سیاسی و اقتصادی تحریم را سر جای خود خواهیم نشاند، به یاری خداوند و با پشتیبانی ملت.


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.