ناگفتههای”معتمدآریا” از ممنوعالفعالیتیاش
چکیده : اما جالب اینجاست ممنوعالکاری او مسالهای نبود که دیگران به آسانی باورش کنند. آنچنانکه بسیاری گروههای هنری معتقد بودند میتوانند این مشکل را حل کنند،او خود درباره این وضعیت گفت: میزان پیشنهاداتی که در آن دوره به من میشد، به اندازه همین الان بود. هیچکس باورش نمیشد مشکلی دارم. همه میگفتند قول میدهیم میتوانیم مجوز کارت را بگیریم و من خندهام میگرفت چون میدانستم چیزی وجود ندارد که آنها اجازهاش را بگیرند.درواقع، یک چیزی وجود نداشت و آن درایت این که من باید کار میکردم، وقتی این درایت وجود نداشت، دیگر چه مجوزی باید میگرفتند؟!...
فاطمه معتمدآریا بیشترین رکوردها را در میان هنرمندان ما دارد؛هم رکورد بیشترین جوایز داخلی و هم بیشترین جوایز خارجی،هم بیشترین فیلمهای توقیفی را دارد و هم بیش از هر بازیگر دیگری، ممنوع الفعالیت شده است و آن طور که خودش میگوید بیشترین دشنامها را خورده و فحشخورش هم حسابی ملس است!
این بازیگر در چند سال گذشته برای چندمین بار ممنوعالفعالیت شد تا اینکه در یک سال اخیر بار دیگر اجازه کار پیدا کرد و این روزها نیز با بازی در نمایش«ننه دلاور» کار زهرا صبری روی صحنه است.
فاطمه معتمدآریا تا به حال چندین بار ممنوعالکار شده است،او در چند سال گذشته نیز بار دیگر دچار همین مشکل شد.
بخشی از گفتگوی ایسنا درباره همین مساله است.میخواستیم بدانیم در این مدت چقدر پیشنهادهای وسوسه برانگیز داشته که ذهنش را درگیر کرده اما اجازه کار نداشته است و پاسخ او غم انگیز بود:« تقریبا تمام پیشنهاداتی که شد و اجازه نداشتم کار کنم، دلم را سوزاند. ولی آخریناش نمایش «قرار» سیامک احصایی بود که میانه تمرین متوقف شد.»
پرسیدیم «هیچ توضیحی داده نشد که چرا دچار مشکل شدهاید؟» و معتمدآریا توضیح داد:«اصلا مشکلی نداشتم که بخواهد حل شود! عدهای دلشان نمیخواست من کار کنم، همین! هیچ توضیحی برایم نداشتند. تمام مسایلی هم عنوان میکردند، بهانه بود چون هیچ دلیلی وجود نداشت. حتی از کسانیکه به من اجازه کار نمیدادند، به بازرسی کل کشور و کمیسیون فرهنگی مجلس شکایت کردم. این گونه نبود که راحت بپذیرم کار نکنم ولی هیچکس، هیچ جوابی نداشت. تنها چیزی که میگفتند، این بود که شما هیچ مشکلی برای کار کردن نداری! اما عدهای دلشان نمیخواست من کار کنم. هیچ علاقهای ندارم دلایلشان را بدانم. همیشه که در بر یک پاشنه نمیچرخد، همیشه همه خوشحال نمیشوند که یک نفر تمام وقت و فکر خود را برای کار فرهنگی بگذارد. به هر حال وقتی جو بیفرهنگ میآید، اول از همه کسانی را که جلوی تیغاش هستند، رد میکند. به همین دلیل الان هیچ اعتراضی نسبت به رفتار ناپسند و ناشایستی که با من شد، ندارم. آنها این گونه رفتار کردند. من هم تا جایی که میتوانستم تلاش خود را کردم. از جایی به بعد فکر کردم حتما نباید کار کنم و کار نکردم.»
در مملکتی که کار فرهنگی با سختیهای زیادی همراه است، برای یک هنرمند بسیار دشوار است که بدون دلیلی قانع کننده، اجازه کار نداشته باشد با این حال معتمدآریا این مساله را برای خودش حل کرده بود.
او توضیح داد:«جایی مطلبی میخواندم که میگفت خیلی سخت است آدم گیر آدم نادان بیفتد. توضیح دادن برای آدم نادان خیلی سختتر از آدمی است که میفهمد اما مخالف شما است. اگر آدم ببیند عدهای با او مخالف هستند، خیلی راحتتر میتواند با آنها گفتوگو کند، چون به هر حال نظریهای دارند ولی وقتی کسی نظریهای نداشته باشد و فقط بیخرد باشد، آن زمان است که گفتوگو سخت میشود. به همین دلیل ترجیح دادم وارد رفتارهای بیخردانه نشوم. در این چند سال آن قدر کارهای مثبت کردم که میبخشمشان به خاطر نادانیشان نه به این خاطر که با من رفتار بدی کردند.»
اما جالب اینجاست ممنوعالکاری او مسالهای نبود که دیگران به آسانی باورش کنند. آنچنانکه بسیاری گروههای هنری معتقد بودند میتوانند این مشکل را حل کنند،او خود درباره این وضعیت گفت: «میزان پیشنهاداتی که در آن دوره به من میشد، به اندازه همین الان بود. هیچکس باورش نمیشد مشکلی دارم. همه میگفتند قول میدهیم میتوانیم مجوز کارت را بگیریم و من خندهام میگرفت چون میدانستم چیزی وجود ندارد که آنها اجازهاش را بگیرند.درواقع، یک چیزی وجود نداشت و آن درایت این که من باید کار میکردم، وقتی این درایت وجود نداشت، دیگر چه مجوزی باید میگرفتند؟!»
بازیگر نمایشهای«یک جفت کفش برای زهرا» و «نامههایی به تب» ادامه داد: «هر کاری را که پیشنهاد میشد، تا آخر پیگیری میکردم و به گروه میگفتم قول میدهم، نمیتوانم کار کنم و وقتی هیچ خبری از آن گروه نمیشد، میفهمیدم درست گفتهام. خوشبختانه با مجموعه جدیدی که سال گذشته وارد ارشاد شدند، دیگر مشکلی ندارم. البته به سختی پیگیری کردند. هم معاونت سینمایی و نمایشی گفتند ما برای کار کردن شما تعهد کردهایم. من هم پذیرفتم و حالا دارم کار میکنم.»
ممنوعالکاری معمولا وسواس هنرمندان را بیشتر میکند بویژه اگر آن هنرمند خود، گزیده کار هم باشد، این قانون در مورد معتمدآریا هم صادق است و او خود در این زمینه گفت: «مسلما وسواسم بیشتر شد. البته همیشه آدم با وسواسی هستم. هیچ وقت انگیزه برای کار خیلی زیاد ندارم. همیشه سالی یک کار داشتم و گاهی هم دو تا. بیشتر زمانم را معطوف به تحقیق و گردش در حیطه کاریام میکنم. الان هم همین را ترجیح میدهم. با اینکه متأسفانه سناریوهایی که پیشنهاد میشود، خیلی دلچسب نیست ولی از بهترینهایشان دو تا را انتخاب کردهام.»
بازیگر«اینجا بدون من» رکورد بیشترین فیلمهای توقیفی را دارد که البته برخی از آنها رفع توقیف شدهاند و به هر حال فیلمهایی چون«قصهها»،«صد سال به این سالها»،«پریناز» و … همه توقیفی بودهاند.
او درباره این موضوع گفت: «برایم خیلی خندهدار و در عین حال جالب است. رکوردهای زیادی در ایران دارم؛ بیشترین جایزه ایرانی، بیشترین جایزه خارجی، بیشترین فیلم توقیفی، بیشترین زمان توقف کار یک هنرپیشه چون در هر دهه، یک توقف در کارم بوده، بیشترین فحش خور یک هنرپیشه را هم دارم و اسنادش را هم دارم!
معتمدآریا در کنار تمام رکوردهایش، اولین سفیر حسن نیت هم هست و در این باره توضیح داد: «شاید بعد از نسل گذشته خودم، اولین هنرپیشهای بودم که در کارهای عاملالمنفعه فعالیت کردم.عنوان رسمی سفیر حسن نیت تغذیه را در سازمان ملل دارم که بر اساس آن ، غیرمستقیم با آموزش و تغذیه افغانها در ارتباط هستم.»
